Кіріспе

Балық түрлері

Оңтүстік платибалық (Xiphophorus maculatus) – Cyprinodontiformes отрядының Poeciliidae тұқымдасына жататын тұщы су балығының бір түрі. Жанама туатын балық, ол жасыл қылышқұйрықпен (X. hellerii) тығыз байланысты және онымен шағылысуға болады. Бұл балықтың табиғи ортасы Солтүстік және Орталық Американың Мексикадағы Веракрузден Белиздің солтүстігіне дейінгі аймақтары. Оңтүстік платибалық ең көп дегенде осыша ұзындыққа жетеді. Жыныстық ерекшеліктері айқын емес, аталықтарының құйрық қанаты сүйір болады. Аталық балықтың анальдық қанаты гоноподиумға – көбеюге арналған таяқша тәрізді мүшеге айналған. Аналық балықтың анальдық қанаты желкен тәрізді. Табиғатта кездесетін түрлерінің түсі қарапайым, көптеген Xiphophorus түрлеріне тән қараңғы бүйірлік жолағы жоқ. X. maculatus каналдарда, арықтарда және жылы су бұлақтарындағы ағысы баяу суларды ұнатады. Бұл балықтың рационына өсімдіктер, ұсақ қыбыршақтар, жәндіктер және анелид құрттары кіреді. Балық өсірушілер оның көптеген түсті түрлерін (мысалы, қызғылт, сары, қызыл/қара және қара/ақ) шығарды, олар аквариумда ұстауға танымал. Оңтүстік платибалық көбінесе плати (көпше түрі: платилер немесе платистер) деп аталады, бұл балықтың бастапқы туысы Platypoecilus-тан алынған атау.

Жергілікті емес кездесетін жағдайлар

Бұл түр Вестминстерге жақын Калифорния штатының Оранж округінен; Колорадо штатының Конехос округіндегі және Оңтүстік Платт су желісіндегі балық шаруашылығына жақын; Флорида штатының бірнеше округтерінен; Гавайиден; Луизиана штатының Лакомбе қаласындағы Биг Бранч Байоудың атаусыз саласынан; Биверхед Рок тоғаны (Мэдисон округі), Монтанадан; Кларк округі, Невададан; және Техас штатынан тіркелген. Сондай-ақ, ол Лойза суару жүйесінде, Лойза су қоймасының жанында, Квебрада Хондада және Пуэрто-Рикодағы Утуадоның солтүстігіндегі Рио-Абахо орман станциясында табылған. Оңтүстік платисі, әдетте, балық шаруашылығы немесе аквариумнан босатылған. Луизианадағы үлгілер тропикалық балық шаруашылығының жанынан алынған. Оңтүстік платисі және басқа да енгізілген поэцилидтер Гавайидегі Оаху аралындағы жергілікті инелік қыздардың санының азаюына себепкер болған. Көп жағдайда, инелік қыздардың және енгізілген балықтардың таралу аймақтары өзара байланыспайтын болып шықты, бұл, әдетте, шектеулі жәндік азығы үшін бәсекелестік нәтижесінде туындайды. Тұтқында олар үш-төрт айда жетіледі және оңай көбейеді, аналықтары бір ретте 20-40 шағын балыққа туады. Көбінесе шағын балықтар ересектер немесе аквариумдағы басқа тұрғындар жеп қояды, бірақ өсімдіктер мен ұсақ тастарда жасырынуға мүмкіндік берілсе, кейбіреулері тірі қалады, өйткені бұл балықтар төзімді. Плати шағын балықтары алғаш рет шамамен 7 мм ұзындықта көрінеді және жыртқыштардан жасыру үшін және азық іздеу үшін жамылғы пайдаланады. Арнайы шағын балық азығы бар, бірақ кез келген кептірілген, тоңазытылған немесе тірі азық оңай жеуге болады. Оларға судың өте жақсы сапасы қажет, және шағыл тазалау шлангісіне сорылып кетуіне жол бермеуге көңіл бөлу керек. Шлангінің ашық жерін жабатын жұқа мембрана, мысалы, таза колготка, мұны азайтады. Жануарлар дүкендерінде сатылатын балық таза X. maculatus тұқымы емес, X. hellerii және X. maculatus арасындағы гибрид. Жалпы, егер еркектің құйрығы қылыш тәрізді болса, оны қылышқұйрық деп атайды. Әйтпесе, оны плати деп белгілейді. (Дегенмен, бұл қарапайым бағалауда "плати" ретінде сатылатын балықтардың көпшілігі жабайы X. maculatus сияқты бірдей дене бітіміне ие екендігі, ал аквариумдық "гибридтік" қылышқұйрық тұқымдары да жабайы X. hellerii-дің ұзын, үлкен дене бітімін бөліседі, сондықтан құйрық ұзарту жалғыз ерекшелендіруші белгі емес және ондаған жылдар бойы селекциялық өсіру әр тұтқындықтағы тұқымның ішінде атау типтерінің тиісті немесе типтік және, демек, қажетті дене пішінін нығайтқандығы анық.) Аквариумда олардың түсі мен қанаттарының пішіні әр түрлі болады. Саудада кең таралған пікір бойынша, оларды көбейтуден гөрі тоқтату қиын, өйткені қоғамдық аквариумдарда "көктемгі" шағын балықтар жиі пайда болады.

Генетика

Xiphophorus maculatus геномы 2013 жылы секвенцияландырылды.