Кіріспе
Ғаламның қиялға айналған шеберлері қамалы Грейскулл – Ғаламның шеберлері ойыншықтары, комикстері мен анимациялық әлеміндегі орталық орынға ие, сондай-ақ 1987 жылғы тікелей бейнелеуде де көрінетін қиялға айналған қамал. Бұл идея Дональд Ф. Глутке тиесілі. Ойыншық жиынтығын Роджер Свит ойлап тапты. Грейскулл қамалы «Mattel желісінің маңызды бөлігі» және «барлық уақыттағы ең танымал ойын жиынтықтарының бірі» болды. Франшизаның сюжеті бойынша, ол Скелетор, Хордак және Жылан Адамдарының көптеген шабуылдарының нысанасы болып табылады. Олардың барлығы ішіндегі құпиялар Этернияны және бүкіл ғаламды жаулап алуға, сондай-ақ Ғаламның шеберлері атануға мүмкіндік береді деп санайды. Грейскулл қамалы 1983-1985 жылдардағы «Хе-Мэн және Ғаламның шеберлері» сериалында, сондай-ақ 1985-1987 жылдардағы «Ше-Ра: Билік ханшайымы» сериалында Хе-Мэн мен оның егіз қарындасы Ше-Раның түрленуіне маңызды рөл атқарады. Пенсильвания мемлекеттік университетінің заманауи тарих профессоры Гэри С. Кросс Грейскулл қамалының 1980 жылдары басталган ер балалар мәдениетінің символы екенін жазады.
Castle Grayskull is a fictional castle that forms a central location in the Masters of the Universe toy/comic/animation universe and also appears in the 1987 live action adaptation. The concept is credited to Donald F. Glut. The toy set was invented by Roger Sweet. Castle Grayskull was a "major feature of Mattel's line", and was "one of the most famous playsets of all time". In the storyline of the franchise, it is the target of numerous attacks by Skeletor, Hordak and the Snake Men, all of whom believe that the secrets inside will allow them to conquer Eternia and the entire universe, and become the titular Masters of the Universe. Castle Grayskull plays a key role in the transformations of both He Man and his twin sister She Ra in the 1983 1985 He Man and the Masters of the Universe series, and in its 1985 1987 spinoff/sister series She Ra: Princess of Power. Gary S. Cross, professor of modern history at Pennsylvania State University, writes that Castle Grayskull is emblematic of the making of a boy man culture beginning in the 1980s.
Ойыншықтар желісі
Грейскулл қамалы жақсылық пен жамандық күштерінің арасындағы шайқастың орталық орны ретінде жобаланды. Алғашқы ойын жиынтығы 1982 жылы шықты, ал қамалды бейнелеудің барлық келесі нұсқалары одан туындады. Бұл – екі бөліктен тұратын, біліктікпен жалғасқан үлкен, іші қуыс жасыл қамал. Ойыншық ойын үшін ашылып, сақтау үшін жабылады. Қамалдаң үстіңгі бөлігіне көтеруге арналған тұтқа орнатылған. Алдыңғы жағы үлкен бас сүйекпен әсемделген, ал "жақ көпірі" ішкі кеңістікке "ауыз" арқылы кіруге мүмкіндік береді. Ішінде тақ отыратын зал, лифт және құпия есік бар. Сонымен қатар, бірнеше қосымшалар да бар – баспалдақ, алынып тасталатын ту тірегі, мұнаралық зеңбірек, 9 қарудан тұратын қару-жарақ тірегі және "жауынгерді дамыту" құрылғысы. 1982 жылы Mattel ойыншықтарының алғашқы желісі ұсынылғанда, He-Man және Skeletor фигуралары әрқайсысы жарты пластикалық қылышпен бірге келді, оларды біріктіріп бір "толық" қылыш жасауға болады, бұл қоса берілген мини-комикстің сюжетіне сәйкес келеді. Біріктірілген қылыш Грейскулл қамалының ойын жиынтығындағы жақ көпірін ашуға арналған кілт ретінде қолданылды. Бастапқы сюжет бойынша, Сиқыршы (алғашқы мини-комиксте "He-Man және Powersword" деп аталған) қамалды және оның әмбебап қуатының көзін қорғау үшін қылышты екіге бөліп, бөліктерін шашыратып жіберді. Ойын жиынтығы – ойыншықтар желісінің басты бөлігі болды және 3,5 миллионнан астам дана сатылды. Марк Тейлордың алғашқы эскизі "Жандардың мекені" идеясын көрсетті, ол Грейскулл қамалына айналды; оның бас сүйек пішіндес кіреберісі болды. Руди Обрероның түпнұсқа жинағындағы суретінде Skeletor жақ көпірінің ішінде бейнеленген, себебі Обрероға сол кезде сюжет берілмеген еді және ол бұл Skeletorдың базасы болуы мүмкін деп ойлады. Бастапқы концепциялық суреттер мен прототиптер қамалды қоршаған үлкен батпақты көрсетті, ол ойын жиынтығының астына қойылатын ойын төсегінде басылатын еді. Бұл батпақтың ойын төсегі дайын ойыншыққа қосылмады, себебі шығындарды азайту қажет болды.
