Кіріспе

Бигаван, ресми түрде Бигаван муниципалитеті () – Филиппиннің Илоило провинциясындағы бесінші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 16 164 адамды құрайды, бұл провинциядағы ең азат халық санына ие муниципалитет. Бигаван Илоило қаласынан және Роксас қаласынан орналасқан.

Тарих

Испания билігінің он жылдығында көптеген филиппиндіктер испан зұлымдықтарынан қашып, шалғай жерлерге тығылды. Ерекше атауға лайық жерлер – Куинганьянаның (сағасы бойымен) төбелері, Малдеспина және Киналян. Халықтың тірі қалуы үшін олар кейнгин жүйесін қолданып шаруашылықтар құрды және азық үшін жануарларды аулады. Екі елді мекен құрылды: бірі Малдеспинада (қазіргі Бигаван зираты), екіншісі Куинганьянаға жақын Киналян төбесінде. 1896 жылы төңкеріс басталғанда, Калиног, Думалаг және Тапаз қалаларынан кейбір филиппиндіктер аталған жерлерге қашып келді. 1900 жылы Калиногтан үлкен көшірілгендер тобы келді және жасырынып жүргендерге қосылды. Олар филиппиндіктер тарапынан қырғынға ұшыраған әріптестерінің өлімі үшін кек қайтаруға тырысқан американдық әскерлерден қашты. Бір жылдан кейін кейбіреулері Калиногқа оралды, ал басқалары қала берді және фермалар құрды. Екі елді мекен бірігіп, қауымдастық құруды қалады. Сондықтан, Грегорио Плага бастаған қоныс аударушылар, «Пакурибот» атымен белгілі, маңызды көшбасшы төбелерді зерттеді. Оңтүстік бөлігіндегі жазық дала көптеген бұлақтардың болуына байланысты таңдалды. 1901 жылы «Бингаван» қауымдастығы құрылды. Бингаван атауы жергілікті диалектте «Бингав» деп аталатын, жоғалған тіске ұқсайтын сағадан алынған. Аталған саға қазіргі Бигаван орта мектебінің батысында орналасқан. Алғашқы тұрғындар жеңіл материалдардан жасалған ұзын ғимарат салды. Онда қырық отбасы тұрды. Олар оны «Пагнахи ан» деп атады, өйткені бөлік тігілген материалдардан жасалған. Бұл ғимарат Бигаван баптист шіркеуінің шығысында орналасқан. Бұл жаңа қауымдастыққа қабілетті көшбасшылар қажет болды. Сондықтан, қырық рудан он екісі таңдалды (он екі көшбасшы Иеміздің он екі елшісін білдірді). Бұл көшбасшыларды ертедегі тұрғындар «Бингаван негізін қалаушылары» деп атады. Он екі көшбасшы – Мартин Селесте, Юсебио Плага, Кондрадо Кастроверде, Паулино Селестиал, Андрес Парен, Грегорио (Гойо) Плага, Евгени Селестиал, Пабло Селебрия, Эулогио Пормильда, Энрике Каспилло, Фелисиано Гигаре және Атанасио Генерер. Ақсақалдар кеңесінде екі консультант болды: Грегорио (Пакурибот) Плага және Грегорио Лампеньо (Жаниуайдан шыққан бүлікші көшбасшы). Алғашқы тұрғындардың айтуынша, бұл екі ақсақал олардың арасында ең беделділері болған және оларға жоғары құрмет көрсетілген. Лампеньо табиғаттан тыс күштерге ие, талисманға ие және жауларын оңай жеңе алады деп саналды. Олармен бірге «Мандинг Бени» деген батыр да болды. 1901 жылы Барио Бингаван құрылғанда, Бингаван баптист шіркеуі де құрылды. Алғашқы тұрғындар испандықтардың зұлымдығы мен діни екіжүзділігіне наразы болды. Олар (Иерусалимдегі) уағызшылардың сөзіне құлақ асып, (Иерусалимдегі) Ізгі хабарды қуана қабылдады. Америкалық миссионерлермен бірге оқыған Лусонның бұрынғы әскері Амандо Замораны Грегорио Лампеньо Бингаванға алып келді және ол шіркеудің алғашқы пасторы болды. Кейіннен америкалық миссионер Чарльз Бриггс және доктор Эрик Лунд Испанияда мәсіхшілікті қабылдаған алғашқы филиппиндік уағызшы Дон Браулио Маникан Бингаванға келіп, алғашқы мәсіхшілерді шомылдыру рәсімінен өткізді. Ғибадатхана тек діни қызмет үшін ғана емес, мектеп үйі ретінде де пайдаланылды. Амандо Замора ертедегі тұрғындардың пасторы да, тәрбиешісі де болды. 1904 жылы Санта-Тереза, Думалаг, Капиз қалаларынан бір топ атақты отбасылар келіп, Бингаванға қоныстанды. Бұл сыйлы отбасылардың басшылары Исидро Фальдас, Клементе Феррасол және Алехандро Памокол болды. Бұл кісілер жақсы көшбасшылар еді. Олар ауданның дамуына үлкен үлес қосты. Жаңадан құрылған қауымдастықта бейбітшілік пен тәртіпті сақтау қажет болды. Сондықтан 1905 жылы Кондрадо Кастроверде мен Эулогио Пормильда есімді екі ақсақал сол жердің алғашқы полиция қызметкерлері болып тағайындалды. Кейінірек олардың орнына ақсақалдар кеңесінің мүшелері ретінде Бернабе Пагара мен Фелипе Порадо тағайындалды. 1906 жылдың жазында үлкен өрт қауымдастықты шарпыды, нәтижесінде мүлік пен жиналған табыстар қатты жоғалды. Өрттен бірнеше айдан кейін үлкен ашаршылық болды. Алайда, сол кездегі барио лейтенанты Матео Касалмер, адамдарға үйлерін және шіркеу ғимаратын қайта құруға шақырды. «Қысқа уақыт ішінде үйлер саңырауқұлақтардай көтеріліп, шіркеу ғимараты сиқырлы түрде тұрды», - деді бір қарт тұрғыны. Бұлардың бәрі халықтың теңдесі жоқ ынтымағы мен бірлігінің арқасында мүмкін болды. 1912 жылдың тамызында, энергиялы және зиялы көшбасшы келді – пастор Антонио Д. Плагата. Ол Илоило қаласындағы мемлекеттік мектептердің бірінде және кейіннен қазіргі Орталық Филиппин университеті болып табылатын Жаро индустриалдық мектебінде білім алған. Ол шіркеу мен мектепке жетекшілік етті. Ол мектепте ағылшын тіліндегі оқуды бастады, және жылдар өте келе мектеп үлкен жетістіктерге жетті. 1924 жылы мектеп Бингаван институты деп аталды. Жоғары сыныптардағы сабақтарды Северо Катедрал, Транкилино Берганте және Делфин Дианала оқыды. Пастор Антонио Плагата тек пастор және мұғалім ғана емес, мемлекет қайраткері де болды. Ол Калиногтың муниципалитет кеңесінің мүшесі болды, онда Бингаванның ана муниципалитеті әлі де барио болып саналды. Ол және Калиногтан келген үш кісі Калиногты Пассидан тәуелсіз муниципалитет етуге тырысты: Висенте Кастронуэво, Франсиско Каса және Эухенио Карбон. Нәтижесінде, 1926 жылы Калиног тәуелсіз муниципалитет болды. Плагата Калиногтың муниципалитет кеңесінің мүшесі ретінде Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін қызмет етті. Бингаваннан шыққан және Калиног муниципалитетінде қызмет еткен басқа тұрғындар – Хавьер Село және Макарио Селестиал. 1929 жылы Бингаванның алғашқы мемлекеттік мектебі ашылды. Бұл келесі адамдардың күш-жігерінің арқасында мүмкін болды: Видал Дерехо, Флорентино Фальдас, Транкилино Сориосо, Никанор Сербас, Фульхенсио Катоэра, Антонио Плагата, Руфино Пормилос, Эсперидион Ландеро, Даниэль Геретапе, Хорхе Лорка, Висенте Галлаза, Примо Катоэра, Франсиско Варгас, Леон Ландеро, Феликс Саготои, Паулино Селестиал, Касимиро Пагара, Антонио Католико, Валериано Дерехо және Кондрадо Кастроверде. Жер учаскесі Эусебио Пальма мен Максима Село Пальма отбасысымен сыйға берілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін толыққанды бастауыш мектеп ашылды. Оқушылар саны тез өсті, нәтижесінде 1966 жылдың шілдесінде Бингаван орта мектебі ашылды. Бингаван бастауыш мектебінің екі мұғалімі – София Парен мен Марселина С. Кастронуэвоның қажырлы еңбегінің арқасында мектеп бірінші жылдық орта сыныпқа елу төрт оқушыдан тұратын екі топты қабылдады, осылайша барио орта мектебін ашу үшін қажетті талаптар орындалды. Алғашқы екі орта мектеп мұғалімдері – Мирна С. Жамили мен Николаса Киларто болды. Олардың құрбандықтары мен муниципалитет халқының ынтымағының арқасында мектеп кеңейді және 1984 жылдың шілдесінде ол Ұлттық орта мектепке айналдырылды, ол Бингаван Ұлттық орта мектебі деп аталды. Мұндай жаңартуға қажетті қағаздар мен құжаттарды Калиногтан келген орта мектеп мұғалімі Бонифасио Кастронуэво дайындады және жеңілдетті. Қағаздарды өңдеуді доктор Виктор С. Кастронуэво да жүзеге асырды және «Барио орта мектебінің әкесі» ретінде танылған кеңес мүшесі Эсперидион Ягунаптың көмегімен Кеңес бекітті. 1952 жылы Виктор С. Плагата сайланған Калиног кеңесінің мүшесі болғаннан бастап қауымдастықты жақсарту жұмыстары басталды. Ол көшелерді жақсартты, алаңды жақсартты және қауымдастықты сәндеуге ынталандырды. Бірте-бірте тұрғындар үлкен үйлер салды. Халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қоғамдық базар салынды. Бұл халықтың тауа...

