Ойын процесі

Lucasfilm-нің басқа оқиғалық ойындарынан көп жағынан өзгешеленетін Loom, күрделі және терең фантастикалық оқиғаға негізделген. Оның тәжірибелік интерфейсі, графикалық оқиғалардың дәстүрлі үлгісінен бас тартып, жұмбақтардың көбінесе ойын кейіпкері, орта және кейіпкердің қолындағы заттардың өзара әрекеттесуімен шешілуінен айырмашылық танытады. Loom ойынының негізі – басты кейіпкер Боббин Тредбардың өз дистафында орындай алатын "сызбалар" деп аталатын төрт нотадан тұратын әуендер. Әр сызба – белгілі бір әсерге ие болған сиқырлы сөз, мысалы, "Ашу" немесе "Түнде көру". Кейбір сызбаларды олардың ноталарын кері ойнату арқылы өзгертуге болады, сондықтан кері ойнатылған "Бояу" сызбасы "Ақтарту" болады, ал басқалары, мысалы "Қорқыту" сызбасы, палиндромдар (мысалы, C–E–E–C) болып табылады және оларды осылай өзгерту мүмкін емес. Боббин, қалаған сызбаның қасиеттеріне ие затты байқау арқылы сызбаларды үйрене алады; мысалы, пышақты кескілеп жатқанда қарап, "Кескілеу" сызбасын үйренеді. Ойын басталғанда, Боббин тек C, D және E ноталарын қолдана отырып сызбалар орындай алады, бұл оның күшті сызбаларды қайта жасай алу мүмкіндігін шектейді. Ойын дамыған сайын және қосымша ноталар қолжетімді болған сайын, оның жаңа сызбаларды ойнау қабілеті де артады. Ойын үш қиындық деңгейінде ойнауға болады, олардың әрқайсысы ойналатын ноталардың белгіленуімен ерекшеленеді. Мысалы, "Стандартты" деңгейде ноталар дистафтың астындағы шкалада көрсетіледі, ал "Эксперт" деңгейінде ноталар көрсетілмейді және оларды құлақпен ойнау керек. Бастапқы нұсқада, тәжірибелі ойыншылар басқа екі қиындық деңгейінде көрінбейтін видеороликпен марапатталады. Алайда, CD-ROM нұсқасының кейінгі шығарылымында осы көріністің қысқартылған нұсқасы барлық ойыншыларға көрсетіледі.

Алдын ала сөз

Бұл екінші көлеңкеден кейін ұзақ уақыт өткенде, ажыдаарлар түнек аспанын билеген, жұлдыздар көп және жарқын болған кезде болды. |Clothos|Тор: Аудиодрама

Ойынның оқиғаларына дейін 30 минуттық аудиодрама келеді. Ұлы гильдиялар дәуірі адамдардың табиғат үстінен билік орнатуға қайтадан тырысқан кезінде пайда болды. Loom әлемі біздің әлемімізге байланысты емес, бірақ ойын 8021 жылы өтеді, бұл оның алыс болашақтағы Жерде орналасқанын көрсетеді. Адамдар бірігіп, "білімді толық бақылауға арналған, мақтаныш пен қорқыныш дәстүрлерімен байланысқан" ортақ сауданың қала-мемлекеттерін құрды. Кемтар тоқымашылар гильдиясы тоқыма маталардың шебері ретінде танылды, бірақ олар ақырында матаның шектеулерін басып өтіп, "реальдықтың өзіне әсерлі үлгілерді тоқу" бастады. Олар осы "сыйқымалық" істері үшін қуғынға түсті және материк жағажайынан алыс арал сатып алды, оны гильдияларының символы болған үлкен тоқыма станогының құрметіне "Loom" деп атады. Леди Сигна Тредбард, тоқымашылар гильдиясының ақсақалдарына тоқымашылардың азаптарын тоқтату үшін Loom күшін қолдануды өтінген қайғылы ана ретінде таныстырылады. Олардың саны азайып, тұқымдары құнарсыз болып барады. Грек мифологиясының үш тағдырынан аталған Атропос, Клотос және Лакесис ақсақалдары Сигнаны сөгіп, олардың құдай рөлін ойнауының қажеті жоқ екенін айтады. Сигна олардың ескертулеріне қарамастан, Loom бақылауын жасырын түрде өз қолына алып, бір сұр жіпті тоқиды. Ол бейхабар түрде Loom-нан сәбиді шығарып, ақсақалдардың ашуын тудырады. Ол баланы ескі қызметші әйел, Дама Хетчелге тапсырады және тағдырына мойын бұрады. Ақсақалдар оған "Трансценденция" жобасын жүргізіп, оны аққуға айналдырып, үлгіден қуады (Cygna есімі латын тілінде аққудың әйелдік түрі). Хетчел балаға Боббин деп ат қойып, оны өз баласы сияқты бағады. Боббин Гильдияның қалған бөлігінен шеттетіліп өседі. Ақсақалдар оның сұр жіпінің болуы үлгіде хаос тудырғанын, ал Loom үлгінің бұзылуын болжайтынын айтады. Осы себептерге байланысты, Ақсақалдар оған Боббиннің он жетіге толуына дейін ("он жеті жылдан кейін жасқа келгенге дейін", ойынның аудиодрамасында айтылғандай) гильдияның жолдарын үйренуге тыйым салады. Алайда Хетчел ақсақалдарға қарсы шығып, оған тоқудың негізгі әдістерін жасырын түрде үйретеді. Ойын осы жерден басталады.

