«Хоббит» (1982) – ZX Spectrum ойыны, Дж.Р.Р.Толкиеннің кітабы негізінде жасалған. Интерактивті, мәтіндік, «Inglish» тілінде. Компьютерге арналған классика!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
The Hobbit - 1982 жылы ZX Spectrum үй компьютері үшін шығарылған, J. R. R. Tolkien-нің 1937 жылғы «The Hobbit» кітабына негізделген суреттелген мәтіндік квест компьютерлік ойыны. Оны Beam Software компаниясында Филип Митчелл мен Вероника Меглер жасады, ал Melbourne House баспасы жариялады. Кейіннен ол Commodore 64, BBC Micro және Oric компьютерлері сияқты сол кездегі көптеген үй компьютерлеріне бейімделді. Кітап шығарушылармен келісім бойынша, әр ойынмен бірге кітаптың бір данасы қоса сатылды. Оның талдауышы (parser) сол кездегілерге қарағанда өте жетілген болатын және Inglish деп аталатын ағылшын тілінің бір бөлігін қолданды. Ойын шыққан кезде көптеген квест ойындары қарапайым етістік-есім талдауышын (мысалы, «шамды ал») қолданды, бірақ Inglish ойыншыға «Гандальфтан қызықты карта туралы сұрап, содан кейін қылышты алып, осы қылышпен трольді өлтір» сияқты күрделі сөйлемдерді жазуға мүмкіндік берді. Талдауыш күрделі және түсінікті болды, ол жалғаушы сөздерді, үстеулерді («гоблинге қатыгез шабуыл жасау»), тыныс белгілерін және сөздердің алдынан қосылатын сөздерді (препозицияларды) енгізіп, ойыншыға ойын әлемімен бұрынғыдан гөрі жаңа тәсілдермен өзара әрекеттесуге мүмкіндік берді.
The Hobbit is an illustrated text adventure computer game released in 1982 for the ZX Spectrum home computer and based on the 1937 book The Hobbit, by J. R. R. Tolkien. It was developed at Beam Software by Philip Mitchell and Veronika Megler and published by Melbourne House. It was later converted to most home computers available at the time including the Commodore 64, BBC Micro, and Oric computers. By arrangement with the book publishers, a copy of the book was included with each game sold. The parser was very advanced for the time and used a subset of English called Inglish. When it was released, most adventure games used simple verb noun parsers (allowing for simple phrases like "get lamp"), but Inglish allowed the player to type advanced sentences such as "ask Gandalf about the curious map then take sword and kill troll with it". The parser was complex and intuitive, introducing pronouns, adverbs ("viciously attack the goblin"), punctuation and prepositions and allowing the player to interact with the game world in ways not previously possible.
Ойын процесі
Көптеген локациялар Кент Риз салған түпнұсқа суреттермен суреттелген. Таспалық нұсқасында орынды үнемдеу үшін әрбір сурет контур ақпаратын сақтап, сығылған форматта сақталды, содан кейін экрандағы жабық аймақтар толтырылды. Процессордың (CPU) жылдамдығы төмен болғандықтан, әрбір көріністің салынуы бірнеше секундқа созылуы мүмкін еді. Ойынның дискілік нұсқалары алдын ала көрсетілген, жоғары сапалы суреттерді пайдаланды. Ойын Вероника Меглер жасаған инновациялық мәтіндік физика жүйесіне ие. Ойын ішіндегі нысандар мен кейіпкерлердің өлшемі, салмағы және қаттылығы есептеледі. Нысандар басқа нысандардың ішіне орналастырылуы мүмкін, арқанмен байланыстырылып, зақымдалуы немесе бұзылуы мүмкін. Егер басты кейіпкер бочкада отырса, ал бочка көтеріліп, тұйық есіктен лақтырылса, ойыншы да оның ішінде өтеді. Басқа да интерактивті ойындардан айырмашылығы, бұл ойын да нақты уақыт режимінде жұмыс істейді, себебі белсенділік болмаған жағдайда "КУТ" (WAIT) командасы автоматты түрде іске қосылып, соның нәтижесінде оқиғалар орын алуы мүмкін. Бұл "ТОҚТАТУ" (PAUSE) командасын енгізу арқылы тоқтатылуы мүмкін, ол перне басылғанша барлық оқиғаларды тоқтатады. Ойында ойыншыға тәуелсіз және дәл сол ойын ережелерімен байланысқан ойын емес кейіпкерлер (NPC) бар. Олардың адалдығы, күші және мінезі олардың әрекеттеріне әсер етеді және оларды әрқашан болжау мүмкін емес. Мысалы, Гандальф кейіпкері ойын әлемінде (шамамен елу локация) еркін жүріп, нысандарды жинап, төбелес тудырып, тұтқынға алынуы мүмкін. Кейіпкерлердің тұрақсыздығы, бай физикасы және болжау мүмкін емес төбелес жүйесі ойынды әртүрлі тәсілдермен ойнауға мүмкіндік берді, бірақ бұл да мәселелерге әкелді (мысалы, маңызды кейіпкердің ерте қаза болуы). Көптеген шешімдер бар және кейіннен ойын пайда болатын ойынның алғашқы мысалы ретінде қарастырылуы мүмкін. Бұл сонымен қатар көптеген қателерге әкелді; мысалы, дамыту кезінде Меглер ойыншы келгенге дейін жануарлар бір-бірін өлтіргенін анықтады. Ойынның құжаттамасында: "Осы ойынның үлкен көлемі мен күрделілігіне байланысты оның толығымен қатесіз болатынына кепілдік беру мүмкін емес" деп ескертілген. Melbourne House 1.1 нұсқасын кейбір түзетулермен шығарды, бірақ ойынды жеңуге болмайтын тағы бір қатеге тап болды, нәтижесінде 1.2 нұсқасын шығаруға мәжбүр болды, ал компания барлық қателерді ешқашан түзетпеді.
