Кіріспе

Илоило муниципалитеті, Филиппин.

Санта-Барбара, ресми түрде Санта-Барбара муниципалитеті (,) – Филиппиннің Илоило провинциясындағы 2-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 67 630 адамды құрайды. Санта-Барбара – Илоило қаласы орталығында орналасқан Metro Iloilo–Guimaras аймағының бір бөлігі.

Тарих

Августин мұрағаттары, 17–18 томдары, августиндік миссионерлердің миссионерлік табыстарын тіркеген, 1617 жылы миссионерлер сол кезде Катмон деп аталған қауымға қызмет еткенін көрсетеді. Катмон атауы бір түрлі жеміс ағашынан шыққан, ол Salug (қазіргі Тигум) және Ағанан өзендерімен кесілген бай және құнарлы жазықта маңызды белгі болып тұрды. Онда күріш, жүгері, қант, бұршақ және темекі өндірілді. Сол кезде Катмон – Жаро викариатының «Катмон визитасы» ғана еді. 1760 жылы Катмон тәуелсіз шіркеу болып құрылды, оның қасиетті қамқоршысы Санта-Барбара болды және елді мекен оның атымен аталған «пуэбло» болды. Ол кезде оның жалпы халқы 15 094 адамды құрады. 1845 жылы халқы 19 719 адамға жетті және қазіргі Маасин, Жаниюай, Кабатауан, Алимодиан, Сан-Мигель, Заррага, Жаңа Лусена және Леганес пен Павияның бір бөліктерін қамтыған аумақты құрады. 1896 жылы Лусонда Филиппин революциясы басталғанда, ол бірден Илоилоға тараған жоқ. Испан билігі илонгголарды Испанияға адал ұстап тұруға сенді. Губернатор-генерал Базилио Агустин Илоилода ерікті жасақ құрып, илонгголарды тагалогтарға қарсы күреске шақырды. «Метис» болған және қаласындағы ең жоғары лауазымды иеленген Мартин Теофило Дельгадо Санта-Барбарадағы «еріктілердің» командирі болып тағайындалды. Бірақ испандықтар Дельгадоның бұрыннан «революционер» болғанын білмеді. 1898 жылдың 28 қазанында ол революцияны қолдайтынын жариялап, муниципалды ғимаратты басып алды. Висаяс революциялық үкіметі құрылды және 1898 жылдың 17 қарашасында Санта-Барбара қалалық алаңында ресми түрде ашылды. Илоилоның көптеген аймақтарынан келген көпшілік бұл тарихи оқиғаға жиналды. Филиппин туы алғаш рет Лусон аралдарынан тыс жерде көтерілді. Революциялық үкіметтің лауазымды тұлғалары: президент Роке Лопес, вице-президент және ішкі істер министрі Висенте Франко, қаржы министрі Венансио Консепсьон, мемлекеттік хатшы Рамон Авансенья, әділет министрі Ховито Юсай, соғыс министрі Хулио Эрнандес, бас хатшы Фернандо Салас. Генерал Мартин Т. Дельгадо Революциялық күштердің бас қолбасшысы болып сайланды. Санта-Барбара Революциялық күштердің штабы болды және осы жерден генерал Дельгадо провинцияны толық азат ету науқанын бастады, ол 1898 жылдың 24 желтоқсанында генерал-губернатор де лос Риос Илоило қаласын тапсыруымен аяқталды. Испанияға қарсы жеңіс ұзаққа соқпады, себебі филиппин-американ соғысы басталды. Генерал Дельгадо 1899-1901 жылдар аралығында американдықтарға қарсы сол әскерді басқарды. Дельгадо 1901 жылдың 2 ақпанында қарсыласудан бас тартуға мәжбүр болды. Азаматтық үкімет құрылғаннан кейін Мартин Дельгадо Илоило провинциясының алғашқы губернаторы болып тағайындалды және 1903 жылы өткен алғашқы сайлауда сол лауазымға қайта сайланды. Санта-Барбара американдық билік кезінде қалаға айналды және Коммуналдық үкіметтің муниципалитетіне қосылды. Қала тез арада дамуын бастады. 1948 жылы Тубуран Сольбуд ауылы Заррага, Илоило қаласына көшірілді. Филиппин Конституциясы оған рұқсат берген соңғы мерзімінің соңында Фердинанд Маркос 1972 жылы Филиппинді әскери тәртіпке енгізді. Бұл 14 жылдық бір адамдық биліктің басталуын белгіледі, ол адам құқықтарын бұзуымен тарихта есте қалды. Осы кезеңдегі азаптауларға байланысты болған өлімдердің бірі – әскери тәртіпке қарсы болған 2-ші лейтенант Пабло Г. Фернандес, оның салдарынан тұтқындалып, «Санта-Барбарадағы әскери лагерьде» жазаланды. Санта-Барбарадағы қарқынды даму 2007 жылы Кабатауандағы Илоило халықаралық әуежайы ашылғаннан кейін басталды, себебі Санта-Барбара Илоило қаласына бағыт беруші жол ретінде қызмет етеді. Мегаворлдтің Global Estate Resorts сияқты құрылыс компаниялары Санта-Барбараға тартылып, әуежай маңында аралас пайдалануды дамытуға инвестиция салды. Санта-Барбара провинциялық және аймақтық үкімет кеңселерінің орталығы болуға дайын, себебі Илоило провинциялық үкіметі үкіметтік кеңселерді Илоило қаласынан Санта-Барбарадағы жаңа орнына көшіруде, қаладағы тығырындарды жеңілдетуді мақсат етеді.

