Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ Ұлттық саябақтар қызметінің бөлімшесі
United States National Park Service unit
Хуан Баутиста де Анза Ұлттық тарихи жолы – Аризона штатындағы АҚШ-Мексика шекарасындағы Ногалес қаласынан басталып, Калифорния шөлі мен Оңтүстік Калифорнияның жағалау аймақтары және Орталық жағалау аймағы арқылы Сан-Францискоға дейін созылатын 1210 миль (1947 км) жол. Бұл жол 1775–1776 жылдардағы испандық командир Хуан Баутиста де Анзаның Колониялық Мексикадағы Жаңа Испанияның Сонора және Синалоа провинциясынан Лас Калифорния провинциясына дейінгі құрлықтағы маршрутын еске алады. Сапардың мақсаты – Сан-Франциско шығанағында миссия мен президио құру еді. Бұл жол испандықтардың Калифорнияны отарлауын жеңілдету үшін, көптеген адамдардың солтүстікке қарай жүруіне арналған маңызды құрлық жолын құруға бағытталған. 1781 жылы Квечан (Юма) үндістері бұл жолды жапқанға дейін шамамен бес жыл бойы пайдаланылды және келесі 40 жыл бойы жабық күйде қалды. Олар өтпес Алгодонс құмдығын айналып өту үшін Колорадо өзенін кесіп өтіп, өзен бойымен шамамен 80 км (50 миль) қашықтықты жүріп, Аризона штатының оңтүстік-батыс бұрышына жетті. Сол жерде Анза Колорадоның маусымдық саласы бойымен батысқа қарай жүрді, қазіргі Мексиканың Мехикали қаласының жанында солтүстік-батысқа бұрылып, кейін қазіргі Империя аймағы арқылы солтүстікке қарай бағытталды. Анза қайтадан солтүстік-батысқа бұрылып, қалған шөл мен тауларды кесіп өтіп, Оңтүстік Калифорнияның жағалау аңғарларына және болашақ Лос-Анджелес қаласының жанындағы Сан-Габриэль Арканджель миссиясына жетті. Пуэбло де Лос-Анджелес 1781 жылы негізінен Сонора және Синалоа провинциясынан тартылған он бір отбасымен құрылды. Анзаның Калифорнияға құрлық жолын табуға арналған алғашқы барлау сапары 74 күнге созылды. Қайтып келе жатып, ол Колорадо өзенінің Юма өткелімен өтіп, Гила өзенінің бойымен Санта-Крус өзенінің (Аризона) бойына дейін жетіп, Аризона штатының Тубак қаласына барды. Қайту сапарына бар болғаны 23 күн кетті, өйткені ол Калифорнияға құрлықпен кіруге жеткілікті суы бар жолды тапқан еді. Гила өзенінде ол пима (Акимель О'одам) үндістерінің бірнеше ірі ауылдарын кездестірді. Бұл бейбіт және көптеген халқы бар, өзен бойында кең егістіктер мен суару жүйелерін пайдаланған егіншіл тайпа еді.
The Juan Bautista de Anza National Historic Trail is a 1210 mile (1947 km) trail extending from Nogales on the U. S. Mexico border in Arizona, through the California desert and coastal areas in Southern California and the Central Coast region to San Francisco. The trail commemorates the 1775–1776 land route that Spanish commander Juan Bautista de Anza took from the Sonora y Sinaloa Province of New Spain in Colonial Mexico through to Las Californias Province. The goal of the trip was to establish a mission and presidio on the San Francisco Bay. The trail was an attempt to ease the course of Spanish colonization of California by establishing a major land route north for many to follow. It was used for about five years before being closed by the Quechan (Yuma) Indians in 1781 and kept closed for the next 40 years. After crossing the Colorado to avoid the impassable Algodones Dunes, they followed the river about 50 mile (80 km) to approximately Arizona's southwest corner on the Colorado River. There Anza turned westward following along a seasonal dis tributary river of the Colorado until it turned northwest near present day Mexicali, Mexico and then turned north through present day Imperial Valley. Anza then turned northwest again crossing the remaining desert and mountains before reaching the coastal valleys of Southern California and the Mission San Gabriel Arcángel near the future city of Los Angeles, California. The Pueblo de Los Angeles would be established in 1781 by eleven families recruited mostly from Sonora y Sinaloa Province. It took Anza about 74 days to make this initial reconnaissance trip to establish a land route into California. On his return trip he retraced his path to the Yuma Crossing of the Colorado River and then went down the Gila River corridor until reaching the Santa Cruz River (Arizona) corridor and continuing on to Tubac, Arizona. The return trip only took 23 days as he now had found a trail with sufficient water to make land access to California possible. On the Gila River, he encountered several extensive villages of Pima (Akimel O'odham) Indians. These were a peaceful and populous agricultural tribe with extensive crops and irrigation systems located along the river.