Many locations are illustrated by an image, based on originals designed by Kent Rees. On the tape version, to save space, each image was stored in a compressed format by storing outline information and then flood filling the enclosed areas on the screen. The slow CPU speed meant that it would take up to several seconds for each scene to draw. The disk based versions of the game used pre rendered, higher quality images. The game has an innovative text based physics system, developed by Veronika Megler. Objects, including the characters in the game, have a calculated size, weight, and solidity. Objects can be placed inside other objects, attached together with rope and damaged or broken. If the main character is sitting in a barrel and this barrel is then picked up and thrown through a trapdoor, the player would go through. Unlike other works of interactive fiction, the game is also in real time, insofar as a period of idleness causes the "WAIT" command to be automatically invoked and the possibility of events occurring as a result. This can be suppressed by entering the "PAUSE" command, which stops all events until a key is pressed. The game has a cast of non player characters (NPCs) entirely independent of the player and bound to precisely the same game rules. They have loyalties, strengths, and personalities that affect their behaviour and cannot always be predicted. The character of Gandalf, for example, would roam freely around the game world (some fifty locations), picking up objects, getting into fights and being captured. The volatility of the characters, coupled with the rich physics and impossible to predict fighting system, enabled the game to be played in many different ways, though this would also lead to problems (such as an important character being killed early on). There are numerous possible solutions and with hindsight, the game might be regarded as one of the first examples of emergent gameplay. This also resulted, however, in many bugs; for example, during development Megler found that the animal NPCs killed each other before the player arrived. The game's documentation warned that "Due to the immense size and complexity of this game it is impossible to guarantee that it will ever be completely error free". Melbourne House issued a version 1.1 with some fixes, but with another bug that resulted in the game being unwinnable, forcing it to release version 1.2, and the company never fixed all bugs.
Даму
1980 жылы Beam компаниясы «Хоббит» компьютерлік құқықтарына лицензия алды. «Хоббит» 1983 жылы Ұлыбританияда ZX Spectrum платформасында, ал жыл соңына дейін C64 және BBC платформаларында бестселлер болды. Ойын 1983 жылғы «Алтын джойстик» сыйлығын ең жақсы стратегиялық ойын номинациясы бойынша жеңіп алды. Ойын сонымен қатар үлкен коммерциялық сәттілікке қол жеткізді, алғашқы екі жылында £14.95 бөлшек сауда бағасымен 100 000-нан астам дана сатылды. Ойын Еуропа бойынша 500 000 данадан астам сатылды. Осы кезеңдегі көбінесе тек мәтіндік оқиғаларға негіделген ойындармен салыстырғанда, көптеген локацияларда бейнелерді пайдалану, Inglish талдаушысының икемділігі, ойын емес кейіпкерлердің инновациялық тәуелсіздігі және Толкиннің туындыларының танымалдылығы – барлығы ойынның үлкен табысына үлкен үлес қосты. 1989 жылы Macworld журналы Macintosh нұсқаларын – «Хоббит», «Сақиналар бірлестігі» және «Мордор көлеңкелері» ойындарын бірдей қарастырып, «Хоббитті» сынға алды, оны «әсіресе қолдан келмейтін» деп сипаттады, себебі оның «сөздік қоры 400 сөзбен шектелген», ал соңғы екі ойынның сөздік қоры 800 сөзді құрады. Macworld «Сақиналар бірлестігін» «әсіресе күрделі» деп атап, оны «Хоббитке» қарағанда серияға кіру үшін жақсы нүкте деп ұсынды. Олар «Хоббит» ойынының графикасын жоғары бағалады, бірақ кейінірек шыққан ойындарда суреттер ойынның жалпы тартымдылығына көп әсер етпегенін айтты. Сонымен қатар, Macworld мәтіндік оқиғалар форматының ескірген және қатаң сипатын сынға алды (бірақ «бағдарламалау шамамен он жыл бұрын жасалғанын мойындады»), бірақ үш ойынның «түпнұсқа кітаптарға адал және сауатты» екенін мойындады.
