1940 жылдардағы тыңшылық және құпия операциялар: Хелен Барретт Теннидің тағдыры
Helen Tenney
Хелен Барретт Тенней – 1930-жылдары Коминтернмен байланысы бар, Испания коммунистеріне ақпарат берген тыңшы. OSS-ке жұмыс істеп, Кеңес Одағына құпия мәліметтер жіберген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Хелен Баррет Тенни 1930-шы жылдары Коминтерн аппаратында жұмыс істеді және Испания коммунистерінің атынан Кеңес Одағына ақпарат жіберді, онда ол тыңшылық шеберлігін меңгерді. 1942 жылы Тенни Нью-Йорктегі Short Wave Research компаниясында жұмыс істеді, ол шетел тілдерін білетін мамандарды тартатын Соғыс ақпарат бюросымен (Office of War Information) келісім шарт жасасты. 1943 жылдың тамыз айының соңында Тенни Нью-Йорк қаласынан Вашингтон қаласына, Якоб Голостың ұсынысымен, Стратегиялық қызметтер кеңсесінің (OSS) испан бөлімінде жұмысқа орналасу үшін көшті. Ол Мэри Прайстың бұрынғы пәтеріне көшті, ол тыңшылықпен айналысатын мемлекеттік қызметкерлер мен олардың кеңестік басшылары мен байланысшыларының кездесу орны ретінде қолданылды. Тенни OSS-тен есептер мен хаттамалар жібере бастады. Бұл ақпаратта OSS қызметкерлерінің барлық бөлімдердегі және әлемнің барлық елдеріндегі қызметі туралы маңызды деректер қамтылған. Тенни Лонг-Айлендтегі бақылау станциясы туралы да ақпарат берді. 1944 жылдан бастап Тенниге Джозеф Кац арқылы ұйымдастырылған ай сайын 50 доллар көлемінде тұрақты жәрдемақы төленді, ол сол кездегі шаралармен салыстырғанда айтарлықтай сома еді. 1944 жылдың желтоқсан айында Джозеф Грег Теннидің басшысы болды, бірақ Тенни оның әдісіне наразылық білдірді және Грегтің орнына Инес Муноз келді. Тенни 1946 жылдың маусым айында OSS-тен кетіп, АҚШ Мемлекеттік департаментіне ауысты. Ол кезде ФБР Тенниді бақылауға алған еді. Мемлекеттік департамент оны қызметінен босатып, паспортын жойды. 1947 жылдың қаңтар айында Теннидің жүйкесі бұзылды. Ол алкоголь мен фенобарбиталдың қауіпті комбинациясынан кейін психиатриялық ауруханаға жатқызылды, бұл өзіне зиян келтіру әрекеті деп саналды. Тенни бес күн бойы есінен танып, есіне келгеннен кейін санасыздық күйінде болды және ауыр психоздық халде деп танылды. Оның бақылаушылары Теннидің артынан іздеп, телефонына тыңшылық қойылғанын, достарының қадағалауда екенін және оның орыс тыңшысы екенін айтқанын естіді. Содан кейін ол барлық орыс нәрселерінен, тіпті "орыс" деген сөзді естігеннен қатты қорқыныш сезінді және тағы бір өзіне зиян келтіру әрекеті жасамас үшін жақыннан бақыланды. Дәрігерлер пациенттің құпиялылығын сілтеме келтіре отырып, ФБР тергеушілерімен осы жағдайды талқылаудан бас тартты. 1946 жылдың ақпан айында Тенниге беймәлім, оның кеңес барлау қызметімен байланыста болған Элизабет Бентли, дезертир болып, қарсы барлау тергеуіне көмектесіп жатқан еді. Бентли Теннимен кездесіп, оның өзіне зиян келтіру әрекетінің шынайы екенін түсінді; Тенни өзін жалғыз және оқшауланған сезінді, кеңес тыңшылық операциясының бұзылғанын және кеңес басшыларының американдық агенттерімен байланысын үзіп алғанын білмеді. Тенни өкінген жоқ және кеңес басшыларымен байланысты қайта жаңартуға ниеттенгендей көрінді, бұл ФБР-дің оның ынтымақтастығына деген үмітін жойды. 1947 жылдың маусым айында ФБР Тенниді сұраққа алып, оның психикалық және физикалық денсаулығының нашар екенін анықтады. 1998 жылы Тенни Венона жобасының құжаттарында "Муза" кодолық атымен танылды, бұл оның бұзылған OSS-тен Мемлекеттік департаментке ауысуына негізделген.
Helen Barrett Tenney worked for the Comintern apparatus in the 1930s and funnelled information to the Soviet Union on behalf of the Spanish Communists where she learned espionage tradecraft. In 1942, Tenney worked for the New York City based Short Wave Research, a company contracted to the Office of War Information to recruit persons knowledgeable in foreign languages. In late summer of 1943, Tenney moved from New York to Washington, D. C. at the suggestion of Jacob Golos to obtain employment with the Spanish section of the Office of Strategic Services (OSS). She moved into Mary Price's former apartment which was used as a meeting point for government employees engaged in espionage and their Soviet case handlers and couriers. Tenny began supplying reports and memoranda from OSS. This information included a considerable quantity of data on activities of OSS personnel in virtually all sections and all countries around the world. Tenney also supplied information concerning a monitoring station on Long Island. Beginning in 1944, Tenney was being paid a regular stipend of $50 per month — considerable for the times — which had been arranged through Joseph Katz. In December 1944, Joseph Gregg became Tenney's handler, however Tenney complained about his technique and Gregg was replaced by Inez Munoz. Tenney resigned from the OSS in June 1946 and transferred to the United States Department of State. By then the FBI had Tenney under surveillance. The State Department eased her out of her position and revoked her passport. In January 1947, Tenney had a nervous breakdown. She was confined to a psychiatric hospital for observation after a deadly combination of alcohol and phenobarbital which was regarded as a suicide attempt. Tenney remained unconscious for five days and upon regaining consciousness, was in a delirium and regarded as in a severe hallucinatory psychotic state. Her observers overheard Tenney mumbling about being followed, having her telephone tapped, having her friends under surveillance, and being a Russian spy. She then appeared to have a violent phobia against everything Russian, even the mention of the word "Russian", and was watched closely for another suicide attempt. Doctors, citing patient confidentiality, refused to discuss the case with FBI investigators. By February 1946, unbeknownst to Tenney, her contact with Soviet intelligence Elizabeth Bentley, had defected and was cooperating with the counterintelligence investigation. Bentley visited with Tenney and concluded that her suicide attempt was genuine; Tenney felt alone and isolated not knowing the larger Soviet espionage operation had been compromised and that the Soviet controllers had broken off contact with their American agents. Tenney was unremorseful and appeared to wish to reestablish contact with Soviet handlers, dashing the FBI's hopes to gain her cooperation. In June 1947, the FBI interviewed Tenney and determined she was in frail mental and physical health. In 1998, Tenney was identified in the Venona project transcripts as code name "Muse", based on her transfer from the dismantled OSS to the Department of State.