Калифорнияға екінші сапары
Анзаның екінші сапарында (1775–1776) ол 240 монах, сарбаз және отарлаушылармен бірге, бұрын өзі тапқан Гила өзені жолы арқылы Калифорнияға қайта оралды. Олармен бірге 695 жылқы мен қашыр, 385 Техас ұзын мүйізді бұқа мен сиыр алып келді – осылай Калифорнияда мал және жылқы шаруашылығының негізі қаланды. Калифорнияда мал мен жылқының жаулары аз болды, ал шөп мол өсті, құрғақшылық жылдарынан басқа, олар жабайы жануарлар сияқты өсіп-көбейді, шамамен екі жылда саны екі есеге артты. Олар 1775 жылдың 22 қазанында Тубак, Аризонадан жолға шығып, 1776 жылдың 28 наурызында Сан-Франциско шығанағына жетті. Олар сол жерде Сан-Франциско президиосын, одан кейін Сан-Франциско де Асис миссиясын (Долорес миссиясы) – болашақ Сан-Франциско қаласын құрды. 1779 жылы әке Франсиско Гарсес Колорадо өзенінің Юма арқылы өтетін жерінде миссия құруға жіберілді. 1780 жылы испандықтар Анза жолының Юма Колорадо өзені бойында екі бірлескен миссия мен пуэбло салды: Сан-Педро-и-Сан-Пабло-де-Бикунер миссиясы және Пуэрто-де-Пурисима-Консепсьон миссиясы. Бұл пуэблолар мен миссиялардың екеуі де Колорадо өзенінің Калифорния жағында, Гила өзенінің сағасына жақын орналасқан, бірақ Аризона билігінің басқаруында болды.
In Anza's second trip (1775–1776) he returned to California via the Gila River path he had discovered with 240 friars, soldiers and colonists with their families. They took 695 horses and mules, 385 Texas Longhorn bulls and cows with them—starting the cattle and horse industry in California. In California, the cattle and horses had few enemies and plentiful grass in all but drought years and essentially grew and multiplied as feral animals, doubling roughly every two years. They started from Tubac Arizona on October 22, 1775 and arrived at San Francisco Bay on March 28, 1776. There they established the Presidio of San Francisco, followed by Mission San Francisco de Asís (Mission Dolores) – the future city of San Francisco, California. In 1779, Father Francisco Garcés was assigned to establish a mission at Yuma crossing of the Colorado River. In 1780, the Spanish established two combination missions and pueblos at the Yuma Colorado River Crossing of the Anza trail: Mission San Pedro y San Pablo de Bicuñer and Mission Puerto de Purísima Concepción. Both these pueblos and missions were on the California side of the Colorado River near the mouth of the Gila River but were administered by the Arizona authorities.
