Кіріспе

Бразилияның Баия штатындағы муниципалитет.

Тарих

Канудос қалашығы 1893 жылы Сеарадан келген көшпелі уағыздаушы Антонио Висенте Мендес Масиел Бразилияның солтүстік-шығысындағы, түрлі нәсілдік топтар өкілдері тұратын Баия штатында құрылды. Мендес Масиел 1870 жылдардан бастап елдің шалғай жолдары мен сирек қоныстанған аймақтарында адал жақтастарымен бірге саяхаттап жүрді. Оның ықпалы артқан сайын, ол Антонио Консельеро (Антонио Кеңесші) деген атқа ие болды және жергілікті билік өкілдерін алаңдатып, олар оны монархист деп санайтындықтан өз билігіне қауіп деп есептеді.

Елді мекен

1893 жылы салық салуға наразылық білдіргеннен кейін және Массеттеде полициямен болған қақтығыстан соң Консельеро мен оның жақтастары Канудос деп аталатын қараусыз қалған шаруашылыққа қоныстанды. Бұл жерде «канудо де пита» (ғылыми атауы – Ipomoea carnea, халық арасында темекі құрылыстарына қолданылатын қуыс түтіктерге байланысты аталған) өсімдігі көптеп өсетін. Антонио Консельхиру бұл жерді Бело-Монте (Әдемі тау) деп атаса да, ескі атауы – Арраяль-де-Канудос қолданыста қалды. Жылдар бойы Баия штабының түкпір-түкпірінен, соның ішінде жерсіз шаруалар, бұрынғы құлдар, үндістер және кангасейролар оған қосылды. Бірнеше жылдың ішінде жаңадан құрылған елді мекенде 30 000 адам қоныстанды (бұл оны Сальвадордан кейін Баиядағы екінші ірі қалалық орталыққа айналдырды) және былғары экспорттаумен айналысатын кәсіпорын пайда болды. Қауымдық тұрғыдан Канудос діни коммун сияқты жұмыс істеді, Антонио Консельхиру – оның бас мүшесі және жетекшісі болды. Канудос Антонионың фанатизмімен үлкен байланыста болды, бірақ оның фанатизміне қарамастан, ол ешқандай ресми билікке ие болған жоқ. Елді мекенде ортақ меншік құрылды, ресми ақша айналымы жойылды, Бразилияның заңдары ескерілмеді және қаланың басқаруына барлық тұрғындар бірлесіп қатысты. Канудос – сол кездегі Бразилия мемлекетіне қарсы наразылықтың көрінісі болды. Жергілікті және орталық үкімет Канудостағы елді мекенді қолдамады. Баия штабының жергілікті билігі, көші-қон салдарынан жұмыс күшінің жетіспеуіне байланысты, жер иелерінің қысымына ілесіп, елді мекенге қарсы шаралар қабылдауға мәжбүр болды. Бір тарихшының айтуынша, «Мемлекеттік бақылаусыз автономды қозғалыстардың өмір сүруі ұлттық мүддеге қайшы келеді. Канудос осындай автономияны білдірді, демек, оны жою қажет болды».