Кіріспе

Elva – Бексхилл, содан кейін Гастингс және Рай, Шығыс Сассекс, Ұлыбританияда орналасқан спорттық және жарыс машиналарын өндіретін компания. Компания 1955 жылы Фрэнк Г. Николс құрған. Атауы француз тіліндегі "elle va" ("ол келеді") деген сөз тіркесінен шыққан.

Жарыс машиналары

Франк Николстың ниеті төмен бағалы спорттық/жарыс машинасы жасау болды, және 1954 жыл мен 1959 жыл аралығында бірнеше модельдер өндірілді. Жақын жердегі Гастингсте Майк Чэпмен жасаған CSM машинасының негізіндегі алғашқы модельде Ford серпімді осі емес, Standard Ten алдыңғы серпімділігі және Ford 10 қозғалтқышының үстіңгі клапанды модификациясы бар Ford Anglia артқы осі қолданылды. Шамамен 25 данасы жасалды. "1954 жылы Ford қозғалтқышы бар CSM спорттық машинасымен жарысқа қатысқан Фрэнк Николс, бұл тек көңіл көтеру үшін болғанымен, үлкен жетістікке жетті, ол компоненттер өндірушісіне айналды. Аралық кезең CSM-де сынақтан өткен арнайы цилиндр басының дизайнымен және 1955 жылы жарысқа қатысқан Elva машинасының енгізілуімен байланысты болды". Малкольм Виттс және Гарри Уэслейк жасаған 1172 куб.см Ford қозғалтқышының цилиндр басы жоғарыдан кіретін клапандармен жабдықталған.

Mk I-ден III-ге дейін

1955 жылғы 22 мамырда Робби Маккензи Лоу спорттық Elva Mk I көлігімен Прескотт төбесіне көтеріліп, 51,14 секундтық сыныптық рекордты орнатты. Маккензи Лоу маусым соңында Бодиам төбесінен де жеңіспен оралды. 1956 жылғы Elva MK II зауыттық прототипі, KDY 68 тіркелгісімен, Falcon толық жабылатын әйнек талшықтан жасалған корпусымен жабдықталды. Николс прототипті жарыстарда алған тәжірибесінен Elva Mk II-ді дамытты: "Осы көлікті 1956 жылы Арчи Скотт Браун, Стюарт Льюис Эванс және басқа да жүргізушілер жарыстарда пайдаланды". Elva Mk II 1957 жылы пайда болды: "Mark I-ден басты айырмашылық – прототиптегідей De Dion артқы осінің қолданылуы, бірақ жаңа орналасуы, ішкі артқы тежегіштері, ұзартылған дөңгелек базасы және жеңілдетілген шасси рамасы". Elva көліктері стандартты түрде 1100 куб.см Coventry Climax FWA қозғалтқышымен жабдықталды және жарыстарға қатысты, бірақ 1958 жылғы Mark III-ге дейін әртүрлі корпус және аспаптар өзгерістеріне ұшырады.

