Кіріспе
Балық түрлері
Speciesbox
| image = DV Paradise fish male 05. jpg
| image caption = Macropodus opercularis еркегі
| status = LC
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| taxon = Macropodus opercularis
| authority = (Linnaeus, 1758)
| range map = Macropodus opercularis Map. jpg
| synonyms = * Labrus opercularis Linnaeus, 1758
Chaetodon chinensis Bloch, 1790
Macropodus chinensis (Bloch, 1790)
Macropodus viridiauratus Lacépède, 1801
Macropodus venustus Cuvier, 1831
Macropodus ctenopsoides Brind, 1915
Macropodus filamentosus Oshima, 1919
| synonyms ref = Бұл түр стандартты ұзындығына жете алады, бірақ көбінесе олар шамамен болады. Жұмақ гурамилері батыс аквариум сақтаушыларына қол жетімді болған алғашқы сәндік балықтардың бірі болды, 1869 жылы француз аквариум балықтарын импорттаушы Пьер Карбоннье Францияға әкелді. Жұмақ балығы – өз отбасының ең агрессивті мүшелерінің бірі. Ол үш дақты гурамиге қарағанда агрессивтірек, бірақ табиғаты бойынша гребнелі гурамиге қарағанда аз күрескер.
Speciesbox
| image = DV Paradise fish male 05. jpg
| image caption = Macropodus opercularis male
| status = LC
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| taxon = Macropodus opercularis
| authority = (Linnaeus, 1758)
| range map = Macropodus opercularis Map. jpg
| synonyms = * Labrus opercularis Linnaeus, 1758
Chaetodon chinensis Bloch, 1790
Macropodus chinensis (Bloch, 1790)
Macropodus viridiauratus Lacépède, 1801
Macropodus venustus Cuvier, 1831
Macropodus ctenopsoides Brind, 1915
Macropodus filamentosus Oshima, 1919
| synonyms ref = This species can reach a standard length of , though most are only about Paradise gouramis were one of the first ornamental fish available to western aquarium keepers, having been imported 1869 to France by the French aquarium fish importer Pierre Carbonnier in Paris. The paradise fish is one of the more aggressive members of its family. It is more aggressive than the three spot gourami, yet less pugnacious in nature than the less commonly kept combtail.
Мінез-құлық
Жұмақ балығы өте ұрысшыл, бір-бірін мазалап, шабуылдайды, тіпті кішкентай балықтарға шабуыл жасап, өлтіруі мүмкін. Ұрыс кезінде жұмақ балығы көбінесе түсін өзгертеді, әдетте денелерінің екі жағындағы қара көк сызықтарды көрсетеді, қанаттарын жаяды және оперкулумын кеңейтеді. Жұмақ балығы басқа түрлерге қарағанда өз түріне қарсы агрессивті мінез-құлық танытуға бейім. Агрессиялық әрекеттер балықтың Азиядағы туған жерінен алшақтаған сайын күшейе түседі. Табиғатта олар жыртқыштар болып табылады, жәндіктермен, омыртқасыздармен және балық шабақтарымен қоректенеді. Соңғы онжылдықтарда бұл түрдің танымалдылығы төмендеді, себебі әлдеқайда әдемі (және көбінесе аз зиян келтіретін) гурами түрлері хоббистерге кеңінен қолжетімді болды. Бұл түр – сыртқы факторларға жауап ретінде түсін өзгерте алатын сирек балықтардың бірі. Сондай-ақ, жұмақ балығы шектеулі оқыту арқылы үйренуге қабілетті болып көрінеді. Көптеген белсенді оқыту әдістері жұмақ балығының иесінің қозғалыстарын мұқият бақылап үйрену қабілетін керісінше төмендетуі мүмкін.
Тұрғылықты ортасы мен тамақтану
Жаннат балығы судың кең ауқымындағы жағдайларға төзімді, салқын да, жылы суларда да тіршілік ете алады. Табиғатта олар көбінесе батпақтар мен күріш далалары сияқты тығыз өсімдіктерге толы, көлденең суларда кездеседі. Дегенмен, оларды ашық су қоймаларында немесе тіпті ең қарапайым, жылытылмаған аквариумдарда ұстауға болады. Олар кез келген жемді жейді, бірақ негізінен ақуызға бай диетамен қоректендіру керек (көкөніс негізді тағамдарға қарағанда). Сонымен қатар, олар маса личинкаларын, қара құрттарды, артемияны және ұсақ шыбықтарды да жейді.