Қосымша шығарылымдар
Грейскулл замогы 1980 және 2002 жылдардағы "Көрнекті ғаламның шеберлері" ойыншықтар жинағы үшін ойын жиынтығы ретінде жасалған. 1980 жылдарғы нұсқасы 1980 жылдары мектепке дейінгі ұлдар үшін ең танымал Рождество сыйлықтарының бірі болды. Замок қолдануға ыңғайлы, 5 дюймдік әрекеттік фигураларға сәйкес келетін көптеген жабдықтар мен функцияларға ие болды. Castle Grayskull Mattel компаниясы оны "Көрнекті ғаламның шеберлері" Classics әрекеттік фигуралар жинағына қосу үшін шығарды (2013 жылдың қараша айының ортасы мен соңында), ал "Castle Grayskull-дың Батыр Шарықтамасы" деп сипатталған Castle Grayskullman атты жаңа кейіпкер Даниэль Бенедикт жасады және 30 жылдық "Кейіпкер құру" байқауының жеңімпазы атанды. Castle Grayskullman фигурасы 2012 жылдың қараша айында жарық көрді.
Шығу тегі
Грейскулл қамалының пайда болуы туралы "Грейскулл қамалы" атты кітапта айтылған, ол бір кездері әдемі "Даналық залы", "Етерния мәдениетінің орталығы және ғаламның барлық білімінің қоймасы" болған. Бұл зал Ақсақалдар кеңесінің жиналатын орны еді. Бір күні ақсақалдар жылан зәрлігімен киген әдемі әйелдің көрінісін көрді, ол болашақ қауіп-қатер туралы ескертті, сондай-ақ Ол Адамның келуін де болжады. Ақсақалдар барлық күштерін сиқырлы шарға шоғырланды. Содан кейін Ақсақалдар Даналық залын Грейскулл қамалына сиқырлы түрлендірді, бұл қамал басып кірушілерді қорқытып, шарды қорғау үшін жасалды. Бұл оқиға Ол Адамның дүниеге келуінен бірнеше ғасыр бұрын болған. Кейін қамал көбінесе ұмытылды, бірақ Қарулы Адам ақырында ханзада Адамды Грейскулл қамалына жетеледі, онда ханзада Адам Қуат қылысын қолданып, Ол Адамға айналды.
