Антониу Кармона: Португалия президенті және саяхатшысы

Кіріспе

Португалия президенті және саясаткер Антонио Оскар де Фрагосо Кармона (ɐ̃ˈtɔniu ˈɔʃkaɾ fɾɐˈɣozu kaɾˈmonɐ; 24 қараша 1869 – 18 сәуір 1951) – португалиялық армия офицері және саясаткер, 1926 жылдан 1928 жылға дейін Португалияның премьер-министрі, ал 1926 жылдан өліміне дейін, 1951 жылға дейін Португалияның 11-ші президенті болды. Ол сонымен қатар 1923 жылдың соңында және 1926 жылы Соғыс министрі, ал 1926 жылы Сыртқы істер министрі қызметтерін атқарды.

Саяси шығу тегі

Кармона республикашыл және масон болды және 1910 жылғы 5 қазанда Португалияның Бірінші Республикасы жарияланғанымен тез келісіп, оған қосылды. Дегенмен, ол демократиялық үкімет түрінің жақтасы болған емес, және кейіннен Антонио Ферроға берген сұхбатында мойындағандай, ол 1933 жылғы конституциялық референдумда ғана алғаш рет дауыс берді. Бірінші Республика кезінде ол 1923 жылы Антонио Гинэсталь Мачадо кабинетінде қысқа мерзімге соғыс министрі болып қызмет етті. Халыққа кеңінен танымал маршал Гомес да Костадан өзгеше, Кармона Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатыспаған.

Төрағалық

Кармона 1926 жылғы 28 мамырдағы Бірінші Республиканы құлатқан төңкерісте өте белсенді болды. Кеңестің алғашқы президенті, соңғы республика президенті Бернардино Мачадо қолдаған, демократиялық көзқарастағы комендант Хосе Мендес Кабесадас маусым айында Мануэль де Оливейра Гомес да Коштамен ауыстырылды. 3 маусым мен 6 шілде аралығында Сыртқы істер министрі болған Кармона әскери режимнің ең консервативті және авторитарлық қанатының жетекшісі болды, ол Гомес да Коштаны үкіметке қауіпті деп есептеді. 9 шілдеде ол генерал Жоао Хосе Синел де Кордеспен бірлесіп, қарсы төңкеріс жасады, өзін президент деп жариялады және бірден диктаторлық билікті өзіне алды. 1928 жылы ол жалғыз кандидат ретінде ресми түрде сайланды. 1928 жылы Кармона Антониу де Оливейра Салазарды Қаржы министрі етіп тағайындады. Салазардың харизмасы мен қабілеттеріне тәнті болған Кармона 1932 жылы Салазарды Премьер-министр етіп тағайындады және үкіметті басқаруды оған тапсырды. 1933 жылы жаңа Конституция «Жаңа Мемлекет» (Estado Novo) құрылғанын ресми түрде жариялады. Құжатта Кармонаның 1928 жылдан бергі диктаторлық өкілеттіктері заңдастырылды. Бірақ іс жүзінде ол күнделікті басқару жұмысын Салазарға жүктеді. Де-факто Кармона енді тек номиналды басшы болды, ал нақты билік Салазардың қолында болды. Конституция бойынша президенттің Салазарды қызметтен босату құқығы оның билігіне жалғыз шектеу болды. Алайда Кармона Салазарға көбінесе толық еркіндік берді. Ол 1935 және 1942 жылдары жеті жылдық мерзімге қарсылықсыз қайта сайланды. 1935 жылы ол өзінің бұрынғы масондық байланыстарына байланысты Португалияда масондыққа тыйым салатын заңға мәжбүрліктің астында қол қойды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін демократиялық оппозицияға сайлауға қатысуға рұқсат берілсе де, Кармона олармен жақын қарым-қатынаста болған жоқ. Оппозиция сайлауды кейінге жылдыруды талап еткенде, Кармона олардың талабын қабылдамады. Алайда, Кармонаның 1947 жылы генерал Хосе Маркес Годиньо басқарған Салазарды құлату мақсатындағы сәтсіз әскери төңкерілді қолдағаны туралы кең таралған әңгімелер болды, егер ол Республика Президенті қызметінде қалатын болса. Бұл әңгімелерге нүкте қою үшін, Кармона маршал атағын қабылдады. 1949 жылы 79 жастағы Кармона төртінші рет президенттікке кандидат болды. Бірінші рет ол генерал Хосе Нортон де Матоспен бәсекелесті. Бірақ Салазар Матосқа сайлау кампаниясын жүргізуге рұқсат бермейтіні тез анық болды. Матосқа жасалған қысым соншалықты күшті болды, ол 12 ақпанда сайлаудан бас тартты, осылайша Кармонаға тағы бір мерзім берді. Кармона екі жылдан кейін, 1951 жылы, Республика Президенті болып 24 жыл қызмет еткеннен кейін қайтыс болды. Ол Лиссабондағы Санта-Энграсия шіркеуінде, Ұлттық пантеонда жерленді.

