Кіріспе
Оригиналды бейне анимациясы (オリジナル・ビデオ・アニメーション), қысқартылып OVA деп аталады, кейде OAV (оригинал анимациялық бейне) деп те айтылады. Бұл жапондық анимациялық фильмдер мен сериалдар, олар теледидарда немесе кинотеатрларда көрсетілмей, үй видео форматтарында шығару үшін арнайы жасалған. Дегенмен, OVA сериясының бірінші бөлігі жарнамалық мақсаттармен таратылуы мүмкін. OVA атаулары алғашқыда VHS форматында қолжетімді болды, кейін LaserDisc және DVD-де танымал болды. 2008 жылдан бастап OAD (оригиналды анимациялық DVD) термині манганың түпнұсқасымен бірге шығарылған DVD-дискілерін білдіре бастады.
Original video animation (オリジナル・ビデオ・アニメーション), abbreviated as OVA and sometimes as OAV (original animation video), are Japanese animated films and series made specially for release in home video formats without prior showings on television or in theaters, though the first part of an OVA series may be broadcast for promotional purposes. OVA titles were originally made available on VHS, later becoming more popular on LaserDisc and eventually DVD. Starting in 2008, the term OAD (original animation DVD) began to refer to DVD releases published bundled with their source material manga.
Формат
Теледидар үшін жасалған аниме секілді, OVA эпизодтарға бөлінеді. OVA медиасында (таспалар, лазерлік дискілер немесе DVD-лер) әдетте бір эпизод болады. Эпизодтардың ұзақтығы атаудан атауға қарай өзгереді: әрбір эпизод бірнеше минуттан екі сағатқа дейін немесе одан да көп уақытқа созылуы мүмкін. Эпизодтың ұзақтығы 30 минут жиі кездеседі, бірақ стандартты ұзақтығы жоқ. Кейбір жағдайларда, белгілі бір OVA-дағы эпизодтардың ұзақтығы айтарлықтай өзгеруі мүмкін, мысалы, GaoGaiGar FINAL-да алғашқы 7 эпизод шамамен 30 минутқа созылады, ал соңғы эпизод 50 минутқа созылады; OVA "Key the Metal Idol" 20 минуттан екі сағатқа дейінгі ұзақтықтағы 15 жеке эпизодтан тұрады; OVA Hellsing Ultimate 42 минуттан 56 минутқа дейінгі аралықта 10 эпизод шығарды. OVA сериясы бір эпизодтан (негізінен тікелей бейнефильм) оншақты эпизодқа дейін созылуы мүмкін. Ең ұзақ OVA сериясы, "Галактикалық Батырлар туралы аңыз", 110 негізгі эпизодтан және 52 қосымша эпизодтан тұрады. Көптеген танымал сериалдар алғаш рет OVA ретінде анимацияланған, кейіннен телесериалдар немесе фильмдер болып дамиды. Мысалы, "Tenchi Muyo!" OVA ретінде басталды, бірақ бірнеше телесериалдар, үш фильм және көптеген басқа да туындылар пайда болды. Продюсерлер басқа OVA-ларды жалғастар, қосымша сюжеттер, музыкалық бейнелер жинақтары немесе телесериалдар немесе фильмдер ретінде жалғасатын бонус эпизодтар ретінде шығарады, мысалы "Love Hina Again" және "Wolf's Rain". OVA атаулары әдетте телесериалға қарағанда эпизодқа арналған бюджеті жоғары; сондықтан анимацияның техникалық сапасы көбінесе телесериалдағыдан асып түседі, кейде тіпті анимациялық фильмдерге теңеседі. OVA атаулары егжей-тегжейлі сюжеттерімен және кейіпкерлерді дамытуымен танымал, бұл басқа форматтарға қарағанда сценарийшілер мен режиссерлерге ұсынылатын үлкен шығармашылық еркіндікке байланысты болуы мүмкін. Бұл сондай-ақ анимациялық адаптациялардың манганың бастапқы материалына көбірек адал болуына мүмкіндік береді. OVA эпизодтары мен сериалдарының белгіленген ұзақтығы болмағандықтан, OVA режиссерлері оқиғаны айту үшін қажет уақытты пайдалана алады. Тақырыпты, кейіпкерлерді және сюжетті дамытудың маңызды