Ауруларды бақылау
Тайваньда өзендердегі ластану салдарынан жұмақ балығының (Macropodus opercularis) жергілікті популяциясы азайып, қазірде қорғауға алынған түрлер тізіміне енгізілген. Осыдан кейін, оның негізгі жаратылыстағы жойғыштарының бірі болмағандықтан, сары қызылша масаларының (Aedes aegypti) саны артты. Бұл, өз кезегінде, адамдар арасында денге қызуының жұқтыру деңгейінің өсуіне әкелді, себебі табиғи масаларды бақылайтын жаратылыстағы жаратылыстар жетіспейді. Жұмақ балығы мінез-құлық генетикасы зерттеулері үшін өте қолайлы объекті саналады және Iridoviridae түріндес вирустарды зерттеуге қолданылған.
Үй аквариумдарында
Еркек жұмақ балықтарын бөлек ұстау керек, себебі олар жауырын бекітіп, агрессивті түрде шайқасады. Еркек балықтарды аналықтармен бірге ұстауға болады, ал аналықтарды топтап ұстауға рұқсат етіледі. Жұмақ балықтары бар аквариумның көлемі бір еркек балық үшін кемінде 80 литр, ал қосымша балықтар бар аквариум үшін 120 литр болуы керек. Аквариумда өсімдіктер көп болуы және жабық болуы тиіс; балшықты ағаштар мен тастықтар қосылуы мүмкін. Жұмақ балықтарымен бірге ұстайтын балықтарды мұқият таңдау қажет. Оларға алып даниолар, ірі тетралар, көптеген кішірек сомдар және тіпті отқа төзімді емес цихлидтер, мысалы, қызыл тамақты цихлидтер жатады. Баяу қозғалатын немесе ұзын қанатты балықтар, мысалы, сәнді алтын балықтар мен тұщы су ангел балықтары еркектердің шабуылына ұшырауы мүмкін; бетталар мен гурамилер де жұмақ балықтарына ұқсас болғандықтан зардап шегуі мүмкін. Еркек жұмақ балықтары аналық бетталар мен гурамилерге құда түсуге тырысуы мүмкін. 5 сантиметрден кіші балықтар зорлықпен желінеді. Егер олар Geophagus цихлидтері, ірі Synodontis сомдары немесе ірі гурамилер сияқты айтарлықтай үлкен, бірақ агрессивті емес балықтармен бірге ұсталса, олар көбінесе мойынсұнып, аквариумдағы басым түрлер сияқты қатыгездікпен әрекет етпейді. Дегенмен, егер олар аквариумда өз аумағын белгілеп, оны бөлісуге немесе одан бас тартуға дайын болмаса, олармен бірдей немесе тіпті кішірек балықтар оларды мазақтауы мүмкін. Мұндай жағдайда олар тіпті шайқасуға әрекеттенбейді және сүзгілердің, өсімдіктердің немесе әшекейлердің артына жасырынып, стрестен тамақтану мен диареяға шалдығады.
Көбею
Көптеген бетталар мен гурамилерге тән, шағылысу еркек балықтың көпіршік ұясын (әдетте өсімдік қалдықтары қосылған сілекеймен қапталған ауа көпіршіктерінен тұратын, су бетінде қалқып жүретін құрылыс) салуымен басталады, содан кейін ол аналық балықты оған тартады. Егер аналық балық аталықтың ұсынысын қабылдаса, балықтар ашық суда "құшақтасып", суға жұмыртқа мен спермаларын шығарады. Аталық балық әрбір құшақтасудан кейін ұрықтанған жұмыртқаларды жинап, көпіршік ұясына түкіреді. Шағылысудан кейін аталық балық жұбайына немесе жаңа ұрықтанған жұмыртқаларға немесе шабақтарға жақындаған кез келген балыққа қатыгездікпен шабуылдауы мүмкін, олар табиғи ортада тамақ көзі болып табылады. Асылдандырушы әдетте аналық балықты жеке аквариумға көшіреді, бұл аналық балықтың және шабақтардың тірі қалу мүмкіндігін арттырады. Шабақтар еркін жүзе бастағаннан кейін аталық балықтың қорғау сезімі басылады, сондықтан шабақтарды қорғау үшін оны алып тастайды, ал оларды инфузориямен немесе жаңадан шыққан тұзды креветкалармен өсіреді. Macropodus opercularis-тің альбиностық түрі де бар. Көптеген аквариумдар осы түрді жабайы түрге қарағанда аз агрессивті деп санайды, бірақ сонымен қатар төмен температураға төзімсіз, оған бейімделуде қиындықтар туғызады.