Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фин композиторы (1916–1999)
Finnish composer (1916–1999)
Свен Эйнар Энглунд (17 маусым 1916 – 27 маусым 1999) – фин композиторы.
Sven Einar Englund (June 17, 1916 – June 27, 1999) was a Finnish composer.
Өмір
Свен Эйнар Энглунд 1916 жылғы 17 маусымда Готландтың Люгарн қаласында дүниеге келді; 1999 жылғы 27 маусымда Висбиде қайтыс болды. Ол екі рет үйленді: 1941 жылы 1956 жылы қайтыс болған Мери Миржам Гилленбёгельге үйленді (олардың бір ұлы мен екі қызы болды, соның ішінде балерина және хореограф Сорелла Энглунд); ал 1958 жылы әнші Мейни Сиренге үйленді, одан бір ұлы болды. Жан Сибелиустен кейінгі ең маңызды фин симфонистерінің бірі саналатын Энглунд, швед тілінде сөйлейтін және өзінің мансабы фин музыкасының бағытынан тыс қалды деп ойлаған. Ол Svenska normallyceum i Helsingfors мектебіне оқыды және 1933 жылы 17 жасында Хельсинки консерваториясында (қазіргі Сибелиус академиясы) оқуға түсті. Бұрыннан талантты пианист болған ол Марти Паавола мен Эрнст Линкодан сабақ алды, сонымен қатар Бенгт Карлсон мен Селим Палмгреннен композицияны оқыды. 1941 жылы бітірген соң Энглунд әскери қызметке шақырылды. Финляндияның жалғасу соғысы кезінде қолынан жарақат алды, бұл оның концерттік пианист болу арманына қауіп төндірді. Ол өмірін қауіпке тіккен оқиғаны көбінесе күлімсіреп еске алатын.
Sven Einar Englund was born at Ljugarn in Gotland, Sweden, on June 17, 1916; he died June 27, 1999, in Visby, Sweden. He married twice: in 1941 to Meri Mirjam Gyllenbögel, who died 1956 (they had one son and two daughters including the ballerina and choreographer Sorella Englund); and in 1958 he married Maynie Sirén, a singer, with whom he had one son. One of the most important Finnish symphonists since Jean Sibelius, Englund was a native Swedish speaker who often felt that his career was sidelined from the mainstream of Finnish music. He went to Svenska normallyceum i Helsingfors and was 17 when he began studies at the Helsinki Conservatory (now the Sibelius Academy) in 1933. Already a considerable pianist, he continued his studies with Martti Paavola and Ernst Linko while studying composition with Bengt Carlson and Selim Palmgren. Following his graduation in 1941, Englund was conscripted into military service. During his time in the Finnish Continuation War he was wounded in his hand, which almost brought to an end his hopes of pursuing a career as a concert pianist. He would often recall the bizarre, though life threatening incident, with a smile.
Музыка
Енглундтың үлкен оркестр үшін жазған алғашқы шығармасы – 1946 жылғы "Соғыс симфониясы" деп аталған Бірінші симфониясы. Бұл жаңадан бастаған шебердің туындысы емес; контрапункт, диссонанс және ерекше айқын оркестрлеу шебердің жұмысын көрсетеді. Одан көп ұзамай оның екінші симфониясы – "Қара құс симфониясы" жарық көрді. 1949 жылы Энглундқа Аарон Копландпен АҚШ-та оқу гранты берілді, сондай-ақ ол Леонард Бернштейнмен джаз ойнады. Америкалық шебермен бірге оқығанда Энглунд музыка мен композиция туралы пікір алмастырған, себебі Копланд жас композиторға көп нәрсе үйрете алмайтынын түсінген. 1950 жылдары ол үлкен көлемде шығармалар сериясын жазды, соның ішінде 1953 жылғы "Синухе" балетін (бастапқыда фортепианоға, бірақ кейін оркестрленген) және 1959 жылғы "Одиссей" шығармасын (швед бишісі және хореографы Биргит Каллберг үшін), 1954 жылғы виолончель концертін және 1955 жылғы Бірінші фортепиано концертін, сондай-ақ фильмдерге саундтректер мен қосымша музыка жазды. Оның Эрик Бломбергтің "Ақ бұғы" ("Valkoinen peura") фильміне жазған музыкасы финдік "Оскар" сыйлығы – Jussi Award-ты жеңіп алды, ал Макс Фриштің "Қытайдың Ұлы қабырғасы" пьесасы үшін жазған музыкасы ерекше атақты. Ол жиырма фильмге музыка жазды, сондай-ақ 1975 жылғы "Hymnus Sepulcralis" сияқты хорға арналған шығармалар жазды. 