тұстарын кеңейтуге уақыт беріледі. Бұл теледидар эпизодтарымен (олар 22 мен 26 минут аралығында аяқталуы керек) және фильмдермен (көп жағдайда екі сағаттан аспайды) қарама-қайшы. Сол сияқты, қысқа сюжетті толық телесериалға айналдыру үшін "толықтырғыш мазмұн" шығару үшін ешқандай қысым жоқ. OVA атауларының продюсерлері әдетте фильмдер мен телесериалдардың бұқаралық нарықтық аудиториясына қарағанда белгілі бір аудиторияны мақсат етеді немесе телесериалдарға жиі қойылатын мазмұндық шектеулер мен цензура (мысалы, зорлық-зомбылық, жалаңаштық және тіл) арқылы аздап шектелуі мүмкін. Мысалы, "Kiss×sis" OVA сериясы әдетте теледидардағыға қарағанда көбірек жыныстық тақырыптарды қамтиды. Көптеген OVA-лар еркек аниме жанкүйерлеріне арналған. Bandai Visual 2004 жылы баспасөзде (аялдарға арналған жаңа OVA-лары үшін) өткенде аниме DVD-лерін сатып алған клиенттердің шамамен 50% -ы 25-40 жас аралығындағы ерлер санатына кіретінін, сатып алушылардың 13% -ы ғана әйелдер, тіпті барлық жастағы адамдар да кіреді. Бұл статистика жалпы Bandai Visual аниме DVD-лерін қамтиды, тек OVA-ларды ғана емес, бірақ олар осы уақытта жалпы үрдісті көрсетеді. Nikkei Business Publications басылымы баспасөзде 25-40 жас аралығындағы адамдар аниме DVD-ді сатып алғанын мәлімдеді. ОВА-ның аз бөлігі әйел аудиторияға арналған, бірақ "Earthian" ерекшеліктердің үлгісі болып табылады. Кейбір телесериалдарға негізделген ОВА (әсіресе мангаға негізделгендер) сюжеттің жабылуын қамтамасыз етуі мүмкін, бұл бастапқы сериалда болмаған. Мысалы, "Rurouni Kenshin" OVA-лары OVA-лардың көптеген аспектілерін көрсетті; олар автор Нобухиро Ватсукидің телесериалға бейімделмеген манга тарауларына негізделген, жоғары сапалы анимация болған, әлдеқайда зорлық-зомбылық жасады және телеэпизодтар мен мангаға қарағанда әлдеқайда қараңғы және реалистік стильде орындалды. Қара реализм Масами Курумаданың атақты "Saint Seiya" мангасында көрініс тапты. Аниме Курумаданың мангасындағы үш доғаның екеуін бейімдеді, ал үшінші доғаны анимеге бейімдеу жобасы ешқашан басталмаған. Курумада мангасын 1991 жылы аяқтағандықтан, оның үшінші актісі анимеге бейімделді, 2003 жылдан бастап эпизодтарды OVA ретінде шығарып, 2008 жылы аяқтады, ақырында Курумаданың мангасын анимеге толық бейімдеді. Көптеген OVA атаулары төрт-сегіз эпизодтан тұрады, ал кейбіреулерінде бір ғана эпизод болады. Оларда күрделі және үздіріліссіз сюжет болады, барлық эпизодтарды тізбектеп қарағанда жақсы тамашаланады. Бұл телесериалдармен қарама-қайшы, олар қысқа, байланысты "мини-оқиғаларды" ұсына алады немесе біртұтас сюжетсіз болуы мүмкін. Көптеген OVA атауларын бөліктерге бөлінген "ұзақ фильмдер" деп санауға болады. Шығарылым кестелері әртүрлі: кейбір сериалдар жылына 1–2 эпизодтан ғана шығады. Ұзақ шығарылым кестесі бар кейбір OVA атаулары жанкүйерлердің қолдауының жетіспеуі мен сатылымның нашар болуына байланысты аяқталмай қалды. Көптеген бір эпизодтық OVA-лар да бар. Әдетте, мұндай OVA танымал телесериалға қосымша сюжет болып табылады (мысалы, "Detective Conan" OVA-лары). OVA тарихының басында (1980-жылдары) көптеген бір эпизодтық OVA-лар пайда болды. Телесериалға ие болмаған, бірақ танымал болған жүздеген мангалар бір реттік (немесе өте қысқа) OVA эпизодтарына ие болды. Мұндай бір реттік OVA-лар жеткілікті деңгейде танымал болса, телеарна оны аниме сериалының пилоты ретінде пайдалана алады.