Сюжет

Туған күнінде Боббин Ақсақалдар шақырып, оның тағдырын анықтауға тырысады. Ол Қасиетті Орынға уақытында жетеді, Ақсақалдар Боббинге білім бергені үшін Гетчелді "Трансценденция" жобасымен жазалайды, бірақ Гетчел қарлығаш жұмыртқасына айналып, Ақсақалдарды қызықтырып, қорқытады. Олар оқиғаның бұрылысын ойлап жатқанда, аспаннан қарлығаш түсіп, Қасиетті Орынның терезесін бұзып кіреді. Ол Ақсақалдарға, сондай-ақ ауылдың қалған тұрғындарына "Трансценденция" жобасын сыйлап, Боббиннен басқа барлық Тоқымашыларды аспандағы жарық арқылы ұшып кететін қарлығаштарға айналдырады. Боббин жалғыз қалғанда Атропостың тігішін тауып, оны Гетчелді жұмыртқасынан босату үшін пайдаланады. Гетчел, енді құлыншақ, Боббинге жыл сайын туған күніне келіп тұратын қарлығаштың әлемді жабуға дайын Үшінші Көлеңкеден Тоқымашыларды құтқару үшін келгенін айтады. Содан кейін Боббин отарды іздеуге аттанады. Жолда ол басқа гильдиялармен кездесіп, бірнеше оқиғаларға қатысады. Ақырында ол шыны жасаушылардың көріп тұратын шарларын, ұсталардың қылыштарын және малшылардың өнімдерін іздейтін Епископ Мандиблмен кездеседі. Мандибл Тоқымашылардың тігісін алып, өлілердің әскерімен әлемді билейтінін, осылайша болжамдар орындалатынын мәлімдейді. Жақын жердегі зиратта "Ашу" жобасын ойнату арқылы ол ғаламның матасын жыртып, "Хаос" деп аталатын бір нәрсенің кіруіне жол ашады. Хаос Мандиблді өлтіріп, жерді жою үшін өлілердің әскерін шақырады. Боббин өлген Епископтан тігішті қайтарып алып, көптеген жарықтарды жазады, сонымен қатар Хаос әскерінен зардап шеккен немесе өлтірілген бұрынғы таныстарына көмектеседі. Соңында ол өзінің туған жеріндегі Ұлы Тоқыманы бағындыруға тырысатын Хаоспен шайқасады. Шайқас Хаос "Жою" жобасын қолданып, оның әкесінің әйелін өлтірген кезде аяқталады. Алайда, "бір қауырсын әлі де зақымдалмаған" болғандықтан, Гетчелді құтқару әлі де мүмкін екені айтылады. Содан кейін Боббин сол тігішті қолданып, Ұлы Тоқыманы жояды. Оған анасы мен басқа Тоқымашылар қосылып, әлемнің жартысы Хаос билігінде болады, ал Тоқымашылар екінші жартысында қалады және уақыт өте келе олар Хаосқа қарсы тұруға жеткілікті күш жинай алады деседі. Боббин өзіне "Трансценденцияны" сыйлап, анасы мен басқа ауыл тұрғындарының көмегімен қарлығаш түрінде ұшып кетеді, бұл толқынды бүкіл әлемге таратады. Достары қарлығаштардың ұшып кететінін бақылайды; Боббин оларды Хаос патшалығында қалдырды ма, әлде құтқарып алды ма - белгісіз.