Кейінгі пайдалану
Лос-Анджелес қаласының (Калифорния штаты) құрылуына екі топ, барлығы 44 адам, оның ішінде 22 бала қатысты. Альферес Рамон Ласо де ла Вега басқарған топ Калифорния шығанағын қайықтармен кесіп өтіп, Сан-Диегоға дейін, содан кейін Сан-Габриэль миссиясына дейін құрлықпен сапар шекті. Фернандо Ривера и Монкада басқарған екінші топ Мексиканың Синалоа аймағынан 1200 миль (1931 км) Анза жолы арқылы шөл даладан өтті. Олар Колорадо өзеніндегі жаңа миссиялар – Пуэрто де Пурисима Консепсьон және Сан-Педро и Сан-Пабло де Бикунер миссиялары арқылы өтті. Топ 1781 жылдың маусым айында Колорадо өзеніне жетті. Ривера и Монкада тобының көп бөлігін алға жіберді, ал ол малға демалыс беру үшін қалды, содан кейін шөл арқылы сапарды жалғастыру жоспарлаған. Бірақ оның тобы Сан-Габриэльге ешқашан жетпеді. Шілде айында Ривера, олармен бірге болған жергілікті миссионерлер, қоныс аударушылар және саяхатшылар 1781 жылғы Юма көтерілісінде Квечан индейлерінің шабуылынан қаза тапты. Квечан және Мохаве индейлері олардың егістік жерлеріне енуіне, сондай-ақ солдаттардың жасаған басқа да зұлымдықтарына наразылық білдірді. 17-19 шілдеде 1781 жылы Юма (Квечан) индейлері Жаңа Испания үкіметімен және шіркеумен болған даудың нәтижесінде екі миссияны және пуэблоларды қиратты – 103 сарбазды, отарлаушыларды және монахтарды өлтіріп, шамамен 80 адамды (көбінесе әйелдер мен балалар) тұтқынға алды. Қаза тапқандардың арасында Фернандо Ривера и Монкада, әскери қолбасшы және Калифорнияның бұрынғы губернаторы, сондай-ақ Колорадо өзеніндегі миссиялардың негізін қалаушы Франсиско Гарсес болды. 1782 және 1783 жылдары Квечанға қарсы жүргізілген төрт жазалау экспедициясында испандықтар қаза тапқандарды жинап, тұтқындардың көбін құтқарып алды, бірақ Анза жолын қайта ашуға қол жеткізе алмады. Юма өткелі мен Анза жолы испандықтар үшін жабылып, 1820-жылдардың соңына дейін жабық күйінде қалды. Осының салдарынан Калифорния қайтадан құрлықтағы сапарлардан оқшауланды, ал Мексикадан Калифорнияға барудың жалғыз жолы теңіз арқылы 40-60 күндік сапар болатын. Тарихшы Дэвид Вебердің сөзіне сүйенсек, Юма көтерілісі Калифорнияны "аралға", ал Аризонаны "cul de sac-қа" айналдырып, Аризона, Калифорния және Мексика арасындағы құрлық байланысын нығайып үлкермес бұрын үзіп тастады.
The settlement of Los Angeles, California involved two groups totaling 44 persons including 22 children. One group under Alfèrez Ramon Laso de la Vega crossed the Gulf of California on launches and then travelled overland to San Diego and up to the San Gabriel Mission. The second group, under Fernando Rivera y Moncada, took an overland route over the Anza trail 1200 mile (1931 km) through the desert from Sinaloa Mexico. They passed through the new missions on the Colorado River, Mission Puerto de Purísima Concepción and Mission San Pedro y San Pablo de Bicuñer. The group arrived at the Colorado River in June 1781. Rivera y Moncada sent most of his party ahead, but he stayed behind to rest the livestock before continuing their drive across the desert. His party would never reach San Gabriel. In July, Rivera was killed along with the local missionaries, settlers, and travelers with them in the Yuma revolt of the Quechan Indians in 1781. The Quechan and Mojave Indians rose up against the party for encroaching on their farmlands and for other abuses inflicted by the soldiers. On July 17–19, 1781, the Yuma (Quechan) Indians, in a dispute with the New Spain government and church, destroyed both missions and pueblos – killing 103 soldiers, colonists and Friars and capturing about 80 more (mostly women and children). Included in the casualties were Fernando Rivera y Moncada military commander and former governor of California and Father Francisco Garcés founder of the missions on the Colorado River. In four well supported punitive expeditions in 1782 and 1783 against the Quechans, the Spanish managed to gather their dead and ransom nearly all the prisoners but failed to re open the Anza Trail. The Yuma Crossing and the Anza trail were closed for Spanish traffic and would stay closed until the late 1820s. As a result, California was nearly isolated again from land based travel, and about the only way into California from Mexico would now be a 40 to 60 day voyage by sea. According to historian David Weber, the Yuma revolt turned California into an "island" and Arizona into a "cul de sac", severing Arizona California and Mexican land connections before they could be firmly established.