География

Санта-Барбараның жер ауданы , провинцияның 42 муниципалитеті ішінде көлемі бойынша 29-шы орында тұр және Илоило провинциясының барлық жерінің 1,5%-ын құрайды. Санта-Барбараның жерінің шамамен 100% өңделіп, пайдалануға немесе иеліктен шығаруға жарамды. Ол Илоило қаласынан шалқаяды. Санта-Барбараның топографиясы көлбеу төбелерден бастап, дерлік жазық немесе бірте-бірте төмендейтін жазықтарға дейін өзгеріп, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай ағатын Тигум өзенімен және оңтүстік бөлігінде Агана́н өзенімен тілген.

Көлік

Жалпы жол желісі -; оның ішінде барангай жолдары, провинциялық жолдар, муниципалдық көшелер және ұлттық тас жолдар бар. 2007 жылдың шілдесінде Кабатуан және Санта-Барбара, Илоилода орналасқан жаңа Илоило халықаралық әуежайы көпшілікке ашылды. Осының нәтижесінде әуе көлігіне қолжетімділік едәуір жақсарды. Бұрын Санта-Барбара тұрғындары үшін муниципалитетте таксилердің жүрісі сирек кездесетін жағдай болған, бірақ Жаңа Илоило әуежайының салынуы және жұмыс істеуімен қала жыл сайын экономикалық тұрғыдан дамып келеді. Соңғы жылдары құлаған Панай теміржолын қайта жаңғырту жөніндегі ұсыныстар жасалды, оған Санта-Барбарада теміржол станциясы да кіретін еді. Бұл қаланы Илоило қаласымен, Роксас қаласымен және Аклан облысының Малай қаласымен қайта байланыстырады.