Музыка

Ойындағы музыка Чайковскийдің "Лебединое озеро" балетінен алынған үзінділерден тұрады, оны Джордж "The Fat Man" Sanger MIDI форматына бейімдеді. EGA нұсқасы негізгі PC динамигінің дыбысын және AdLib қолдауын қамтамасыз еткенімен, бастапқыда Roland MT-32 қолдауы болмады. Lucasfilm Games компаниясына пошта арқылы жіберілген арнайы бланк арқылы MT-32 қолдауын қамтитын қосымша ойын дискісін тапсырыс етуге болады. Бұл диск сондай-ақ, ашылу сахнасынан бұрын ойнатылатын қосымша овертурамен бірге шықты.

Қаптаманың мазмұны

Бастапқы пакетке 30 минуттық аудиодрамамен бірге аудиотаспа ұсынылды, ол Loom әлемінің табиғаты мен тарихын және Боббиннің тууының мән-жайын түсіндірді. Ойын оқиғаның тікелей жалғасы болып табылады. Драма Джерри Гербердің жазған түпнұсқа музыкасымен толықтырылды. Таспаның А жағы стандартты Dolby B ойнату үшін кодталған; ал B жағы "ойын музыкасы" деп белгіленіп, ойынның саундтрегінен тұрды. Ойынның басқа нұсқаларында B жағында Dolby S үшін кодталған A жағының бірдей бағдарламасы болды. Бұл Dolby S шуын азайту технологиясын қолданған алғашқы коммерциялық кассета болды. Пакетке сонымен қатар суреттері бар "Көрнекілер кітабы" атты дәптер кірді, ол ойын әлеміндегі шәкірт тоқымашыларға тиесілі болған деп есептелді. Оның мақсаты – оқуға болатын жобаларды, сондай-ақ ойында көрінбеген жобаларды жазуға мүмкіндік беру, әр жоба туралы қызықты әңгімелермен бөлісу болды. Әрбір сипаттамада жобаның төрт нотасын жазу үшін арналған таяқша және төрт орын болды. Кітапта "Даналыққа ие тоқымашылар қарындашпен жазады" деген ескерту берілген, себебі ойындағы көптеген сиқырлар кездейсоқ тізбектерге (музыкалық ноталарға) ие. Бастапқы дискілік нұсқаларында ол авторлық құқықты қорғау құралы ретінде де жұмыс істеді; ойын басталар кезде ойыншылардан кітаптағы белгілі бір жобаның ноталарын сұрайтын болды. Егер ойыншы дұрыс ноталарды енгізбесе, ойын операциялық жүйеге қайта оралады (PC нұсқасында демонстрациялық режимге кіреді).

Орсон Скотт Кард

Loom туралы жиі кездесетін жаңылыс пікір – автор Орсон Скотт Кардтың оның есімі титрлерде көрсетілгендіктен, бастапқы дамуына үлес қосқаны. Кард Loom туралы жазған рецензиясында мұның рас емес екенін, ал Мориарти оның ойын шығар алдында берген шамалы ғана пікірлері үшін оның атын титрлерге қосыпты. Дегенмен, Кардтың Lucasfilm-мен байланысы жалғасты, нәтижесінде ол "Монки аралының құпиясы", "Loom 1992" дыбыстаулы нұсқасына маңызды үлес қосты, ал визуалды дизайнының кейбір бөліктері жоғалып кетті. 1992 жылы TurboGrafx CD үшін де ұқсас нұсқа шығарылды, бірақ ол 16 және 256 түсті нұсқалардың қосындысынан тұрды және сол жүйенің түс палитрасына бейімделді.

Сөйлеу құрылғысы

Loom-ның соңғы нұсқасы 1992 жылы DOS жүйесі үшін CD-де жарық көрді. Онда толығымен жаңадан жазылған цифрлық саундтрек, аудиодрамаға арналған жеке CD және толық дауыстаумен жазылған диалогтар болды, көптеген актерлер аудиодрамадағы рөлдерін қайта ойнады. Дегенмен, CD-ге сығылмаған аудионың көлеміне байланысты техникалық шектеулер болғандықтан, бастапқы диалогтың көп бөлігі өңделуге немесе қысқартылуға тиіс болды. Орсон Скотт Кард диалогты өңдеуге көмектесті. FM Towns нұсқасынан кейбір мүмкіндіктер де алынып тасталды, мысалы, жұмбақтарға бірнеше шешімдер, көптеген әңгімелерге жақын кадрлар және кейбір бейнесахналардың бөліктері.

