Кіріспе
Калауаг муниципалитеті, Филиппин
Калауаг, ресми түрде Калауаг муниципалитеті (; ) – Филиппиннің Кесон провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 71 809 адамды құрайды. Манила қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай, ал провинциялық астана Лусена қаласынан шығысқа қарай орналасқан.
Тарих
Валентин Мартиннің "Ensayo de una sintesis de los trabajos realizados sos las corporaciones religiosas Españolas de Filipinas" атты еңбегінде жазылғандай, Калауагтағы қонысқа қатысты алғашқы мәлімет 1584 жылға дейін жетеді. Дегенмен, испан конкистадорларының қаланы ресми түрде құруы 1851 жылы Апад және Калауаг елді мекендерінің бірігуімен жүзеге асты. Қаланың тұңғыш сайланған басшысы Хуан Суног болды. 1897 жылы қала Революциялық үкіметтің құрамына кірді, ал Алипио Декларо муниципалдық президент атанды. 1914 жылы, муниципалдық президент Марчиано Рольданның кезінде, қала тарихында алғаш рет өрт сұрып салды. 1941 жылғы 24 желтоқсанда қала Жапон императорлық армиясымен басып алынды, ал 1942 жылғы 14 қаңтарда тағы да өртеніп жойылды. 1945 жылғы 19 сәуірде АҚШ және филиппин әскерлері қаланы жапондық оккупациядан азат етті. Филиппин армиясы мен қарулы күштерінің бас штабы, 1945-1946 жылдары Қауымдастық үкіметі кезінде және одан кейін, қалған жапон әскерлеріне қарсы Калауагта салынды және орналастырылды.
Биколға жоғалған барангайлар
Калауаг Камарин Норте провинциясындағы көршілес Санта-Елена қаласымен он жылға созылған шекаралық дауға байланысты үлкен дауды бастан өткізді, бұл Жоғарғы Сотқа шағымдануға, Президенттің араласуына және оның жерінің төрттен бір бөлігін жоғалтуға әкелді. Даулы ауылдар: 1991 жылдың 14 қазанында Калауаг провинциялық және муниципалитет үкіметтері DENR орнатқан шекара белгісін бұзуға бұйрық берді. 1995 жылдың қазан айында сол кездегі президент Фидель В. Рамос екі провинция арасындағы шекаралық дауды шешу үшін жергілікті шенеуніктермен кездесу үшін Калауагқа келді және даулы аумақты толығымен тексерді. Калауаг өз құзыретін сақтап қалды. Дегенмен, іс Жоғарғы Сотқа жолданды. Кесон провинциясы мен Камарин Норте провинциясы арасындағы сот ісі ақырында Камарин Нортенің пайдасына шешілді және Калауаг аталған ауылдар бойынша саяси құзыретін тоқтатты.
On October 14, 1991, the Provincial Government and Municipal Government of Calauag ordered the demolition of a boundary marker installed by the DENR. In October 1995, then President Fidel V. Ramos came to Calauag to meet with local officials to resolve the boundary dispute between the two provinces and surveyed the whole disputed area. Calauag retained its jurisdiction. However, the case was elevated to the Supreme Court. The Case of Province of Quezon vs. Province of Camarines Norte eventually ruled in favor of Camarines Norte and Calauag ceased its political jurisdiction on the said barangays.
География
Калауаг Тайабас тамыстығының солтүстік-шығыс ұшында орналасқан. Даанг Махарлика немесе Пана Филиппин тас жолы Лопестен оңтүстіс бағытта, ал Санта-Еленадан немесе Маниладан солтүстіс бағытта қаладан өтеді. Кирино тас жолының солтүстік жағында Барангай Табугонда Даанг Махарликамен түйіседі. Бұған қоса, ол Барангай Сумулонгта Даанг Махарликамен түйісетін Гвинайанган облыстық жолының солтүстік жағында да түйіседі. Солтүстік-батысында Калауаг шығанағы, оңтүстік-батысында Лопез, шығысында Гвинайанган, ал солтүстігінде Басиад шығанағы мен Тиньг шығанағымен шектеседі; Алабат аралынан 1 километрлік тар бұғазбен бөлінген.
Қаланың өзі
Қала орталығы (poblacion) 12 барангайдан және шығыстағы PNR стансасынан батыстағы Pinagkamaligan ES-ке дейінгі 11 блоктан тұрады. Барангай Пинагталлераннан батысқа қарай Кесон көшесі арқылы өткенде, дүкендердің, азық-түлік дүкендерінің және банктердің шоғырланған бес блогына жетесіз. Үкімет орталығы қаланың оңтүстігінде орналасқан, оның құрамында қалалық кітапхана, өрт сөндіру станциясы, полиция бөлімі және округ, сондай-ақ муниципалдық кеңес ғимараты бар муниципалдық зал бар. Кесон алаңы – бағдарламалар мен шаралар өткізуге жиі пайдаланылатын орын. Кәсіпкерлік орталығы алаңнан және Кесон көшесінен екі блок қашықтықта орналасқан. Орталық саябақ та алаң мен қалалық әкімдіктің алдында орналасқан.