Көрнекті орындар

Рим-католик шіркеуі мен монастыры Санта-Барбара шіркеуі провинциядағы жақсы қалпына келтірілген және сақталған шіркеулердің бірі. Бұл неоклассикалық шіркеу, онда Висай революциялық үкіметінің генералы Мартин Т. Дельгадо Илоилода Испанияға қарсы алғашқы көтерілістің хунтасын шақырды. Шіркеу қасиетті Санта-Барбараның қалалық қамқоршысына арналған, 2015 жылдың 3 желтоқсанында киеленді. Ол сондай-ақ 1991 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш, 2015 жылы Ұлттық музей және 2015 жылы Филиппиннің ұлттық қазынасы деп жарияланды. Санта-Барбараның дауысы Бұл оқиға Лусонның сыртында филиппин туы алғаш рет көтерілген жерде болды. Бұл оқиға қазір Санта-Барбараның дауысы деп белгілі, ол генерал Мартин Т. Дельгадо мен оның азат ету армиясының ерлігі мен батылдығын мойындайды. Бұл белгі Филиппин тарихындағы қаланың маңызды рөлінің куәсі. Рим-католик зираты Қаладағы ең көне ескерткіштердің бірі. Оның фасады елдегі испандық әсердің белгісін көрсетеді және қаладағы ең берік құрылымдардың бірі саналады. Ол 1845 жылы салынған. Catmon ағашы – қалың, жасыл жапырақтары мен ерекше үлкен, ақ гүлдері бар ағаш, қала осы ағаштан аты аталған. Қалалық әкімдіктің ғимаратының алдында, сол жағында жалғыз тұрған Catmon ағашы қазір қалада кездесетін жалғыз ағаш. Ту тіреуі Қалалық әкімдік ғимаратының алдында 120 фут биіктіктегі ту тіреуі орналасқан, айналасы әдемі бағымен көмкерілген. Бұл 1998 жылғы Филиппиннің жүз жылдық мерейтойына орай салынды және Лузоннан тыс Филиппиннің ең үлкен туын желбіретеді. Бұл елдегі бес алып тудың бірі. Санта-Барбара алаңы Жеңіс алаңы Қаланың ортасында орналасқан және 1998 жылғы Филиппиннің жүз жылдық мерейтойына орай абаттандырылған, бұл жастар мен қарттардың, әсіресе түстен кейін және кешкі уақытта сүйікті орыны болып саналады. Оның екі негізгі тарихи ерекшелігі бар: оркестр трибунасы және Ризал ескерткіші. 1925 жылы салынған сегізбұрышты құрылыс түрлі саяси жиындар мен басқа да қоғамдық шараларға арналған. Алаңдағы тарихи құндылығы бар тағы бір маңызды құрылыс – доктор Хосе Ризал мен Пропагандашылардың ескерткіші. Санта-Барбара алаңы Филиппиндегі ең әдемі алаңдардың бірі. Бұл жерде 1898 жылдың 17 қарашасында президент Роке Лопес басқаратын Висая Республикасы жарияланды. Бұл алаң сондай-ақ 1898 жылдың 25 желтоқсанында Лузоннан тыс жерде алғаш рет филиппин туының көтерілген жері болды, содан кейін сол күні Метро Илоилодағы Пласа Либертадта да осы оқиға болды. 2015 жылы бұл алаң тарихи ескерткіш деп жарияланды. Генерал Мартин Дельгадо ескерткіші "Жеңіс алаңының" солтүстік-батыс кіреберісіндегі муниципалдық ғимаратына қарап тұрған қоладан жасалған мүсін. Бұл ескерткіш қаланың ең көрнекті ұлы және Висаядағы ең ұлы революциялық батыры генерал Мартин Т. Дельгадоға арналған. 1998 жылғы жүз жылдық мерейтойға орай ашылған мүсін генерал Дельгадоның ерлігі мен патриотизмінің және оның революциялық күштерінің мәңгілік естелігі болып табылады. Илоило гольф клубы мен ел клубы 35 гектарлық жазық және төбелі жерлерге орналасқан 18 тесік гольф алаңы, Сан-Себастиан ауылында гольф тарихында даусыз үстемдікке ие. Азиядағы ең ірі гольф басылымы "Golf Digest" Санта-Барбара гольф алаңын Филиппиндегі ең көне алаң және Азиядағы ең көне алаңдардың бірі деп атады. 1907 жылы Панай теміржолы жүйесінде жұмыс істейтін британдық экспатрианттар тобы салған бұл клуб басқа клубтардан емес, демалыс орны ғана емес, сонымен қатар тарихи ескерткіш ретінде ерекшеленеді. Жүз жылдық мұражай және конгресс орталығы 1998 жылы Филиппиннің жүз жылдық комиссиясының жүз жылдық бостандық жолы жобасы аясында салынған, мұражайда Санта-Барбараның мақтан тұтатын тарихи мұрасының тарихын баяндайтын антикварлық заттар, артефакттар және фотосуреттер жинақталған. Санта-Барбара суару бөгеті 1926 жылы салынған, бұл суару бөгеті Висаядағы алғашқы гравитациялық суару жүйесі болып табылады және шаруашылықты революцияға ұшыратты. Бұл елдегі ең көне суару жүйесі.