Кіріспе
Манорбиер қамалы (Castell Maenorbŷr) – Уэльстің Тенбиден оңтүстік-батысқа қарай 5 миль (8 км) жерде орналасқан Манорбиердегі норман қамалы. Оны 11 ғасырдың соңында англо-норман де Барри отбасы салған. Бұл қамалда ортағасырлық Пемброк графтарының бақылауындағы аралық иеліктердің бір бөлігі болған.
Құрылыс
Манорбьер қоршауындағы қамалдың қабырғалары мен дөңгелек және төртбұрышты мұнаралары бар. Сыртқы ор қазбасыз, табиғи жағалау төбесінде орналасқан. Ішкі аулаға басты кіреберіс – мұнара қақпасы, оның ішінде көтерілетін қақпа, шатыры, мерген орындары және ауыр темір/ағаш есігі бар. Екінші қақпа жағажайға және теңізге жол ашады. Оңтүстік-шығыс мұнарасы дөңгелек, ал солтүстік-шығыс мұнарасы бұрышты. 1140 жылдары салынған қамалдың тұрғын бөлімдеріне ас үйлер, пәтерлер және үлкен зал кірді. Тұрғын бөлімдегі садақ тесіктері терезелермен алмастырылды. Шамамен 1260 жылы күрделі күмбезді және гипстік әрлеумен шағын шіркеу салынды. Орта ғасырлық фрескалардың бір бөлігі сақталған. Сыртқы қоршауды толықтыру үшін топырақ жұмыстары жасалды. Барбикан болған жоқ. Ішкі және сыртқы аулаларды байланыстыратын тар ойыс арқылы көпір салынған.
Тарих
11 ғасырдың соңында бұл жер Нормандық рыцарь Одо де Барриге берілді. Алғашқыда ол осы жерде мот және бейли түріндегі қамал салды, оның ағаштан жасалған қорғаныш мұнарасы бар еді, ол қоршау және топырақ үйінділерімен қорғалған. 12 ғасырдың басында Одоның ұлы Вильям де Барри қамалдың қорғанысын нығайту үшін жергілікті жерден алынған әктас қолданды. 1146 жылы Уэльстің Джеральды, 12 ғасырдың көрнекті ғалымы Гералдус Камбренсис осы қамал ішінде дүниеге келді. Ол Вильям де Барридің төртінші және кенже ұлы болды, және анасының тарапынан Уэльстің аңызға толы ханшайымы Нест ферх Риспен туыс еді. Ол туған жері туралы былай деп жазды: "Уэльстің барлық кең-даласында Манорбиер ең ләззатты жер болып табылады". Қамал тарихында оған екі рет шабуыл жасалды, екеуі де ұсақ қақтығыстар еді. 1327 жылы Ричард де Барри отбасылық мұрагерлік дауы кезінде Манорбиерге шабуыл жасады. Содан кейін, 300 жыл өткен соң, Англия азамат соғысы кезінде 1645 жылы парламенттік күштер қамалды басып алды. Одан кейін, роялистердің оны әскери мақсаттарда пайдалануына жол бермеу үшін қамал қиратылды. 17 және 18 ғасырларда Манорбиер уақыт өте келе құлдырап, тозығы жетті. Алайда, 1880 жылы қамалға жалға алған Дж. Р. Кобб ішінара қалпына келтіру жұмыстарын жүргізіп, ғимараттар мен қабырғаларын жөндеді.
"In all the broad lands of Wales, Manorbier is the most pleasant place by far." In the castle's history, it was only attacked twice; both were minor skirmishes. In 1327, Richard de Barri assaulted Manorbier in a dispute over family succession. Then 300 years later during the English Civil War, the castle was seized in 1645 by Parliamentarian forces. It was then slighted to prevent further military use by the Royalists. Through the 17th and 18th centuries, Manorbier fell into decay. However, in 1880 the castle was partially restored by J. R. Cobb, a tenant who carried out repairs to the buildings and walls.
Қазіргі күн
Жеке меншіктегі қамал бау-бақшасы, көгершін үйі және диірменімен бірге жұртшылыққа ашық. Қала маңында тойлар өткізіледі, ал оның бір бөлігі демалыс үйі ретінде пайдаланылады.