1950 жылдары екінші әйелі, әнші Майни Сиренмен бірге кабаре қойылымдарын көрсетті; ол швед тіліндегі "Hufvudstadsbladet" газетінде музыка туралы сыншы болды және 1958 жылдан 1982 жылға дейін Сибелиус академиясында сабақ берді. Оның Үшінші симфониясы (1971) екіншісінен 23 жыл өткен соң пайда болды және композицияға қайта оралуын білдірді; ол 1960 жылдары тек бірнеше шығарма жазған болатын. Одан кейін 1976 жылғы Төртінші, 1977 жылғы Бесінші симфониялары және 1981 жылғы Он екі виолончельге арналған концерті жарық көрді. Энглундтың алтыншы симфониясы (1984), "Aphorisms" деген қосымша атаумен, хор мен оркестр үшін алты бөлімнен тұрады; оның соңғы симфониясы, жетінші симфониясы 1988 жылы жазылды, бұл жүрек ауруының басталуымен бірге келді, ол денсаулығының нашарлауына және ақырында өліміне әкелді. Оның 1991 жылғы кларнет концерті инсульт салдарынан одан әрі шығарма жазу физикалық мүмкін болмай қалғанға дейін аяқталды. Кейін бүйректері істен шығып, өмірінің соңына дейін диализбен ауырады. Энглунд сонымен қатар камералық музыка жазды, соның ішінде соло виолончельге арналған сюита және виолончель мен фортепианоға арналған соната; сондай-ақ скрипка мен фортепиано, соло тромбон және соло фортепианоға арналған шығармалар бар. Оның "I Skuggan av Sibelius" ("Сибелиус көлеңкесінде") атты естеліктері 1997 жылы жарық көрді. Оның шығармалары 1948 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының өнер жарысындағы музыкалық іс-шараның бір бөлігі болды.
Englund's first work for large orchestra was his First Symphony (1946), which became known as the "War Symphony". This was no apprentice piece; the use of counterpoint, dissonance and orchestration of singular clarity reveals a master at work. His Second Symphony, the "Blackbird Symphony", soon followed. In 1949 Englund was awarded a grant to study in the United States with Aaron Copland, and he also played jazz with Leonard Bernstein. It has been suggested that Englund's study with the American master consisted of discussions about music and composition, Copland having realised that there was little he could teach the younger man. Throughout the 1950s he produced a series of large scale works including Sinuhe, a ballet (1953) originally for piano though later orchestrated, and Odysseus (1959), written for the Swedish dancer and choreographer Birgit Cullberg, a Cello Concerto (1954) and the First Piano Concerto (1955), as well as film scores and incidental music. His score for Erik Blomberg’s Valkoinen peura (The White Reindeer), which won a Jussi Award (the Finnish Oscar), and his score for Max Frisch’s play The Great Wall of China are particularly notable. He composed music for twenty films, as well as works for choir including the Hymnus Sepulcralis (1975). During the 1950s, with his second wife, the singer Maynie Sirén, he performed a cabaret act; he was music critic of the Swedish language Hufvudstadsbladet, and he taught at the Sibelius Academy from 1958 until 1982. His Third Symphony (1971) appeared 23 years after his second and signalled his return to composition; he had written only a few works during the 1960s. There soon followed his Fourth (1976) and Fifth Symphonies (1977) and the Concerto for Twelve Cellos (1981). Englund's Sixth Symphony (1984), subtitled Aphorisms, is in six movements for chorus and orchestra; his last symphony, the Seventh, was composed in 1988, coinciding with the onset of the heart disease that signalled a decline in health and would ultimately lead to his death. His Clarinet Concerto of 1991 was completed shortly before a stroke rendered further composition physically impossible. Later he suffered from kidney failure, which necessitated dialysis for the remainder of his life. Englund also composed chamber music, including a suite for solo cello and a sonata for cello and piano; there are also works for violin and piano, solo trombone, and solo piano. His memoirs, I Skuggan av Sibelius (In the Shadow of Sibelius), were published in 1997. His work was also part of the music event in the art competition at the 1948 Summer Olympics.