Фильмдер сериясы (1983)
Бастапқы телесериалда Грейскулл замогы – мәңгі жасыл орманның шетіндегі шөлейтті жазықтағы, терең тұңғиықтан шығып тұрған сүйектерден тұрған тұғырға орналасқан аңыз / мифтік орын. Ол Сиқыршының және Грейскулл рухының – құпиялы және сирек көрінетін күштің, сондай-ақ Хи-Мэн мен оның достарының панасы болып табылады. Оның пайда болуы белгісіз, бірақ ол белгілі бір күшті дұрыс қолданбау үшін қорғау мақсатымен салынған. Зұлым күштер оны жиі нысанаға алады. Көбінесе сыртынан көрінетін болғанымен, ішінде бірнеше маңызды орындар бар: Тақ бөлмесі; Басты зал (Ақсақалдардың жолымен бірге); Хи-Мэн залы; Портал бөлмесі (бас сүйектің үстіңгі бөлігінде); зертхана (ішкі қабатта); Айна бөлмесі (ішкі қабатта); Сиқыршының кабинеті (ол мұнда сиқырды зерттейді және тәжірибелік түрде қолданады; оң мұнарада); және Сиқыршының жатын бөлмесі. "Қос қиындық" атты эпизодта Хи-Мэннің досы Кол Дардың зұлым көшірмесі Грейскулл замогының құпияларын сақтайтын бөлмеге тап болады. Бұл бөлмеде екі есік бар, олардың арасында Қорғаушы отырады – біреуі құпияларды, екіншісі – толық жойқынды сақтайды. Замок түбінде шексіз тұңғиық жатыр, ол кем дегенде бір эпизодта ор қазба ретінде қолданылады, ал "жақ көпірі" (замок "аузының" төменгі жақ сүйегінен жасалған көпір) осы тұңғиқтың үстінен өтуге мүмкіндік береді. Адам ханзадасы Хи-Мэнге айналғанда, тұңғиықтан оның қылышына қарай ұшқындар атып шығады. Бұл құбылыс "Тұңғиыққа" атты эпизодта көрсетілген, онда Тила тұңғиыққа құлап, осы көріністі ерекше бұрыштан көреді. Сол эпизодта Хи-Мэн тұңғиықтың Этернияның орталығына жететінін айтады. Замок ішінде, көбінесе Портал бөлмесінде, Этернияның әртүрлі аймақтарына, соның ішінде Жылан тауына және кем дегенде Этерияға апаратын порталдар қызметін атқаратын бірнеше сиқырлы есіктер бар. Замок "Ше-Ра: Билік ханшайымы" атты спин-офф сериясында Ше-Раның түрленуінде маңызды рөл атқарады және үнемі көрсетіледі.
Тірі экшн фильм (1987)
Тікелей эфирдегі фильмде Грейскулл қамалы Скелетордың әскерімен басып алынады. Алғашқы кадр – Скелетордың жеңіске жетіп, қамалдағы Тақ бөлмесі арқылы ұзақ жолмен өтуі. Тақ бөлменің артқы бөлігінде, терең жұрқырап тұрған жерден басталатын тіректер мен каркастардың үстіне орналасқан, аяқталмағандай көрінетін мраморлық іргетасқа жақын орналасқан. Бұл іргетас төрт үлкен тесіктен тұрады, олар еденнің көп бөлігін алып жатады, ал қалғанында кең жолдар қалдырылған. Бөлменің үлкен артқы бөлігі екі жағынан бірнеше биік ақсақалдардың мүсіндерімен шектелген, ал әлдеқайда тар, төменгі алдыңғы бөлігі – екі жағынан бағаналармен қапталған ашық дәліз. Тақтың жанында Скелетор сиқыршыны энергиялық өрісқамап тұтқындап, оның күшін бірте-бірте өзіне өткізеді. Бұл қамал фильм бойында Скелетордың негізгі операциялық базасы болып табылады. Фильмде айтылғандай, онда "Галактиканың Ұлы Көзі" деп аталатын алып дөңгелек портал орналасқан, ол Этернияның айы ең биік нүктеге жеткенде ғана ашылады, ал оның алдында тұрған адамға құдайға тән күш сыйлайды. Бұл туралы нақты айтылмаса да, көріністер Грейскуллдың қылышын порталдың жанындағы кішкентай бағанаға енгізу қажеттігін анық көрсетеді. Фильмнің басындағы әңгіме Грейскулл қамалының өзінің ғаламның орталығында орналасқандығын білдіреді. Фильмде Грейскулл қамалының сыртқы түрін өндіріс дизайнері Уильям Стоут жасаған. Ол маттты сурет ретінде көрсетілді және жиынтықтар мен модельдердің құнын азайту үшін бір рет ғана пайда болды.