Жер аумағы
Калауагтың жер ауданы 324,71 км² (125,37 шаршы миль) құрайды. Оның жер көлемі Сан-Франциско, Калифорниядан (121,51 км² (46,91 шаршы миль)) үш есе үлкен, ал Сингапурдан (728,3 км² (281,2 шаршы миль)) жартысына жуық кішкентай.
Климат
Калауагтың климаты елдің көп бөлігі сияқты тропикалық. Жазда ауа райы ыстық және құрғақ, ал жаңбырлы маусым суық және ылғалды болады. Бұл аймақ IV типті тропикалық климат аймағына жатады, онда жыл бойына жауын-шашын шамалы тең бөлінген. Мамырдың соңынан желтоқсанның соңғы аптасына дейін жаңбырлы маусымды күту керек.
Экономика
Калауагтың экономикасы ауыл шаруашылығына негізделген. Экономикалық белсенділіктің көп бөлігі Муниципалдық базарда және оның төңірегінде шоғырланған. Ауыл шаруашылығы өнімдерінің көбі кокосқа байланысты, содан кейін күріш, жүгері, балық, қабылдақтар және басқа да теңіз тағамдары келеді. Қазіргі уақытта бұл бірінші класс муниципалитет ретінде жіктеледі.
Жергілікті билік
2022-2025 жылдар аралығындағы әкім – Розалина О. Визорде. Лия Дела Круз – қаланың қазіргі вице-әкімі. 1987 жылғы Конституцияға сәйкес, әкім үш жыл мерзімге үш рет қатарынан сайланады, бірақ мерзімі үзілгеннен кейін қайта сайлануға құқығы бар. Әкім департаменттерді тікелей басқарады, ал муниципалдық әкімші муниципалдық үкіметтің барлық департаменттерін бақылайды, ал вице-әкім Санггуниянг Баянды (Муниципалдық кеңес) басқарады, ол жеті кеңесші, бір муниципалдық Санггуниянг Кабатан/СК (Жастар кеңесі) төрағасы және бір Лига ның Барангай (Ауылдық лига) президентінен тұрады. Бұл лауазымдардың барлығы үш жыл сайын сайланады, ал муниципалдық әкімші отырған әкім тағайындайды.
Конгресс және провинциялық заң шығарушылар
Өкілдер палатасының 18-ші Конгресінде Калауагты Кесонның 4-ші сайлау округінен Кит Мика Тан өкілдік етеді. Бұрынғы даулы тоғыз барангай Камарин Норте провинциясының бірінші сайлау округіне қарасты, оны Жозефина "Жози" Б. Тальядо өкілдік етеді. Облыстық кеңесте Калауаг, Кесонның 4-ші округінің басқа муниципалитеттерімен бірге 2022-2025 жылдарға сайланған үш кеңес мүшесімен ұсынылған: Атимонаннан Родерик "Деррик" Магбухос, Гвинайанганнан Гарольд Бутардо және Лопестен Исаия Убана II. Олар биліктегі Ұлттық халықтық коалициясының (ҰХК) мүшелері. Облыстық кеңесшілер лигасының да провинциялық кеңесте өкілі бар, оны Калауагтан шыққан ҰХК мүшесі Анджело "Ола" Эдуарте өкілдік етеді.
