Кіріспе

С витаминінің метаболиті
С витаминінің метаболиті дегидроаскорбин қышқылы (DHA) – аскорбин қышқылының (С витаминінің) тотыққан түрі. Ол глюкоза тасымалдаушылар арқылы жасушалардың эндоплазмалық ретикулумына белсенді түрде тасымалданады. Глутатион және басқа тиолдар арқылы аскорбатқа қайта тотығу арқылы ол онда тұрақтанады. (Бос) химиялық радикал – жартылай дегидроаскорбин қышқылы (SDA) да тотыққан аскорбин қышқылдары тобына жатады.

Митохондрияларға тасымалдау

С витамині митохондрияда жиналады, мұнда бос радикалдардың көп бөлігі ГЛУТ10 глюкоза тасымалдағышы арқылы ДГА нысанды түрде еніп, пайда болады. Аскорбин қышқылы митохондриялық геном мен мембрананы қорғайды.

Миға тасымалдау

С витамині қан ағынынан миға өтпейді, дегенмен ми С витаминінің ең жоғары концентрациясына ие органдардың бірі болып табылады. Оның орнына, ДХА қан-ми кедергісі арқылы GLUT1 тасымалдаушылары арқылы тасымалданады, содан кейін аскорбатқа айналады.

Қолдану

Дегидроаскорбин қышқылы С витаминін толықтыру үшін қолданылады. Косметикалық құралым ретінде дегидроаскорбин қышқылы терінің сыртқы түрін жақсарту үшін қолданылады. Ол шашты тұрақты буралау процесінде және күннен қорғалмаған теріні күйдіру процесінде пайдаланылуы мүмкін. Жасуша өсіру ортасында, аскорбин қышқылының тасымалдаушылары жоқ жасуша түрлеріне С витаминінің сіңуін қамтамасыз ету үшін дегидроаскорбин қышқылы қолданылған. Фармацевтикалық зат ретінде, кейбір зерттеулер дегидроаскорбин қышқылының ишемиялық инсульттен кейін нейрондық зақымданудан қорғауға көмектесетінін көрсеткен. Бір зерттеу дегидроаскорбин қышқылының аскорбин қышқылынан күштірек вирустық әсерге және басқа әсер ету механизміне ие екенін ұсынады. Аскорбин қышқылы, мыс иондары және/немесе пероксидті қамтитын су ерітінділері, аскорбин қышқылының дегидроаскорбин қышқылына жылдам тотығуына алып келеді, бұл күшті, бірақ қысқа мерзімді микробқа, саңырауқұлаққа және вирусқа қарсы қасиеттерге ие екені көрсетілді, сондай-ақ гингивит, пародонтит және тіс тақтасын емдеу үшін қолданылған. Ascoxal деп аталатын фармацевтикалық өнім – ауызды шаю үшін, сондай-ақ гингивитке қарсы оральдық муколитикалық және профилактикалық зат ретінде қолданылатын мұндай ерітіндінің мысалы. Ascoxal ерітіжісі қайталанатын мукокутанды герпесті емдеуде де оң нәтижелер көрсеткен.