Carmona was very active in the 28 May 1926 coup d'état that overthrew the First Republic. The first Council President, the commandant José Mendes Cabeçadas, a democratic sympathizer supported by the last republican president, Bernardino Machado, was succeeded in June by Manuel de Oliveira Gomes da Costa. Carmona, who had been the Minister for Foreign Affairs between 3 June and 6 July, was the leader of the most conservative and authoritarian wing of the military regime, which considered the more moderate Gomes da Costa a liability. On 9 July, he led a countercoup together with general João José Sinel de Cordes, named himself President, and immediately assumed dictatorial powers. He was formally elected to the office in 1928, as the only candidate. In 1928 Carmona appointed António de Oliveira Salazar as Minister of Finance. Impressed by Salazar's charisma and qualities, Carmona nominated Salazar as Prime Minister in 1932, and largely turned over control of the government to him. In 1933, a new constitution officially established the "Estado Novo". On paper, the new document codified the dictatorial powers Carmona had exercised since 1928. However, in practice he left most of the day to day work of governing to Salazar. For all practical purposes, Carmona was now little more than a figurehead; Salazar held the real power. On paper, the president's power to dismiss Salazar was the only check on his power. However, Carmona mostly allowed Salazar a free hand. He was re elected without opposition in 1935 and 1942 for seven year terms. In 1935, he signed the law that forbade Freemasonry in Portugal reluctantly, due to his own Freemason past. Although the democratic opposition was allowed to contest elections after World War II, Carmona was not on friendly terms with it. When the opposition demanded that the elections be delayed in order to give them more time to organize, Carmona turned them down. However, there were widespread rumors that Carmona supported the failed military uprising in 1947, which was led by general José Marques Godinho to overthrow Salazar, under the condition that he would remain as President of the Republic. Probably to end these rumors, Carmona finally accepted the title of Marshal. In 1949, Carmona, 79 years old, sought his fourth term as president. For the first time, he actually faced an opponent in General José Norton de Matos. However, it soon became apparent that Salazar would not allow Matos to actually run a campaign. The persecution grew so severe that Matos pulled out of the race on 12 February, handing Carmona another term. Carmona died two years later, in 1951, after 24 years as the President of the Republic. He was buried in the Church of Santa Engrácia, National Pantheon, in Lisbon.

Жеке өмір

Ол Мария Инес Корте Реал де Мело Фрагозо мен Алваро Росарио Тейшейра Кармонаның ұлы, Фелгейрастан шыққан, Бразилияда қызмет еткен португалиялық теңіз офицері және Португалия әскери атташесінің штабында болған. 1914 жылдың қаңтарында Кармона Мария ду Карму Феррейра да Силваға (Шавеш, 1878 жылдың 28 қыркүйегі – 1956 жылдың 13 наурызы), Жерману да Силва мен оның әйелі Энграсия де Жезустың қызына үйленді. Осы неке арқылы ол олардың үш баласын заңдас түбіртек деп мойындады. Ол Лиссабонның бұрынғы мэрі Кармона Родригестің (2004–2007) атасы болды. Ол сондай-ақ Бразилия президенті Аугусто Тассо Фрагосоның туысы еді. Оның жеке кітапханасын 1967/68 жылдары Австралия Ұлттық кітапханасы сатып алды.

Жарияланымдар

Кармона 1913 жылы кавалерия мектебі үшін ережелер жинағын жазды.

Мұра

Анголаның Уиге қаласы бұрын оның құрметіне Кармона деп аталған. 1975 жылы Португалияның Ангола теңізасты провинциясы тәуелсіздік алғанға дейін осы атпен танымал болды. Ол сондай-ақ 1972 жылғы Ангола эскудосының банкноталарында суреттелген.