Қолжетімділік

(Қазіргіде тоқтатылған) Mindscape компаниясымен жасалған лицензиялық келісімге байланысты DOS CD ROM нұсқасы саудаға түспеді, ал 2006 жылға дейін LucasArts-тан сатып алуға болатын жалғыз нұсқа – DOS дискетасы болды. Loom-ның осы барлық нұсқаларын қазір ScummVM виртуалды машинасы арқылы түрлі платформаларда ойнауға болады. Loom-ның PC CD ROM нұсқасы Windows жүйесі үшін Steam цифрлық тарату платформасы арқылы 2009 жылдың 8 шілдесінде, ал Mac қолдауы 2010 жылдың 12 мамырында жарық көрді.

Қабылдау

Rogue Leaders: The Story of LucasArts-қа сәйкес, Loom сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, бірақ "қосымша шығарылымдарға қажетті көлемде сатылмады". Орсон Скотт Кард Loom-ды жоғары бағалап, Compute! журналында "бұрын-соңды көрмеген (немесе ойнамаған) нәрсеге ұқсайды – әңгіме айту өнерінің туындысы" деп жазды және ойынның әрекет немесе жұмбақтарды пайдалануға қарамастан, ойын стиліне бейімделу мүмкіндігін атап өтті. Dragon журналы ойынға 5 жұлдыз берді. Computer Gaming World журналының Scorpia ойынның графикасы мен геймплейін мақұлдады, бірақ "оқиғалық ойын ретінде ол тым жеңіл" деді. Ол ойынның өте оңай жұмбақтарының арқасында сәтсіздікке ұшырауы мүмкін емес екенін, бірақ ойынның сызықтық жүргізілуі қозғалыс еркіндігін шектегенін айтты. Scorpia оқиғаны мақтағанмен, Лукасфильмнің Loom-ның қарапайымдылығының орнына "эпикалық деңгейде жасауын" тіледі. 1994 жылдың сәуір айында журнал CD нұсқасын "Брайан Мориартидің әдемі әңгімесі" деп сипаттады. Бірнеше жыл өткенімен, Loom-ның ерекше музыкалық интерфейсі, күшті әңгіме айту шеберлігі және керемет графикасы қазіргі оқиғалық ойындармен бәсекелесе алады. "Тым қысқа" болғанына қарамастан, журнал Loom-ды "компьютерлік ойынға жаңа кіріскендерге" ұсынды. Strategy Plus журналының Тео Кларк Loom-ның "хикаясы тартымды әрі қызықты, ал кездесулерден және түрлі сиқырлардың әсерін ашудан ләззат алуға болады" деп жазды. Ол ойыншылардың Боббиннің өлмейтінін "қателік" деп есептеуі мүмкін екенін және "әрбір жұмбақты барлық қолжетімді заттарды басып, барлық белгілі нұсқауларды орындау арқылы шешуге болады" деп атап өтті. Дегенмен, ол ойынды "ұзақ, интерактивті бейне" ретінде қарастыратын ойыншылар үшін "сирек кездесетін мүмкіндік" екенін айтты. Computer Gaming World журналы Loom-ға "Жылдың ойыны" сыйлығының бөлігі ретінде көркемдік жетістіктері үшін арнайы сыйлық берді, оның түстері, "керемет арнайы эффектілері", саундтрегі және пайдаланушы интерфейсі Loom-ды "өнер туындысына" айналдырды. Сондай-ақ, ол журналдың "Жылдың оқиғалық ойыны" сыйлығына ие болды, бірақ бұл сыйлық Hero's Quest-ке бұйырды. Редакторлар Loom-ды "шынайы жаңа философиялық көзқарасқа сай, сюжеті мен ұсынылымы бойынша ерекше ойын тәжірибесі" деп атады. 1996 жылы Computer Gaming World Loom-ды барлық уақыттағы 81-ші ең жақсы компьютерлік ойын деп жариялады. 2011 жылы Adventure Gamers Loom-ды барлық уақыттағы 61-ші ең жақсы оқиғалық ойын деп атады.

