Кіріспе

1955 жылы доктор Сьюстың "Зебрадан әрі!" кітабы. "Зебрадан әрі!" - Теодор Гейзельдің, көбінесе доктор Сьюс ретінде танылған, 1955 жылы жарық көрген суреттелген балалар кітабы. Алфавит кітабы жанрындағы бұл туындысында Сьюс, дәстүрлі ағылшын алфавитінің жиырма алты әріпі орнына, одан кейін келетін деп саналатын жиырма қосымша әріпті ұсынады.

Сюжет

Жас баяндаушы әдеттегі әліпбидің шектелуіне қанағаттанбай, Z-ден тыс қосымша әріптер туралы хабарлайды, әр жаңа әріпке сәйкес келетін фантастикалық тіршілік иелері бар. Мысалы, "FLOOB" әрпі - Floob Boober Bab Boober Bubs-тің бірінші әрпі, олардың үлкен, суға батпайтын бастары бар және суда тыныш жүзіп жүреді. Рет бойынша, әрпі, содан кейін олардың есімдерін жазуда бірінші әрпі болып табылатын тіршілік иелері: YUZZ (Yuzz a ma Tuzz), WUM (Wumbus), UM (Umbus), HUMPF (Humpf Humpf a Dumpfer), FUDDLE (Miss Fuddle dee Duddle), GLIKK (Glikker), NUH (Nutches), SNEE (Sneedle), QUAN (Quandary), THNAD (Thnadners), SPAZZ (Spazzim), FLOOB (Floob Boober Bab Boober Bubs), ZATZ (Zatz it), JOGG (Jogg oons), FLUNN (Flunnel), ITCH (Itch a pods), YEKK (Yekko), VROO (Vrooms), және HI! (High Gargel orum). Кітап есімдері бар әріптерге қарағанда әлдеқайда күрделі, аты жоқ әріппен аяқталады. Барлық қосымша әріптердің тізімі соңында көрсетіледі.

Талдау

Джудит пен Нил Морган, Гейзельдің өмірбаязшылары, хаттардың көпшілігінің "мүмкін ежелгі парсы тілінде" жасалған күрделі монограммаларға ұқсайтынын атап көрсетеді. Бұл әріптер Юникод стандартында ресми түрде енгізілмеген, бірақ тәуелсіз ConScript Юникод тіркелімі оларға Юникодтың жеке пайдалану аймағындағы кодтық нүктелерді ресми емес түрде тағайындаған.

Мұра

"Зебрадан тыс жерде!" кітабынан кейбір жануарлар 1975 жылы CBS телеарнасының "Хубер-Блуб магистралі" атты арнайы бағдарламасында пайда болады. Осы эпизодта Хубер Блуб сәбилері қаласа ғана адам бола береді, сондықтан Хубер Блуб мырза оларға түрлі жануарларды көрсетеді; олардың ішінде "Зебрадан тыс жерде!" және "Егер мен зоопаркты басқарсам" (1950) кітаптарынан алынғандары да бар. Ондай жануарларға: Жогг-оун, Снидл, Зац-ит, Умбус және Екко кіреді. Кітап сирек қайта басылды. Open Library 1955, 1983 және 1999 жылдарғы американдық басылымдарды тізімдейді. 2012 жылы британдық басылымы жарық көрді. 2008 жылғы американдық анимациялық фильмі "Хортон кімді естіп тұр?" фильмінде Зац-иттер Нуль джунглиінің тұрғындары ретінде көрсетілген.

Жарияланудан қайтарып алу

2021 жылдың 2 наурызында Доктор Сьюсс Энтерпрайзис, Сьюсс шығармаларының құқық иесі, «On Beyond Zebra!» және тағы бес кітапты жариялаудан шығарды, себебі олардың суреттерін «көңілді қалдыратын және дұрыс емес» деп санады. Кітапта «Базимнің Назимі» атты кейіпкер бейнеленген. Назимнің «ұлттығы белгісіз». Ол түйеге ұқсайтын «Спаззим» деп аталатын фантастикалық жануарға мініп жүреді. «Ванкувер Сан» газеті «проблемалық суреттерді» жариялаудан алынған алты кітаптың «ең аз көзге түсетіні» деп сипаттады. «National Review» журналының авторы Кайл Смит Назимді «түйеге мініп жүрген, мәртебелі араб ақсүйегі» деп сипаттады. Смит бұл суретке тек «өте сезімтал» адам ғана наразы болады деп санайды. Смит доктор Сьюсс кітаптарының ақ нәсілділерді артық көрсетуде және ақ емес нәсілділерді «көңіл көтеруге бағытталған, жеңіл ойыншық сезімталдықпен» бейнелеуде айыпталып келгенін айтады. «Pittsburgh Post Gazette» газетінің мақаласына сәйкес, Назим «арап сияқты көрінетін кейіпкер». Мақала авторы Дэн МакЛафлиннің сөзіне қарағанда, Назим кітаптың бір бетінде ғана кездеседі, емес, кітаптың барлығында емес. МакЛафлин доктор Сьюсс кітаптарында ақ емес нәсілділердің жеткіліксіз көрсетілгеніне қатысты айыптаулар болғанын, бірақ соңғы шешім ақ емес нәсілділерді бейнелейтін кітаптарды жариялаудан алып тастады. Ол Назимнің бейнесі шетелдік мәдениеттің дұрыс емес стереотипі екенімен келіседі. Алайда, ол балаларды әлемде «әртүрлі өмір салтымен» адамдар бар деген оймен таныстыру үшін шетелдік түсініктің қажеттігін айтады. «Distractify» сайтындағы мақалаға сәйкес, Назим «Орта Шығыс тегінен шыққан адам сияқты көрінеді». Ол мінген жануар түйеге ұқсайды.