Кіріспе

Өрмекшілер түрі

Түрлер жәшігі
| аты = Гигант үй өрмекшісі
| таксоны = Eratigena atrica
| суреті = Hausspinne Tegenaria atrica. jpg
| сурет тік = 0.9
| сурет сипаттамасы =
| авторы = (C. L. Koch, 1843)

Оның сегіз көзі бірдей өлшемде және екі қатарға орналасқан. Көздерінде 400-ден аз көру жасушасы болғандықтан, E. atrica жарық пен қараңғылықты ғана ажырата алады.

Таксономия

Бұл түрге енді жатқызылған өрмекшіні алғаш рет 1843 жылы Карл Людвиг Кох Tegenaria atrica деген атпен сипаттады. Кейіннен басқа да түрлер сипатталды, соның ішінде Джон Блэкволлдың 1844 жылы жазған Tegenaria saeva, Эжен Саймонның 1875 жылы жазған Tegenaria duellica және Ральф Вари Чемберлин мен Уилтон Айвидің 1935 жылы жазған Tegenaria gigantea. T. gigantea 1978 жылы T. duellica-мен бірдей түр деп есептелді. Қалған үш таксон, әсіресе Ұлыбританияда, жеке түрлер ретінде қарастырылды. Oxford (2008) T. duellica (T. gigantea ретінде) және T. saeva үшін де солай десті. Басқалар бұл үшеуін морфологиялық тұрғыдан өзгермелі бір түрдің бөлігі деп санайды, оның ең көне атауы, демек, аға синонимі – T. atrica. Бұл өрмекші бұрын тіркелмеген Эстония, Латвия және Литва сияқты бірнеше еуропалық елдерде табылған. Ол Дания өрмекшілерінің тізімінде де тіркелген, сондай-ақ Исландияда да кездеседі. Бір жұмыртқадан кем дегенде 60 өрмекші шабақ шығады. Өрмекшілер үшін ерекше, олар осы кезеңде жартылай әлеуметтік болады: шамамен бір ай бойы бірге болады, бірақ олжаны ұстауда бірігіп жұмыс істемейді. Каннибализм деңгейі қол жетімді азық мөлшерімен байланысты. E. atrica ересек дамуға жеткенше жеті немесе сегіз рет түлеуден өтеді, ал соңғы түлеуден кейін толық піседі. Көптеген өрмекшілер сияқты, бұл өрмекші де құрбанын бағындыру үшін у қолданады. E. atrica шағулары кейде адам терісіне еніп кетуі мүмкін болғандықтан, шағылған адамдар агатоксиннің әсерін сезінуі мүмкін, бірақ бұл өрмекшілер оятылмаса шақпайды. 1987 жылға дейін ең жылдам өрмекші ретінде Гиннес рекордтар кітабында тіркелген, бірақ кейін солтүстіктер (solifugids) оны ығыстырды, дегенмен олар нағыз өрмекшілер емес.

Eratigena agrestis-пен қарым-қатынасы

Үлкен үй жәндіктерінің популяциясы Солтүстік Америкада "хобо жәндігі" деп аталатын және кейбіреулер адамдарды шағуға бейім деп санайтын *Eratigena agrestis* түрiнiң қоныстануына тосқауыл жасайды деп есептеледі. Үлкен үй жәндіктері хобо жәндіктерімен бірдей ресурстар үшін бәсекелесе алады. Хобо жәндіктерінің денесінің ұзындығы шамалы, ал iрi ұрғашы үй жәндігінің денесі одан үлкен болады, бірақ оның аяқтары пропорционалды түрде әлдеқайда ұзын.

Танымал мәдениетте

Юморист Дэвид Седарис E. atrica-мен арақатынасы туралы жазған. Оның "Апрель және Париж" атты эссесі алып үй құмырсқаларына, әсіресе Апрель аталған бір құмырсқаға деген сезімі мен олармен бірге тұруы туралы баяндайды. Эссе "Сізді жалын басады" жинағында жарияланған.