Mk IV және V

Карл Хаас, Чикаго қаласынан, 1950-жылдардың ортасынан 1960-жылдарға дейін АҚШ-тың орталық аймақтарында қызмет еткен Elva өкілі болды. Хаас 1958 жылдың 13 қыркүйегінде Гудвудта өткен Турист Трофи жарысына Elva Mk III көлігін жүргізу үшін Англияға шақырылды, онда ол жалпы есепте он екінші орынды иеленді. Сол 23-ші Турист Трофи жарысында Ян Берджесс пен Робби Маккензи Лоу жүргізген жаңа Mark IV моделі де қатысты. Стюарт Льюис Эванс 1958 жылдың 11 қазанында Шығыс Сассекстегі Бодиам төбесіне көтерілу кезінде дәл сол MBW 616 тіркелген жұмыс көлігімен күнінің ең жылдам уақытын көрсетті. Өкінішке орай, екі аптадан кейін Льюис Эванс Марокко Гран-присінде алған жарақаттарынан көз жұмды. Жаңа Mark IV дизайнына келсек, Карл Хаас былай деді: «Басты өзгеріс – төменгі осьтің бұрылысын пайдаланатын жаңа тәуелсіз артқы серпімділік. Корпусы жаңа, аэродинамикаға және кіші алдыңғы бетке ерекше назар аударылған. Бұл Mk III-тен үлкен қадам. Сонымен, Elva-ның 1100 см³ көлігі Lotus-тан да жақсы болуы мүмкін. Олар қозғалтқышты артқа жылжыту арқылы алдыңғы дөңгелектердің салмағын азайтты». Mark IV сондай-ақ түтікшелі кеңейтілген шассиі бар алғашқы Elva болды және шассиге беріктік пен күш беру үшін алюминийден жасалған төселген табанына ие болды. 1959 жылдың наурыз айында Себрингтегі спорттық автомобильдер жарысында Фрэнк Баптиста, Арт Твидейл және Чарли Уоллес жүргізген No. 48 Elva Mark IV G класында бірінші, жалпы есепте 19-шы орынды иеленді. Басқа жұмыс Mark IV, No. 49, Бурдетт Мартин, Чак Дитрих және Билл Джордан басқарып, G класында екінші орын алды, жаңа 1959 жылғы модель үшін тамаша нәтиже болды. Бір аптадан кейін 1959 жылы Elva жұмыс тобының Ұлыбританияға алғашқы сапары болды. Үш Mark IV көлігі Гудвудтағы Пасхалық кездесуде Чичестер кубогына қатысты, шотландтық жарыскер Том Диксон үш жаңа Lola Mk1 көлігімен қатар алдыңғы қатардан старт алды. Lola командасы 1:2:3 есебімен жарысқа басымдық берді, бірақ Лес Лестонның Elva Mark IV командасы жақсы 7-орынды иеленді, Диксон одан кейін, ал американдық әуесқой жарыскер Джон Петерс 11-орынды иеленді. Кейін Петерс Mark IV көлігін Лос-Анджелестегі үйіне экспорттап, Калифорниядағы жарыстарға қатысты, соның ішінде 1959 жылдың соңында Риверсайд халықаралық жарыс жолында өткен спорттық автомобильдер үшін 200 мильдік Лос-Анджелес Таймс Гран-присіне қатысуға тырысты. 1959 жылдың 2 мамырында Сильверстоунда өткен 11-ші Халықаралық трофейде Том Диксон 1100 см³ спорттық жарыста үшінші орынды иеленді, бірінші және екінші орындарда Lola Mk1 командасы, ал төртінші орында Питер Арунделдің Lotus Eleven көлігі болды. Екінші Mark IV, тәжірибелі әуесқой жарыскер Седрик Бриерлидің 5-орын алды. 1959 жылдың 21 маусымында Артур Твидель мен Боб Дэвис Мэриленд штатында No. 37 Elva Mark IV көлігімен Marlboro алты сағаттық төзімділік жарысын жеңіп алды. Арт Твидель 1960 жылы Marlboro алты сағаттық жарысында жеңіске қайта қол жеткізді. Эд Костлимен бірге ол 337,75 мильді жүрді, бұл жолы Elva Mark V спорттық көлігімен. 1959 жылғы маусымның ортасында таныстырылған Mark V Elva алдыңғы қозғалтқышты спорттық жарыс машинасының соңғы нұсқасы болды және Mark IV-тен тек артқы серпімділікке және қайта қарастырылған корпусына енгізілген шағын түзетулермен ғана ерекшеленді. Elva спорттық жарыскерлері 1959 жылдың 5 қыркүйегінде Гудвудта өткен 24-ші Турист Трофи жарысында қайтадан көрінді. Джон Браун мен Крис Стилдің Mark IV көлігі жарысты жалпы 13-ші орында аяқтады. Алайда, маркалық наградаларды Майк МакКи мен Седрик Бриерлидің 1100 см³ класында 3-ші, жалпы есепте 9-шы орын алған Mk V көлігі жеңіп алды. Ақыр соңында ұқсас қозғалтқышты Lola Mk1 көлігінен асып түсетін болса да, Elva Mark IV және Mark V модельдері қысқа ғұмыр сүрді, бірақ 1950 жылдардың соңындағы өте бәсекелестік 1100 см³ спорттық / жарыс класында салыстырмалы түрде табысты болды. 1960 жылдың соңына дейінгі кезеңде, төмендегі бір ерекше оқиғадан басқа, олар тек қарапайым, бірақ тиімді 1098 см³ Coventry Climax FWA қозғалтқышымен SU карбюраторларымен жабдықталған маңызды жарыстарда ғана қатысты. Алайда, олардың жеңіл конструкциясы, инновациялық серпімділігі және жақсы аэродинамикалық қасиеттері оларды айтарлықтай бәсекеге айналдырды. Mark IV және Mark V көліктерінің көпшілігі АҚШ-қа экспортталды және әуесқойлар мен кәсіби жарыскерлер сәтті жарысты. Бір ерекше оқиға - Бурдетт Мартиннің Elva MkIV 1475 см³ Coventry Climax FPF F2 қозғалтқышымен жабдықталған, оны Эд Кроуфорд 1959 жылы Медоудейлде өткен USAC Road Racing Championship 8-ші турында сәтті жүргізді. Кроуфорд танымал Porsche және Briggs Cunningham ұшқышы болды және Elva Mk IV көлігін 1500 см³ біліктілік жарысында таңғажайып қарсыластарға қарсы алаңға шығып, жеңіске жеткізді. Біршама маңызды емес жазбада АҚШ-та орналасқан Mk IV автомобильдерінің бірі Элвис Преслидің "Viva Las Vegas" фильмінің қосалқы актерлік құрамында болды, бірақ кейінірек Mark VI спорттық жарыс машинасы Элвистің жарыс машинасы ретінде маңызды рөл атқарды. Соңғы Mk V шассиі АҚШ-тың орталық батысында Дик Бюдингенмен бірге, соның ішінде 1961 жылғы Elkhart Lake 500 жарысында жеңіске жетті. Осы уақытта Elva Cars Limited Sedlescombe Road North, Hastings, Sussex, Англиядағы үй-жайларда жұмыс істеді.