Beam acquired the licence for computer rights to The Hobbit in 1980. The Hobbit was a bestseller in the UK on the ZX Spectrum in 1983 and on both the C64 and BBC by the end of the year. The game won the 1983 Golden Joystick Award for best strategy game. The game was also a huge commercial success, selling over 100,000 copies in its first two years at a retail price of £14.95. The game sold over 500,000 units in Europe. The use of images on many of the locations as opposed to mostly text only adventure games of the time, the flexibility of the Inglish parser, the innovative independence of the non player characters, the popularity of Tolkien's work, all contributed to the game's phenomenal success. In 1989, Macworld reviewed the Macintosh versions of The Hobbit, The Fellowship of the Ring and The Shadows of Mordor simultaneously, criticising The Hobbit, calling it "particularly clumsy" as it is "handicapped by a 400 word input vocabulary" as opposed to the latter two games' 800 words. Macworld called The Fellowship of the Ring "particularly intricate" and recommended it as an entry point to the series as opposed to The Hobbit. They praised The Hobbit's graphics, but stated that in the later titles the art adds little to the games' overall appeal. Furthermore, Macworld criticised the dated and rigid nature of the text adventure format (although conceding that "the programming was undertaken almost a decade ago"), but acknowledged that the three games were "literate and faithful in spirit to original books".
Мұра
Ойыншыларға көмектесу үшін Дэвид Элкан 1984 жылы "Хоббит ойынын ойнау бойынша нұсқаулық" атты кітабын жариялады. Beam Software компаниясы "Хоббит" ойынынан кейін 1985 жылы "Жүзіктер Иесі: Бірінші ойын", 1987 жылы "Мордор көлеңкелері: Жүзіктер Иесінің екінші ойыны" және 1989 жылы "Қияметтің жарылысы" ойындарын шығарды. Олар "Шерлок" ойынында Inglish тілін де пайдаланды. 1986 жылы CRL компаниясы ойынның пародиясын – The Boggit ойынын шығарды. Ойыннан халыққа кең тараған сөз тіркесі: "Торин отырып, алтын туралы ән айта бастайды". Сонымен қатар, ойын Ник Монфорттың "Бұрылып өтетін кішкентай жолдар" кітабында, интерактивті әңгіме жанрының тарихын және формасын зерттейтін кітапта еске алынады. Discworld Noir ойыны "Хоббит" ойынына сілтеме жасайды: басты кейіпкер Левтон біреудің шарап шелекшесіне тығылғанын білгенде, неге "Сен күтесің – уақыт өтеді" және "Торин отырып, алтын туралы ән айта бастайды" деген сөздер ойына келгенін ойлайды.
To help players, a book called A Guide to Playing The Hobbit by David Elkan was published in 1984. Developer Beam Software followed up The Hobbit with 1985's Lord of the Rings: Game One, 1987's Shadows of Mordor: Game Two of Lord of the Rings, and 1989's The Crack of Doom. They would also reuse Inglish in Sherlock. In 1986, a parody of the game was released by CRL, The Boggit. A phrase from the game which has entered popular culture is "Thorin sits down and starts singing about gold". Also, the game is mentioned in Nick Montfort's, Twisty Little Passages, a book exploring the history and form of the interactive fiction genre. Discworld Noir references The Hobbit: when the protagonist, Lewton, discovers that someone concealed themselves in a wine barrel, he wonders why that brings to mind the phrases "You wait – time passes" and "Thorin sits down and starts singing about gold".