Кіріспе

The Hobbit - 1982 жылы ZX Spectrum үй компьютері үшін шығарылған, J. R. R. Tolkien-нің 1937 жылғы «The Hobbit» кітабына негізделген суреттелген мәтіндік квест компьютерлік ойыны. Оны Beam Software компаниясында Филип Митчелл мен Вероника Меглер жасады, ал Melbourne House баспасы жариялады. Кейіннен ол Commodore 64, BBC Micro және Oric компьютерлері сияқты сол кездегі көптеген үй компьютерлеріне бейімделді. Кітап шығарушылармен келісім бойынша, әр ойынмен бірге кітаптың бір данасы қоса сатылды. Оның талдауышы (parser) сол кездегілерге қарағанда өте жетілген болатын және Inglish деп аталатын ағылшын тілінің бір бөлігін қолданды. Ойын шыққан кезде көптеген квест ойындары қарапайым етістік-есім талдауышын (мысалы, «шамды ал») қолданды, бірақ Inglish ойыншыға «Гандальфтан қызықты карта туралы сұрап, содан кейін қылышты алып, осы қылышпен трольді өлтір» сияқты күрделі сөйлемдерді жазуға мүмкіндік берді. Талдауыш күрделі және түсінікті болды, ол жалғаушы сөздерді, үстеулерді («гоблинге қатыгез шабуыл жасау»), тыныс белгілерін және сөздердің алдынан қосылатын сөздерді (препозицияларды) енгізіп, ойыншыға ойын әлемімен бұрынғыдан гөрі жаңа тәсілдермен өзара әрекеттесуге мүмкіндік берді.

Ойын процесі

Көптеген локациялар Кент Риз салған түпнұсқа суреттермен суреттелген. Таспалық нұсқасында орынды үнемдеу үшін әрбір сурет контур ақпаратын сақтап, сығылған форматта сақталды, содан кейін экрандағы жабық аймақтар толтырылды. Процессордың (CPU) жылдамдығы төмен болғандықтан, әрбір көріністің салынуы бірнеше секундқа созылуы мүмкін еді. Ойынның дискілік нұсқалары алдын ала көрсетілген, жоғары сапалы суреттерді пайдаланды. Ойын Вероника Меглер жасаған инновациялық мәтіндік физика жүйесіне ие. Ойын ішіндегі нысандар мен кейіпкерлердің өлшемі, салмағы және қаттылығы есептеледі. Нысандар басқа нысандардың ішіне орналастырылуы мүмкін, арқанмен байланыстырылып, зақымдалуы немесе бұзылуы мүмкін. Егер басты кейіпкер бочкада отырса, ал бочка көтеріліп, тұйық есіктен лақтырылса, ойыншы да оның ішінде өтеді. Басқа да интерактивті ойындардан айырмашылығы, бұл ойын да нақты уақыт режимінде жұмыс істейді, себебі белсенділік болмаған жағдайда "КУТ" (WAIT) командасы автоматты түрде іске қосылып, соның нәтижесінде оқиғалар орын алуы мүмкін. Бұл "ТОҚТАТУ" (PAUSE) командасын енгізу арқылы тоқтатылуы мүмкін, ол перне басылғанша барлық оқиғаларды тоқтатады. Ойында ойыншыға тәуелсіз және дәл сол ойын ережелерімен байланысқан ойын емес кейіпкерлер (NPC) бар. Олардың адалдығы, күші және мінезі олардың әрекеттеріне әсер етеді және оларды әрқашан болжау мүмкін емес. Мысалы, Гандальф кейіпкері ойын әлемінде (шамамен елу локация) еркін жүріп, нысандарды жинап, төбелес тудырып, тұтқынға алынуы мүмкін. Кейіпкерлердің тұрақсыздығы, бай физикасы және болжау мүмкін емес төбелес жүйесі ойынды әртүрлі тәсілдермен ойнауға мүмкіндік берді, бірақ бұл да мәселелерге әкелді (мысалы, маңызды кейіпкердің ерте қаза болуы). Көптеген шешімдер бар және кейіннен ойын пайда болатын ойынның алғашқы мысалы ретінде қарастырылуы мүмкін. Бұл сонымен қатар көптеген қателерге әкелді; мысалы, дамыту кезінде Меглер ойыншы келгенге дейін жануарлар бір-бірін өлтіргенін анықтады. Ойынның құжаттамасында: "Осы ойынның үлкен көлемі мен күрделілігіне байланысты оның толығымен қатесіз болатынына кепілдік беру мүмкін емес" деп ескертілген. Melbourne House 1.1 нұсқасын кейбір түзетулермен шығарды, бірақ ойынды жеңуге болмайтын тағы бір қатеге тап болды, нәтижесінде 1.2 нұсқасын шығаруға мәжбүр болды, ал компания барлық қателерді ешқашан түзетпеді.