Mk VI, VII және VIII/VIIIS

АҚШ дистрибьюторының банкроттығынан туындаған қаржылық қиындықтардан кейін Фрэнк Николс 1961 жылы Сассекс округының Рай қаласында жарыс машиналарын құрастыруды жалғастыру үшін жаңа компания құрды. 1,100 куб.см. Coventry Climax қозғалтқышымен жабдықталған Elva Mk VI артқы моторлы спорттық машинасы 1961 жылғы Boxing Day күні Брэндс Хэтчтегі жарыста Крис Эшмор басқаруымен дебют жасады, нәтижесінде Грэм Хиллдің үш литрлік Ferrari көлігінен кейін екінші орынға ие болды. Көлікті Кит Марсден жобалаған. 1964–1966 жылдар аралығында Elva, көбінесе 1,8 литрлік BMW қозғалтқыштарымен (Nerus-тің 1,6 литрлік қозғалтқышынан модификацияланған) және кейбіреулері 1,15 литрлік Holbay Ford қозғалтқыштарымен жабдықталған Mk8 спорттық жарыс машиналарын өте табысты сериясын жасады. Mk8, салмағының 70/30 арақатынасымен артқа қарай ығысқандықтан басқаруы қиын болған Mk7-ге қарағанда ұзын дөңгелек базасы мен кең иықтарына ие болды. McLaren спорттық жарыстарда жеткен табысынан кейін Elva клиенттерге сатуға арналған автомобильдерді өндіруге кірісті: "Соңынан Elva мен Trojan Group арасында келісім жасалды және олар McLaren спорттық/жарыс машинасының өндірісін McLaren Elva Oldsmobile деген атпен қабылдады". 1966 жылғы қаңтарда Лондонда өткен Автокөлік көрмесінде Elva екі спорттық жарыс машинасы – McLaren Elva Mk. II V8 және Elva BMW Mk. VIIIS-ті көрсетті. McLaren Elva Oldsmobile, Chevrolet немесе Ford V8 қозғалтқыштарымен ұсынылды. Elva BMW Mk. VIIIS артқы жағында орналасқан BMW екі литрлік төрт цилиндрлі OHC қозғалтқышымен жабдықталған.

Бір орындық

Elva Formula Junior жарыстарына арналған бір орындық FJ 100 машинасын жасады, бастапқыда ол құбырлы болат шассиде алдыңғы жақта орналасқан B. M. C. "A" сериялы қозғалтқышымен жабдықталды. Билл де Селинкур 1959 жылдың 6 қыркүйегінде Франциядағы Кадур қаласында Elva B. M. C. FJ-де жарыс жеңімпазы атанды. Николс Герхард Миттер ұсынған екі тактылі DKW қозғалтқышына көшті. "Elva-ға тапсырыстар көптеп түсті, бірақ 1960 жылғы маусым басталғанда Lotus және Cooper бақылауды өз қолына алды, ал көңілі толмаған Elva иелері артқы қозғалтқышты машина бұрыштарда жылдам жоғалып бара жатқанын көріп, дұрыс таңдау жасамағанын түсінді". Сол жылдың басында Elva-ның шашыраңқы табыстары жалғасты, Джим Холл Себрингте, ал Лойер Монтльерде жеңіске жетті. 1960 жылғы маусым соңында Elva B. M. C. қозғалтқышымен жабдықталған артқы қозғалтқышты FJ машинасын жасады, ол Elva 200 деп аталды. Чак Дитрих 1 қазанда Сильверстоунда өткен BRDC Британ Империясы кубогы жарысында үшінші орын алды. 1961 жылы "толыққанды жаңа және тәжірибелік Elva Ford" FJ машинасы Гудвудта дебют жасады, Крис Мик басқарған күйінде ең жылдам айналым жасады.

