Кіріспе

Халықаралық ЛГБТИ ұйымдарының бас ұйымы

Халықаралық лесбиянка, гей, бисексуал, транс және интерсексуалдар қауымдастығы (ILGA) – ЛГБТҚ+ құқықтарын қорғау ұйымы. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымының көптеген мәселелеріне қатысады, мысалы, Адам құқықтары жөніндегі кеңесте ЛГБТҚ+ мәселелерін жария ету және олар бойынша адвокациялық жұмыс жүргізу арқылы көрінуді қамтамасыз ету, ЛГБТИ құқықтарын жақсартуға үкіметтеріне көмектесу үшін мүшелермен бірлесіп жұмыс істеу, халықаралық құқықта ЛГБТИ өкілдерінің естен шығарылмауын қамтамасыз ету және Әйелдердің мәртебесі жөніндегі комиссияда ЛГБТИ әйелдерінің мәселелерін қолдау.

Тарих

Халықаралық лесбияндық және гейлік қауымдастық 1978 жылы Ұлыбритания, Солтүстік Ирландия, Ирландия, Австралия, АҚШ және басқа да елдердің белсенділері тарапынан құрылды. Гомосексуализмді қылмыстық қылмыс деп танудың ортақ құқық жүйесіне негізделгенін жою қиындық тудырғандықтан, белсенділер адам құқықтарына негізделген ұстанымды қабылдады және қол жетімділігі жоғары болғандықтан, әсіресе Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот сияқты халықаралық соттарға бағытталды. ILGA «Дадджен Ұлыбританияға қарсы» (1981) және «Норрис Ирландияға қарсы» (1988) істеріне қатысты, нәтижесінде Солтүстік Ирландия мен Ирландия Республикасында гомосексуализмді қылмыстық қылмыс деп санайтын заңдар жойылды. Сонымен қатар, келісімге қол жеткізу шағының теңсіздігі, әскери қызмет, трансгендерлік құқықтар, пана беру және тұру құқықтарына қатысты мәселелер бойынша жұмыс жүргізілді, бірақ олар сәтті нәтиже бермеді. ILGA бұрын Халықаралық лесбияндық және гейлік қауымдастық деп аталды, 2008 жылы қазіргі атауын қабылдады. ILGA қазір 150-ден астам елден 1600 ұйымды біріктіреді, олар лесбиянка, гей, бисексуал, транс және интерсексуал адамдардың тең құқықтары үшін күреседі. Ковентри конференциясы сондай-ақ Халықаралық кешірім ұйымын (AI) лесбиянкалар мен гейлерді қудалау мәселесін қарауға шақырды. 13 жылдық үгіттен кейін 1991 жылы AI лесбиянкалар мен гейлердің адам құқықтарын өзінің мандатына енгізді және Бразилия шешімінен кейін қазір халықаралық деңгейде ЛГБТ құқықтарын қолдайды. ILGA 1993 жылдың ортасында Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік кеңесінде (ЭКОСОК) консультативтік мәртебе алды. ILGA атынан 1993 және 1994 жылдары Біріккен Ұлттар Ұйымының кемсітушілікке жол бермеу және азшылықтарды қорғау жөніндегі кіші комиссиясы мен Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі комиссиясының 1994 жылғы сессиясында мәлімдемелер жасалды. ILGA-ның ҮЕҰ мәртебесі 1994 жылдың қыркүйегінде топтың Солтүстік Америкадағы ерлер мен ұлдарға деген махаббатты қолдайтын қауымдастық сияқты педофилияны қолдайтын ұйымдармен байланысы бар деп танылғандықтан тоқтатылды. 1994 жылы бұл топтар ұйымнан шығарылды, ал 2011 жылдың маусым айында ЭКОСОК Африка және ислам елдерінің күшті қарсылығына қарамастан, 29-14 дауыспен ILGA-ға консультативтік мәртебе берді. Консультативтік мәртебе ILGA-ға БҰҰ отырыстарына қатысуға және сөз сөйлеуге, сондай-ақ Адам құқықтары жөніндегі кеңестің жұмысына қатысуға мүмкіндік береді. ILGA Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымын гомосексуализмді аурулар тізімінен шығаруға көмектесті.