Даму

1980 жылы Beam компаниясы «Хоббит» компьютерлік құқықтарына лицензия алды. «Хоббит» 1983 жылы Ұлыбританияда ZX Spectrum платформасында, ал жыл соңына дейін C64 және BBC платформаларында бестселлер болды. Ойын 1983 жылғы «Алтын джойстик» сыйлығын ең жақсы стратегиялық ойын номинациясы бойынша жеңіп алды. Ойын сонымен қатар үлкен коммерциялық сәттілікке қол жеткізді, алғашқы екі жылында £14.95 бөлшек сауда бағасымен 100 000-нан астам дана сатылды. Ойын Еуропа бойынша 500 000 данадан астам сатылды. Осы кезеңдегі көбінесе тек мәтіндік оқиғаларға негіделген ойындармен салыстырғанда, көптеген локацияларда бейнелерді пайдалану, Inglish талдаушысының икемділігі, ойын емес кейіпкерлердің инновациялық тәуелсіздігі және Толкиннің туындыларының танымалдылығы – барлығы ойынның үлкен табысына үлкен үлес қосты. 1989 жылы Macworld журналы Macintosh нұсқаларын – «Хоббит», «Сақиналар бірлестігі» және «Мордор көлеңкелері» ойындарын бірдей қарастырып, «Хоббитті» сынға алды, оны «әсіресе қолдан келмейтін» деп сипаттады, себебі оның «сөздік қоры 400 сөзбен шектелген», ал соңғы екі ойынның сөздік қоры 800 сөзді құрады. Macworld «Сақиналар бірлестігін» «әсіресе күрделі» деп атап, оны «Хоббитке» қарағанда серияға кіру үшін жақсы нүкте деп ұсынды. Олар «Хоббит» ойынының графикасын жоғары бағалады, бірақ кейінірек шыққан ойындарда суреттер ойынның жалпы тартымдылығына көп әсер етпегенін айтты. Сонымен қатар, Macworld мәтіндік оқиғалар форматының ескірген және қатаң сипатын сынға алды (бірақ «бағдарламалау шамамен он жыл бұрын жасалғанын мойындады»), бірақ үш ойынның «түпнұсқа кітаптарға адал және сауатты» екенін мойындады.

Мұра

Ойыншыларға көмектесу үшін Дэвид Элкан 1984 жылы "Хоббит ойынын ойнау бойынша нұсқаулық" атты кітабын жариялады. Beam Software компаниясы "Хоббит" ойынынан кейін 1985 жылы "Жүзіктер Иесі: Бірінші ойын", 1987 жылы "Мордор көлеңкелері: Жүзіктер Иесінің екінші ойыны" және 1989 жылы "Қияметтің жарылысы" ойындарын шығарды. Олар "Шерлок" ойынында Inglish тілін де пайдаланды. 1986 жылы CRL компаниясы ойынның пародиясын – The Boggit ойынын шығарды. Ойыннан халыққа кең тараған сөз тіркесі: "Торин отырып, алтын туралы ән айта бастайды". Сонымен қатар, ойын Ник Монфорттың "Бұрылып өтетін кішкентай жолдар" кітабында, интерактивті әңгіме жанрының тарихын және формасын зерттейтін кітапта еске алынады. Discworld Noir ойыны "Хоббит" ойынына сілтеме жасайды: басты кейіпкер Левтон біреудің шарап шелекшесіне тығылғанын білгенде, неге "Сен күтесің – уақыт өтеді" және "Торин отырып, алтын туралы ән айта бастайды" деген сөздер ойына келгенін ойлайды.