Бұрынғы басшылардың тізімі
# Мерзім Бас атқарушы саяси партия Басқалар: (позициясы мен шығу тегі) Испан дәуірі 1 1851 Хуан "Хуан Суног" Парсеро NA Атимонан 2 1851 Паскуаль Сиазон NA Апад 3 1852 Бенито Йорбина NA Калауаг 4 1853 Антонио Серрилья NA Апад 5 1854 Эстакио Хенебласо NA Атимонан 6 1855 Панталеон Сердиния NA Апад 7 1856 Педро Хуарис NA Нуэва Касерес 8 1857 Висенте Пенидлес NA Апад 9 1858 Марсиано Хуниллис NA Нуэва Касерес 10 1859 Агапито Йорбина NA Калауаг 11 1860 Аркадио Серрилья NA Апад 12 1861 Фелипе Лабисте NA Либманан 13 1862 Бенито Йорбина NA Апад, екінші мерзім 14 1863–1864 Панталеон Йорбина NA Апад 15 1865–1866 Доминго Йорбина NA Калауаг 16 1867 Антонио Уранса NA Гумака 17 1868 Лукас Дела Коста NA Маубан 18 1869–1870 Доминго Ховида NA Калауаг 19 1871–1872 Раймундо Лосидо NA Апад, бірінші мерзім 20 1873–1874 Антонио Лерум NA Апад 21 1875–1876 Раймундо Лосидо NA Апад, екінші мерзім 22 1877–1878 Кануто Эсколано NA Апад 23 1879–1880 Хуан Хенебласо NA Калауаг 24 1881–1882 Северино Виллафранка NA 25 1883–1886 Хуан Энтерия NA Гумака 26 1887–1888 Синфросо Матос NA Гумака 27 1889 Раймундо Дарога NA Гумака 28 1890–1891 Педро Сегуи NA Гумака 29 1892–1893 Себастьян Уранса NA Гумака, 1893 жылы Маура заңы қабылданды 30 1894 Антонио Лерум NA Апад, екінші мерзім 31 1895–1896 Томас Раньола NA Соңғы Капитан Муниципаль, Лукбан Филиппин революциясы 32 1897–1899 Алипио Декларо NA Бірінші Муниципалды президент. Маубан 33 1900 Хуан Лерум NA Калауаг 34 1901–1903 Иларио Кантре NA Кантре көшесі оның есімімен аталады. Гумака 35 1904–1905 Феликс Хубило NA Калауаг 36 1906–1907 Леон Танада NA Танада көшесі оның есімімен аталады. Гумака Американдық азаматтық үкімет 37 1908–1909 Базилио Де Гусман NA Де Гусман көшесі оның есімімен аталады. Гумака 38 1910–1912 Аркадио Вера Крус NA Вера Крус көшесі оның есімімен аталады. Атимонан 39 1913–1916 Марсиано Рольдан NA Рольдан көшесі оның есімімен аталады. Боак 40 1916–1922 Педро Пика NA Атимонан 41 1922–1925 Эспиридион Аргуэльес NA Аргуэльес көшесі оның есімімен аталады. Калауаг 42 1925–1928 Армандо К. Виллаверде NA Калауаг 43 1928–1931 Донато О. Кабангон NA Калауаг 44 1931–1934 Хасинто Лерум NA Калауаг Қоғамдық дәуір 45 1934–1938 Томас Бернабеу Морато Националиста Калауагтың соңғы муниципалды президенті, Кесон қаласының бірінші мэрі. Қаланың Морато көшесі оның есімімен аталады. Калауаг 46 1938–1940 Хосе Хименес NA Бірінші муниципалды мэр. Калауаг Жапон демеушілігімен Филиппин 47 1941–1947 Сисенандо В. Вилларубия NA Жапон оккупациясының Калауаг мэрі. Оның тұсында соғысқа байланысты қала өртеніп кетті. Қаланың Вилларубия көшесі оның есімімен аталады. Атимонан Үшінші Республика Жоқ, жоқ. 14 Таябас провинциясы Кэзон болып қайта аталды 48 1948–1951 Артуро Морато Либерал Тагавайанның да мэрі болды. Калауаг 49 қаңтар-сәуір 1952 Сирило Пареха NA Атимонан 50 сәуір 1952 – 1955 Саймон Леонор NA Калауаг 51 қаңтар 1956 – желтоқсан 1959 Эдгардо С. Кабангон Либерал Бірінші мерзім. Барангай Побласион Куатродағы Кабангон көшесі оның есімімен аталады. Калауаг 52 қаңтар 1960 – желтоқсан 1964 Марселиано С. Парсеро NA Калауаг Филиппиннің әскери жағдайы бойынша 53 қаңтар 1965 – 3 ақпан 1982 Эдгардо С. Кабангон Либерал Екінші мерзім. Маркос диктатурасы кезінде қала әкімі. Қырқылып өлтірілді. KBL 54 4 ақпан 1982 – 15 ақпан 1986 Хулио У. Лим, М. Д. UNIDO EDSA Халық билігі төңкерісіне байланысты қызметінен алынды. Калауаг Халық билігі Революциясы, Демократиялық үкіметті қалпына келтіру 55 16 ақпан 1986 – желтоқсан 1987 Рохелио Регала Либерал Жауапты офицер. Калауаг бірінші дәрежелі муниципалитетке айналды. Калауаг 5-ші Республикасы 56 2 ақпан 1988 – 30 желтоқсан 1995 Хулио У. Лим, М. Д. Либерал Шығыс Квезонды Камаринс Норте басып алды. Камарин Норте Кесон провинциясы қарсы шығыс Квезон Санта-Еленаға тиесілі деп шешті. Екінші кезең. 57 30 маусым 1995 – 30 маусым 2004 Педро К. Инофре Тәуелсіз Калауаг 58 30 маусым 2004 – 30 маусым 2010 Эрик Н. Энтенца Лакас–CMD Калауаг бірінші сыныпты муниципалитет мәртебесін қалпына келтірді. Калауаг 59 30 маусым 2010 – 30 маусым 2019 Луизито С. Визорде Либерал Қызметте. Калауаг NUP NPC 60 1 шілде 2019 – 30 маусым 2025 Розалина Визорде NPC Сариая, Қызметте.