Конференциялар

Конституцияға сәйкес, ILGA-ның барлық мүше ұйымдары қатыса алатын әлемдік конференциясы болады. Әдетте әлемдік конференция келесі конференцияның уақыты мен орнын анықтайды. Дегенмен, Атқару кеңесі конституцияда берілген өкілеттігін пайдаланып, бастапқыда белгіленген орын қолдаусыз болған жағдайда, балама орынды белгілеуге құқылы. Мысалы, 2008 жылы Квебек қаласы таңдалған болатын, бірақ жергілікті ұйымдастыру комитеті қажетті қаражатты жинауда қиындықтарға тап болғандықтан, одан басқа түсуге мәжбүр болды және конференция Венада өтті. 2010 жылғы ILGA әлемдік конференциясы Бразилияның Сан-Паулу қаласында, 2012 жылғы конференция Стокгольмде, ал 2014 жылғы конференция Мексика қаласында өтті. Көбінесе наразылық акциялары ұйым өткізген конференцияларды шиеленісті етіп, күтілмеген жағымсыз назар аударды. Қаржылық мәселелер жиі туындады, соның салдарынан жақында ILGA конференциясын қаражат жетіспеуіне байланысты кейінге жылдыруға тура келді. 2022 жылы ILGA COVID-19 пандемиясы басталғаннан бергі алғашқы әлемдік конференциясын Калифорния штатының Лонг-Бич қаласында өткізді.

Халықаралық интерсекс форумы

Интерсекс адамдарды өз құзыретіне қосумен, ILGA және ILGA Europe интерсекс белсенділері мен ұйымдарының жалғыз халықаралық жиынына демеушілік етті. Халықаралық интерсекс форумы 2011 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келеді. Үшінші форум Мальтада өтті, онда "барлық құрлықтардан" келген 30 ұйымды ұсынушы 34 адам қатысты. Қорытынды мәлімдемеде интерсекс адамдардың болуы расталды, "Бірінші және Екінші Халықаралық Интерсекс Форумдарының қағидалары" қайта расталды және интерсекс адамдарға қарсы дискриминацияны тоқтатуға, сондай-ақ дене тұтастығы, физикалық автономия және өздігінен шешім қабылдау құқығын қамтамасыз етуге бағытталған талаптар кеңейтілді. Алғаш рет қатысушылар басқа да адам құқықтары мәселелерімен қатар, тууды тіркеу туралы да мәлімдеме жасады.

Қаржыландыру

ILGA-ның негізгі кіріс көзі – үкіметтерден, ұйымдардан, жеке қорлардан және жеке тұлғалардың қайырымдылықтары. 2020 жылы ILGA-ның жалпы кірісі 2 213 268 CHF-қа жетті.

Мемлекеттік қолдаумен жасалатын гомофобия

2011 жылы ILGA мемлекеттік деңгейде гомофобияны қолдайтындығы туралы есебі мен 75 елде екі ересек адам арасындағы бір жынысты қатынастарды қылмыс деп санайтын картасын жариялады. Бұл елдердің көпшілігі Африка мен Азияда орналасқан. 2016 жылы ILGA мемлекеттік деңгейде гомофобияны қолдайтындығы туралы есебінің жаңартылған нұсқасын жариялады. Есепте 72 елде "бір жынысты жыныстық актілер" заңсыз екені анықталды. Бұл елдер Біріккен Ұлттар Ұйымының 37% құрайды. Осы 72 елдің 33-і Африкада, 23-і Азияда, 11-і Америкада және 6-ы Океанияда орналасқан. Тарихшы Сэмюэл Клаус Хунеке ILGA карталарын Батыс және Батыс емес елдердің көп бөлігін әртүрлі түстермен көрсеткені үшін сынады, "Бұл бөлініс қарапайым көзқарастағы адамға түсінікті болғанымен, квир ғалымдары мен белсенділері оның отаршылдық мән-жайлары бар екенін атап өтті" деді.