Қайта жүктеу (2002)
2002 жылғы серияда қамалдың мақсаты мен тарихы айтарлықтай өзгерді, сондай-ақ қамал ішінде көрсетілген орындардың әртүрлілігі де өзгерді. Жаңа серия үшін "Даналық залы" Грейскулл қамалынан толығымен бөлек орналасқан, бірақ Грейскулдан кейін салынған және олардың өмір сүрген уақыты бірдей болды. Жасалынған кеңейтулердің ең маңыздысы – үлкен Кристалл палатасы, оған уақытша бөлмедегі едендегі құпия "есік" арқылы ғана кіруге болады (бұл бөлме Golden баспасынан шыққан көне кітаптарда бұрыннан бар еді). Осы палатаның ішінде Ақсақалдардың біріккен күштері сақталған Қуат шарлары бар. Ханзада Адамға тапсырылғанға дейін Қуат қылышы да Кристалл палатасының тереңдігінде сақталған. Қамалдың ішіндегі басқа орындарға: Тақ бөлмесі (жеңіс трофейлері сақталатын бөлме); үлкен кітапхана (көк бөлме); өткен мен қазіргі заманды көруге арналған алып, мистикалық айна орналасқан бөлме; жер астындағы коллизей; патша Грейскуллға арналған құпия бөлме; қамалдың қасбетіндегі көз ұңғыларының артындағы аймақ; және басқыншыларды шатастыру үшін иллюзиялармен жабылған көптеген дәліздер кіреді. Грейскулл қамалының бір кезде патша Грейскуллға тиесілі болғаны белгілі болды, ол ханзада Адамның атасы, ол өзінің патшалығын және бүкіл Этернияны Хордактан қорғап, қаза тапты. Ол қайтыс болғаннан кейін патша Грейскулл өзінің күшін қылышына аударды, ол қазір "He-Man" күшінің негізін құрайды. Оның әйелі Вена алғашқы Сиқыршы әйел болды, ал оның кеңесшілері Ақсақалдар кеңесіне айналды. Оның соғыс мысығы сияқты қару-жарақ киген алып жасыл арланы да болды, және соғыс мысығы осыдан күшін алады деп есептеледі. Бір кезде ақ мәрмәрдан салынған және патша Грейскуллдың гүлденген патшалығының орталығы болған қамал, Хордак әскерлерімен болған қирату шайқасынан кейін құлдырап қалды. Сансыз жылдар бойы қамал халықтан толығымен ұмытылды. Оның нағыз мақсаты мен құпиялары қазір тек таңдалған бірнеше адамдарға ғана белгілі. Filmation нұсқасындағыдай, оны түбі жоқ құдық қоршап тұр және тік жартасқа сүйеніп тұр. Бұл құдық Грейскулл патша мен Хордак арасындағы соңғы шайқас кезінде пайда болған.
Әсерлер
1984 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетінде «Хе-Мэн» Америкадағы ең жоғары рейтингті балалар телебағдарламасы болғаны жазылған. Мақалада балалардың көбінесе осы шоуға еліктеп, қолдарындағы пластик қылыштарды көтеріп, «Грейскуллдың күшімен, менде күш бар!» деп айқайлайтыны айтылған. «Бүгінгі таңда балалары бар ересектерді осы сөздердің мағынасын білсе тануға болады», – деген пікірін білдірді бір сарапшы. «Жылы қабақ» фильмінде полиция офицері Дэнни Баттерман (Ник Фрост сомдаған) қару-жарақ жинаған жергілікті шаруаның қоймасын көрсеткенде «Грейскуллдың күшімен!» дейді. Бұл сөзді кейін сержант Николас Ангел, Дэннидің әрекет фильмдері дискілерін көргеннен кейін қайталайды. Неміс эпикалық дед-метал тобы Grailknights «Return to Castle Grailskull» альбомын шығарды, мұқабасында олар «Castle Grailskull» алдында бейнеленген (2002 жылғы MOTU ойыншықтарындағы мүсінге ұқсас). Альбомнан шыққан алғашқы бейнеклип «Moonlit Masquerade» Грейскулл қамалында CGI арқылы жасалған декорацияда түсірілген. Топтың концерттерінде Скелетор және басқа да MOTU кейіпкерлеріне ұқсайтын тұлғалар бар. Бруклиндегі 23-ші полк қару-жарағының романдық жаңарту стиліндегі дизайны мен «Хе-Мэн» анимациялық сериасының алғашқы көрсетілімінен бергі қалыптасқан бейнесіне байланысты «Сұр бас сүйек» деген лақап аты берілді. 2022 жылғы «Супер Боул» жарнамасында ипотекалық компания үшін түсірілген «Анна Кендрик пен Барбидің арман үйі» атты роликте, өте бәсекелестік жылжымайтын мүлік нарығында қалған Барби қуыршағы жөндеуді қажет ететін үйді – Грейскулл қамалын сатып алуға мәжбүр болады.