Автобустар
Калауагқа қалааралық автобустар арқылы, Calauag және Bicol аймағына бағытталған жарнамалары бар автобустармен жетуге болады. Қалаға қызмет көрсететін және 4-ші округ арқылы өтетін артық тасымалдаушылар AB Liner және Barney Auto Lines, екеуінің де қалада терминалдары бар. Superlines, Daet Express және DLTBCo да қалада жолаушыларды түсіреді. Raymond Transportation, көбінесе Bicol аймағына бағытталған, қаладағы бас кеңсесі мен тарихи маршруты болғандықтан, қысқа тоқталыс жасайды.
Темір жолдар
PNR Калауаг станциясы (KM 243) қазіргі уақытта тоқтап тұр, ал PNR қалааралық қызметі тоқтатылған.
Жолдар мен су жолдары
Қаланың ішінде танысу оңай, себебі қала бойынша мыңдаған трицикл айналып жүреді. Туристерге қалада басты көлік құралы ретінде трициклдерді пайдалану кеңес беріледі. Велосипедпен жүру де қалада жеке көліктің таралған түрі. Калауаға ең жақын ақылы жол – STAR ақылы жолының Ибан шығуы (E2). Батангастың ішкі аймағына бұрылыс жасау қажет болмайтындықтан, STAR (E2) ақылы жолының Санто-Томас шығуы ыңғайлырақ. Барлық автобустар қазір Оңтүстік Лузон тас жолының Каламба (Турбина) шығуынан өтеді. Жақын арада Калауаг 4 Маяо шығуы арқылы ақылы жолмен қамтылатын болады, егер жол толығымен ашылса. Сондай-ақ, 5-ші ақылы жол мен Кесон-Бикол тас жолында да Калауаг үшін шығулар салу жоспарлануда.
Коммуналдық қызметтер
Кесон I электр кооперативі Кесонның 3-ші және 4-ші конгресс округтерінің барлық аймақтарына, соның ішінде Бикол мен Дель Галлегоға қарасты Калауагтың барангайына, Камаринс-Сурға электр қуатын жеткізеді. Калауаг су ауданы (CWD) қала тұрғындары мен жақын маңдағы ауылдарға (барангайыларға) ішуге жарамды сумен қамтамасыз етеді. Яганак Мамбалинг бөгеті – муниципалитеттің сумен қамтамасыз етілуінің жалғыз көзі және ол Жергілікті су коммуналдық шаруашылық басқармасының лицензиясы бойынша Калауаг су ауданымен басқарылады. Жергілікті, ұлттық тікелей қоңырау және талшықты интернет байланысын PLDT компаниясы қамтамасыз етеді, ол жабық Santos Телефон корпорациясының жергілікті франшизасын өзіне сіңірген. Сымсыз желі және интернет байланысын PLDT (Smart), Globe және Dito сияқты ұлттық телекоммуникациялық компаниялар ұсынады. Кабельді теледидар және балама кабельді интернет байланысын жергілікті кабель операторы (Calauag CATV жүйесі) ұсынады, бірақ жоғары сапалы теледидар және ұлттық спутниктік теледидар провайдерлері (Cignal, G Sat және бұрын, конгресс франшизасы тоқтағанға дейін SkyDirect) жоқ. Сұйытылған мұнай газын бензин құю станцияларында немесе жергілікті дистрибьюторлардан цилиндрлермен сатып алуға болады. Бензин, дизель отыны және керосин сияқты мұнай өнімдері муниципалитетке Pilipinas Shell, Petron сияқты акционерлік қоғамдар мен жеке меншік Шеврон (Caltex) компанияларының жергілікті дистрибьюторлары, сондай-ақ тәуелсіз Uno Fuels компаниясы арқылы импортталады. Көптеген станциялар Ризал көшесінің және жергілікті тұрғындардың «Калауаг айналымы» деп білетін түйіскен жеріне және Ұлттық тас жолға (AH1) жақын орналасқан.
Медиа
Калауаг және жақын жердегі елді мекендер "Радио Натин" 100.9 FM арнасымен қамтамасыз етілді.
Бауырлас қалалар
Тарихи тұрғыдан алғанда, Калауагтың бауырлас қалалары Гвинайанган, Тагкаваян (Гвинайанганның туынды қаласы) және Буэнависта (бұрын Пирис) болып табылады.