Эльва Куриер

1958 жылы таныстырылған негізгі модель Courier деп аталды және компанияның барлық қызмет ету кезеңінде бірнеше жаңартуларға ұшырады. Бастапқыда барлық автомобильдер экспортталды, ал ішкі нарықта сату 1960 жылға дейін басталған жоқ. Марк Донохью Elva Courier-де өзінің алғашқы жарыс жетістіктерін көрсетті, 1960 жылы SCCA F Prod Чемпионатын және 1961 жылы SCCA E Prod Чемпионатын жеңіп алды. Mk 1 моделінде 1500 куб.см MGA немесе Riley 1.5 литрлік қозғалтқышы және Elva жасаған тәуелсіз алдыңғы серпімділік жүйесі бар шасси қолданылды. Қозғалтқыш салмақты дұрыс бөлуге көмектесетіндей етіп шассиде жақсы орналастырылды, бұл жақсы басқару мүмкіндігін қамтамасыз етті, бірақ кабинаны аздап тарылтты. Шассиі жеңіл, екі орындық ашық шыны талшықтан жасалған корпусымен жабдықталған. Ол АҚШ және Еуропа нарықтары үшін толық жиынтық түрінде, ал Ұлыбритания нарығы үшін жинақталған түрде өндірілді. Шамамен 50 данасы жасалғаннан кейін ол Mk II-ге жаңартылды, ол бірдей автомобиль болды, бірақ бастапқы тегіс шыныдан жасалған екі бөліктен тұратын желдеткіш орнына икемді бұрышты шыны және үлкен 1600 куб.см MGA қозғалтқышымен жабдықталды. Mk I және II модельдерінің шамамен 400 данасы жасалды. 1962 жылы Elva Courier құқықтары Trojan компаниясына сатылды, ал өндіріс Purley Way, Croydon, Surrey-дегі Trojan зауытына көшірілді. Competition Press хабарлағандай: "Elva Courier өндіру құқығы Англиядағы Lambretta Trojan компаниясына сатылды. Фрэнк Николс бұрынғыдай "F Jr Elva" және "Mark IV" спорттық автомобильдерін жасауды жалғастырады". Trojan компаниясы сатып алғаннан кейін 1962 жылы Mk III моделі таныстырылды және толық жиынтық автомобиль ретінде сатылды. Ішкі нарықта толық жиынтық автомобильдің құны 965 фунт стерлинг, ал жинақталған нұсқасы 716 фунт стерлинг тұрды. Шасси енді денеге кіріктірілген қорап тәрізді конструкцияға ие болды. Triumph тірек-пиниондық рульдік басқару және алдыңғы серпімділік жүйесі стандартталды. Ford Anglia типті артқы терезесі кері бұрышты немесе fastback стиліндегі жабық купе корпусы да қол жетімді болды. 1962 жылдың күзінде: "Elva Courier Mk IV Лондон көрмесінде көрсетілді. Жаңа купеде тәуелсіз серпімділік жүйесі, шыны талшықтан жасалған корпусы және MG қозғалтқышы бар. Mk III купелері де көрсетілді. Бұрын MG A қозғалтқыштарымен жабдықталған болса, жаңа нұсқалар 1800 куб.см MG B қозғалтқышымен жабдықталады". Кейін Ford Cortina GT қозғалтқышы да қол жетімді болды. Соңғы нұсқасы, Mk IV T типті тұрақты бас купесі Lotus қос вал қозғалтқыштарымен жабдықталды, сонымен қатар кабина кеңістігі де артты. Ол толық тәуелсіз серпімділік жүйесімен және төрт дөңгелекті дискілі тежегіштермен жабдықталуы мүмкін. 210 данасы жасалды. Оның салмағы және қуаты өте жақсы болғандықтан, өте әсерлі өнімділікке ие болар еді, бірақ сериялық өндіріске енгізу өте қымбат деп есептелді. Бұл автомобиль 1964 жылы Лондон автосалонында көрсетілді. Автомобильдердің бірін Ричард Вроттсли сатып алып, 1965 жылғы Ле-Манның 24 сағатына қатысты. Тони Ланфранчимен бірге басқарған автомобиль жарыс барысында ерте шығып қалды.

Elva көліктері, 1907

1907 жылы Париж қаласында негізделген "Voitures Elva" деген тағы бір Elva автокөлік компаниясы бір жыл ғана жұмыс істеді.