Кіріспе
Матапан мүйісі (Κάβο Ματαπάς, Маниот диалектісі: Ματαπά), сондай-ақ Таинарон мүйісі немесе Таинарум (Ακρωτήριον Ταίναρον) немесе Тенеро мүйісі деп аталады, Мани түбегінің соңында орналасқан. Матапан мүйісі – Грекияның материктік бөлігінің ең оңтүстік нүктесі және Еуропа материгінің екінші оңтүстік нүктесі. Ол батыстағы Мессения шығанағын шығыстағы Лакон шығанағынан бөліп тұрады. Таэнарм мүйісі классикалық антикалық дәуірде қазір қираған Таэнарм (Ежелгі грек: Ταίναρον) қаласының орналасқан жері болды. Ежелгі грек мифологиясында қаланың құрметіне аталған батыр Таенарус (Ταίναρος) болды, ол қаланың маңызды Посейдон храмын салған деп есептеледі. Гректер «Тайнарион зұлымдығы» (Ταινάριον κακόν) деген мақалды қолданды, ол жалбарынушыларға тиетін үлкен және заңсыз зұлымдықты білдіреді, себебі спартандықтар Тайнаронға қашқан және Посейдон храмында жалбарынушы болып келген гелоттарды өлтірді.
Cape Matapan (Κάβο Ματαπάς, Maniot dialect: Ματαπά), also called Cape Tainaron or Taenarum (Ακρωτήριον Ταίναρον), or Cape Tenaro, is situated at the end of the Mani Peninsula, Greece. Cape Matapan is the southernmost point of mainland Greece, and the second southernmost point in mainland Europe. It separates the Messenian Gulf in the west from the Laconian Gulf in the east. Cape Taenarum in classical antiquity was the site of the city of Taenarum (Ancient Greek: Ταίναρον), now in ruins. In ancient Greek mythology the eponymous founder hero of the city was Taenarus (Ταίναρος), who was credited with establishing the city's important temple of Poseidon. Greeks used the proverb Tainarian evil (Ταινάριον κακόν), meaning a great and unlawful evil affecting suppliants, for the Spartans killed the Helots who had fled into Tainaron and were suppliants in the temple of Poseidon.
Тарих
Матапан мүйісі мыңдаған жылдар бойы маңызды орын болып келді. Таэнарумның жанында грек аңыздарында өлілер құдайы Хадестің мекені болған үңгір бар. Ежелгі спарталықтар сол жерде түрлі құдайларға арналған бірнеше ғибадатханалар салған. Үңгірдің үстіндегі төбеде теңіз құдайы Посейдонға арналған ежелгі ғибадатхананың қалдықтары жатыр (Некромантейон Посейдонос). Византия империясы кезінде ғибадатхана христиан шіркеуіне айналдырылды, және христиандық рәсімдер осы күнге дейін сол жерде өткізіледі. Матапан мүйісі бұрын жалдамалы әскерлер жұмыс күтіп отырған жер болған. 1717 жылдың 19 шілдесінде Венеция Республикасының флоты, Португалия, Папалық штаттары және Мальтадан келген одақтас кемелер эскадрильясының қолдауымен, Осман флотымен, Капудан паша Эгрибозлу Ибрахим паша басшылығында теңіз шайқасы болды. Бұл шайқас Матапан шайқасы деп аталады және оның нәтижесі шешілмеді. Матапан мүйісінде "Титаник" кемесінің құтқару кемесі болған "СС Калифорния" 1915 жылдың 9 қарашасында неміс күштерінің торпедасымен батып кетті. 1941 жылдың наурыз айында Матапан мүйісінің жағалауында Корольдік теңіз күштері мен Италияның Регия Маринасы арасында ірі теңіз шайқасы болды, онда британдықтар бір жақты кездесуде жеңіске жетті. Осы шайқастың басты нәтижесі – Шығыс Жерорта теңізіндегі итальяндық теңіз әрекетін күрт азайту болды.
Жалпы ақпарат
1892 жылы маяк салынды, бірақ қазір пайдаланылмайды. Еуропа құрлығының екінші оңтүстік нүктесі ретінде, мүйіс Африкаға қарай ұшып бара жатқан құстардың көші-қон жолында орналасқан.