Жалғасы

Rogue Leaders-тің айтуынша, Loom серияның алғашқы ойыны ретінде жоспарланбаған, бірақ "Брайан Мориарти алғашқы ойын дамығаннан кейін оқиғаның басқа бағыттарын қарастырды". Loom трилогияны ойлап жазылмаған. Бірақ ол аяқталғаннан кейін оқиғаны жалғастыруға белгілі бір қызығушылық пайда болды. Осы мүмкіндікті талқылағанда, мен екі жалғасты ойластырдым. Біріншісі – Forge деп аталды. Ол Боббиннің досы Расти Найлбэндердің тарихын баяндайды, оның туған қаласы (Қарақыштардың шеберханасы) Loom соңында Хаоспен басып алынды. Расти Хаосты құлату үшін астыртын қозғалыстың жетекшісіне айналады, Шопандардың Флис Фирмфланкы және басқа да Гильдиялардан келген жаңа кейіпкерлермен бірге. Боббин кейде мистикалық кеңестер беретін көрініс ретінде пайда болады, бұл "Жұлдызды соғыстардағы" Оби-Ван Кенобиге еске түсіреді. Оқиғаның мән-жайы – әлемді жоқ еткізіп жіберуге жақын тұрған қорқынышты шайқас. Үшінші ойын, The Fold, Флис Фирмфланк пен Хаосты жою үшін қираған Гильдияларды біріктіруге жасаған соңғы, әрекетсіз тырысы туралы. Ойын соңына қарай, жағдай үмітсіз болып көрінгенде, Боббин мен Тоқымашылар күнді құтқару үшін, аңыз бойынша кавалерия сияқты, келеді. Тоқымашылардың Loom-ы қайта жаңартылып, шындық қалпына келеді және Гильдияларға бейбітшілік оралады. Бірақ бұл тек әңгіме ғана болды. Мен басқа жобалармен айналыстым, ал ешкім басқа ойынға жеткілікті мөлшерде қызығушылық танытпады. Сондықтан Forge және The Fold ешқашан жасалмады.

Басқа ақпарат құралдарында көрініс

LucasArts-қа тән болғандай, тағы бірнеше ойындар Loom кейіпкерлері мен оқиғасына сілтеме жасады. Епископ Мандиблдің көмекшісі Кобтың суреті, "Кобб" деп, қосымша "Б" әрпімен жазылып, The Secret of Monkey Island (1990) ойынындағы Scumm Bar-да пират киімінде, көйлегінде "Маған Loom туралы сұраңыз" деген жазуы бар белгі тағынып жүреді, және сұралған жағдайда маркетингтік ақпаратты қуана бөліседі. Sea of Thieves (2018) ойынына шыққан "Monkey Island туралы аңыз" қосымшасында Коббты тағы да Scumm Bar-да кездестіруге болады, және ол сұралған кезде Loom туралы айтқан сөздерін қайталайды. Monkey Island ойынының басты кейіпкері Гайбрус Трипвуд серия бойында бірнеше рет "Мен Боббинмін. Сен менің анамсың ба?" деп сұрайды, ал The Curse of Monkey Island (1997) ойынында Боббиннің аса танылмауы туралы әжуалай сөйлей алады. Monkey Island, Monkey Island 2 (1991) және Day of the Tentacle (1993) ойындарының әрқайсысы өздерінің шағалайларына "LOOM™ құрметімен шағалай пайда болды" деген титр жасайды. Ойыншы 1995 жылғы LucasArts-тың Full Throttle ойынында, сондай-ақ оның 2017 жылғы жаңа нұсқасында Loom шағалайын өлтіре алады. "Көреміз дейтін шағалайлар" деп аталатын ағаштан жасалған мүсінді Return to Monkey Island ойынындағы Scumm Bar-да табуға болады. Sierra On Line компаниясы бір жылдан кейін шығарған Space Quest IV ойыны Loom сын-пікірлерін әжуалайын деп, ойын ішіндегі Radio Shock дүкенінде "BOOM" деп аталатын бейне ойынның сипаттамасын келтіреді: "Мастер әңгімеші Морри Брайанартидің соңғы бомбасы, BOOM – Холокосттан кейінгі Америкадағы Холокосттан кейінгі оқиғалар. Нейтрон бомбалары барлық тіршілікті жойды, сіз ғана қираған жерлерде қалып қойдыңыз. Басқа кейіпкерлер жоқ, қақтығыс жоқ, жұмбақтар жоқ, өлу қаупі жоқ және интерфейс жоқ, бұл ойынды аяқтаудың ең оңай жолы! Жай ғана іске қосыңыз да, жарылысын тамашалаңыз!"