Климат

Бигауан қарашадан сәуірге дейін салыстырмалы түрде құрғақ, ал жылдың қалған уақытында жауымды болады. Ең көп жаңбыр жауатын кезеңдер аса ауыр емес, ал қысқа құрғақ маусым бірден үш айға дейін созылады. Климат оңтүстік-шығыс муссондарының ықпалында, ол елдегі басты ауа ағындарының бірі. Жергілікті жер бедері басым желдерге қатысты оның әсер етуіне ықпал етеді.

Демография

2020 жылғы санақта Илоило провинциясының Бигаван қаласының халқы 16 164 адамды құрады, халық тығыздығы .

Тілдер

Хилигайнон және Кинарайа қаланың негізгі тілдері болып табылады. Тұрғындар сонымен қатар капизнон, тагалог және ағылшын тілдерінде сөйлеп, түсінеді.

Дін және мәдениет

Негізгі конфессиялар: баптистер және римдік католиктер. Басқа конфессиялар: Ехоба куәгерлері, жетінші күндік адвентистер және Iglesia ni Kristo. Мерекелер: 25 қаңтарда Пауылдың дінге келуі құрметіне жыл сайын өткізілетін діни мереке және 21 маусымда Bingawan қаласының құрылған күні / Pagnahi an фестивалі.