Тарих
ОВА 1980-ші жылдардың басында пайда болды. Жапондық үйлерде бейнежазба құрылғысы кеңінен тарағандықтан, аниме индустриясы өте үлкенге жетті. Анимеге деген сұраныс тым жоғары болды, сондықтан тұтынушылар жаңа анимацияны тікелей бейне дүкендерден сатып алуға дайын болды. Америка Құрама Штаттарында «тікелей видеоға» деген сөзді теледидар мен кино экрандарына шыға алмайтын туындыларды кемсіту үшін қолданады, ал Жапонияда сұраныс соншалықты үлкен болды, тікелей видеоға шығу қажеттілікке айналды. Bubblegum Crisis (1987–1991) және Tenchi Muyo! (1992–2005) сияқты көптеген танымал және ықпалды сериалдар OVA ретінде тікелей видеоға шығарылды. ОВА шығаруға жасалған ең алғашқы әрекет 1983 жылы Осаму Тезуканың «Жасыл мысық» (Арыстан кітаптар сериясының бөлігі) болды, бірақ оны алғашқы OVA деп санауға болмайды: VHS таспасы бірден қолжетімді болғанына және серия аяқталмай қалғанына ешқандай дәлел жоқ. Сондықтан, алғашқы ресми OVA ретінде 1983 жылы Мамору Ошиидің режиссерлік жұмысы және Bandai компаниясы шығарған Dallos шықты. Көп ұзамай премьерасы өткен тағы бірнеше танымал алғашқы OVA-лар – Fight! Iczer One және Megazone 23. Басқа компаниялар да осы идеяны тез қабылдады, ал 1980-ші жылдардың ортасы мен соңында нарық OVA-ларға толып кетті. Осы кезеңде көптеген OVA сериалдары жаңа, жеке атаулар болды. Олар аниме студияларына ақша төлеп, содан кейін студиялар жалға беру дүкендеріне шығару үшін OVA жасады. Сату көрсеткендей, егер ұзақ серияны жасау мүмкін болса, телеарналар серияның өндіріс шығындарының көп бөлігін төлейтін. 1990-шы жылдары Жапония экономикасы нашарлаған кезде жаңа OVA атауларының көптігі азайды. OVA өндірісі жалғасты, бірақ көлемі кішіректеу болды. Көптеген аниме телесериалдары дәстүрлі 26 эпизодтан гөрі 13 эпизодтан тұрды. Жаңа атаулар көбінесе осы ұзындыққа жақындаған жағдайда теледидарға шығарылатын. Сонымен қатар, кабельдік және спутниктік телеарналардың танымалдылығы артып (олардың әдеттегі қатаң цензура ережелерімен), көпшілікке көптеген жаңа атаулардың тікелей эфирін көруге мүмкіндік берді – бұрын мұндай мүмкіндік болмаған. Сондықтан, зорлық-зомбылық, тәуекелді мазмұн және жанкүйерлерге арналған сериалдар тұрақты телесериалдарға айналды, ал бұрын олар OVA болар еді. Осы кезеңде көптеген OVA мазмұны қолданыстағы және қалыптасқан атаулармен байланысты болды. Алайда, 2000 жылдан бастап жаңа OVA үрдісі басталды. Продюсерлер көптеген телесериалдарды барлық эпизодтарды қалыпты эфирде көрсетпей, кейбір эпизодтарды серияның DVD-де шығарды. Мысалы, Love Hina сериалының 25-ші эпизоды тек DVD-де, ал Oh My Goddess телесериалының бірнеше эпизоды да тек DVD-де шықты. Сонымен қатар, Excel Saga сериалының соңғы эпизоды да мазмұндық мәселелерге байланысты теледидарда көрсетілмей, тек OVA ретінде ұсынылды. Мұндай жағдайларда серияны тұтастай алғанда OVA деп атауға болмайды, бірақ оның кейбір эпизодтары – әрине. Бұл үрдіс кеңінен таралды, сонымен қатар, көптеген соңғы OVA сериалдары эпизодтарды теледидарда көрсетуден бұрын шығарып, DVD-де өңделмеген, жақсы сапада және қайта жөнделген анимациямен бірге ұсынады, осылайша теледидар мен видео аниме арасындағы шекараны бұзады.