Кіріспе
Суригао-дель-Сур, Филиппин Хинатұан – Филиппиннің Суригао-дель-Сур провинциясындағы екінші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 43 841 адамды құрайды. Хинатұан сол провинцияның бір бөлігі болып табылатын Бислиг қаласынан шамамен 44 километр (27 миль) солтүстікке қарай орналасқан.
Hinatuan is a second class municipality in the province of Surigao del Sur, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 43,841 people. Hinatuan is approximately 44 kilometers (27 miles) north of Bislig, a component city in the same province.
Испандықтарға дейінгі кезең
Хинатуанның тарихи мұралар бойынша тарихы Минданаоның осы аймағында испандықтар кезінен басталады. Манобо, Мансака, Субанон және Мандайя тайпаларының ассимиляция және бірігу арқылы араласуы, Да ан Лунгосод деп белгілі ескі қалаға қоныстанған халықтың біртұтас болуына әкелді. Ең алғашқы және ерте мекендеу болғандықтан, ол кейіннен Encomienda Bislig саяси-әскери басшылығымен Caraga провинциясының құрамына кірді. Хинатуан атауы бастапқыда "Хатуд" сөзінен туындап, кейін "Хатудан" деп аталды және ауызша түрде ұрпақтан ұрпаққа жетті. Бұл сөздің екі түсіндірмесі бар: туған тілде "Хатуд" – "әкелді" деген мағынаны білдіреді. Шындығында, балық аулау – жергілікті тұрғындардың негізгі кәсібі. Ал, бір жерді көрсету үшін "Хатуд" сөзіне "ан" жұрнағы қосылып, "Хатудан" сөзі пайда болды, яғни "әкелінген жер".
Испан дәуірі
Бұл жер бұрын адам денелерін басқа жерге апарып әкелуге арналған жол болған. Сондықтан оны "хинатудан" деп атаған, бұл "әкелу" дегенді білдіреді. 1856 жылға дейін қала жоғары испан билігінің бұйрығымен қазіргі орнына көшірілді. Бұрын "Хинатудан" деп белгілі болған, қазір Хинатуан деп аталады. Марокко қарақшыларына қарсы қаланың қорғаушысы ретінде танымал Раймундо Бандоламен саяси үкімет құрылды. Одан кейін Эдобигито Линдо, Атанасио де Кастро, Томас Луна, Фернандо Назарено және Теодоро Виллалуз капитандық қызмет атқарды. Эухенио Виллалуз испан үкіметі кезінде соңғы капитан, Бірінші Филиппин Республикасы кезінде бірінші және соңғы капитан, ал американдық үкімет кезінде президенттік тағайындама алған бірінші адам болып есептеледі. Аталған капитантар қаланың физикалық құрылымын қалыптастыруға үлкен үлес қосты. Эухенио Виллалузден кейін тағайындалған президенттер: Мариано Верано, Пабло Эванхелио, Никомедес Виллалуз және бұрынғы капитан Фернандо Назарено. Доминго Балбуена алғашқы сайланған президент болды, одан кейін Флоренсио Виллалуз, Антонио Пикасалес, Викториано Эвангелио, Модесто Раура және Дамиан Сиано қызмет етті. Бұл қала басшылары қаланың аумағын кеңейтуге жауапты болды.
in 1856, the town was transferred to its present site, formerly known as "Hinatudan" now known as Hinatuan as ordered by the higher Spanish authorities. A political government was set up with Raymundo Bandola, the first captain known as defender of the town against the Moro piracy. He was followed by Capitanes Edobigito Lindo, Atanacio de Castro, Tomas Luna, Fernando Nazareno and Teodoro Villaluz. Eugenio Villaluz was accredited the last capitan under the Spanish regime, the first and last captain under the First Philippine Republic, and the first presidential appointee under the American regime. These mentioned capitanes contributed much to the building of the physical set up of the town. The appointed presidents following Eugenio Villaluz were : Mariano Verano, Pablo Evangelio, Nicomedes Villaluz and Ex Captain Fernando Nazareno. Domingo Balbuena was the first president elect and followed by Florencio Villaluz, Antonio Picazales,Victoriano Evangelio, Modesto Raura and Damian Siano. Again, these town executives were responsible for the expansion of the town to a larger area.
Жапон дәуірі
Екінші дүниежүзілік соғыс басталды. Бірнеше айдан кейін Хинатуанға күшті тайфун соқты. Жеке және мемлекеттік мүліктерге, әсіресе ғимараттарға, кокос плантацияларына және басқа да перспективалы егістерге, орман қорына, сондай-ақ Портламон ағаш компаниясының машиналарын және жабдықтарына ауыр зақым келтірілді. Кейіннен партизандық қозғалыс Жапон империясының қарулы күштерінің ықпалын және күшін әлсірету үшін, сонымен қатар халықты одақтас күштермен елді азат етуге дайындау мақсатында көтерілді.
Қазіргі заман
Соғыстан кейін Эльпедио Чавес қала әкімі болып тағайындалды. Кейіннен Филиппин Республикасы тұсында алғашқы сайланған әкім Тито Канедо аға оның орнын басты. Ол қаланың қалпына келтіруіне және қайта құруына зор үлес қосты. Одан кейін Хоакин Виллалуз, Сегундо Куйно аға, Канделарио Виола аға, Хосе Пепино аға, әскери жағдай кезінде әкім болған, ЛАДП стипендиясының иегері Атти Канделярио Ж. Виола, Кристина М. Камба, доктор Алисия В. Момонган және қазіргі әкім Шем Г. Гарай қала басшылығын жүзеге асырды. 2023 жылдың 2 желтоқсанында Хинатуан 7,6 дәрежелі жер сілкінісінің эпицентрі болды. Бұл жер сілкінісі қаланың шамамен 10% үйлеріне зақым келтірді немесе толығымен қиратты. Қала әкімі мәлімдегендей, қаланың 43 мың тұрғынының 41 мыңына жуығы зардап шекті.
Туризм
Барай Талисайдағы жер асты өзенінің мөлдір көк суы, "Хинатуан сиқырлы өзені" деп кеңінен танылып, жергілікті және шетелдік туристердің арасында танымал тартымды орын болып табылады.