Қазіргі заманғы гастрольдер
Хуан Баутиста де Анза ұлттық тарихи жолының бойында саяхатшылар экспедиция көргенге ұқсас түрлі ландшафттарды көре алады; экспедицияның оқиғаларын, қатысушыларын және олардың ұрпақтарының тарихын біле алады; жергілікті американдықтардың мәдениеттерінің сан алуандығын және экспедицияға көрсеткен басшылықтарын жақсырақ түсіне алады; сондай-ақ, қазіргі Аризона және Калифорниядағы испандық отаршылдық қоныстанудың масштабы мен ұзақ мерзімді әсерін бағалай алады. Жол 1990 жылы Ұлттық тарихи жол, ал 1999 жылы Ұлттық Мыңжылдық жолы деп жарияланды. 2005 жылы Caltrans Калифорниялық жүргізушілерге жолды оңай табу үшін, жол бағытымен өтетін жолдарға бағыт белгілерін орнатуды бастады.
Along the Juan Bautista de Anza National Historic Trail route, visitors can experience the varied landscapes similar to those the expedition saw; learn the stories of the expedition's events, members, and descendants; better understand the Native American diversity of cultures in their homelands and their guidance on the expedition; and appreciate the extent and lasting influences of Spanish colonial settlements in present day Arizona and California. The Trail was designated a National Historic Trail in 1990 and a National Millennium Trail in 1999. In 2005, Caltrans began posting signs on roads that overlap with the trail route so that California drivers could follow the trail.
Тағайындалған жерлер
Ұлттық парктер қызметі баспа және онлайн нұсқада: карта-брошюраны, жүргізуге арналған және автосаяхаттар, жаяу серуендеу бөлімдері, сондай-ақ халыққа ашық тарихи орындар, ескерткіштер мен мұражайларға арналған нұсқаулықтарды әзірледі. Анза мерекелерінің және басқа да тарихи оқиғалардың кестелері жаңартылған NPS: Іс-шаралар нұсқаулығында берілген. Аудандық Анза жолының егжей-тегжейлі карталары көбірек қызығушылық тудыратын орындарды, жол бастаушы жерлерді және жергілікті деректерді көрсетеді.
The National Park Service has developed a printed and online: Brochure Map for driving and guides for auto tours, hiking sections, and designated Historic sites, landmarks, and museums open to the public. Schedules of Anza celebrations and other historic events are on an updated NPS: What to Do Events Guide. The detailed Anza Trail Maps by County show more points of interest, trailheads, and local lore.
Өсу
Хуан Баутиста де Анза ұлттық тарихи жол жобасы жергілікті, штаттық және Ұлттық саябақтар қызметінің күш-жігерімен жолдарды, көрсеткіштерді және түсіндіру бағдарламаларын кеңейту арқылы дамуда. Бұл жол қазіргі қалалық саябақтарда, аудандық жасыл аймақтарда, аймақтық саябақтарда және үлкен ашық кеңістіктердегі қорықтарда жаңа қызметтерге шабыттандырып, оларды жандандыруда.
The Juan Bautista de Anza National Historic Trail project is growing as local, state, and NPS efforts establish more trails, signage, and interpretive programs. The Trail is inspiring activities at existing municipal parks, neighborhood greenbelts, regional parks, and large open space preserves.