Кіріспе
Американдық академик, ЛГБТ+ белсендісі Джек Халберштам (/h//æ//l//b//ər//s//t//æ//m/; 1961 жылдың 15 желтоқсанында туған), сондай-ақ Джудит Халберштам ретінде танымал, американдық ғалым және автор, ең белгілі кітабы – «Әйелдік ерлік» (1998). Оның жұмысы негізінен феминизмге, халық мәдениетіндегі квир және трансгендерлік үлгілерге арналған. 2017 жылдан бері Халберштам Колумбия университетінің ағылшын және салыстырмалы әдебиет кафедрасында және Әйелдер, гендер және сексуалдық зерттеулер институтында профессор болып жұмыс істеп келеді. Бұрын Оңтүстік Калифорния университетінің (USC) Феминистік зерттеулер орталығының директоры және профессоры қызметін атқарған. Халберштам USC-де жұмыс істемес бұрын Калифорния университетінің Сан-Диегодағы әдебиет кафедрасында доцент болды. Халберштам АҚШ-та және халықаралық деңгейде квир сәтсіздік, секс және медиа, субмәдениеттер, визуалды мәдениет, гендерлік вариация, танымал фильмдер мен анимация тақырыптарында лекция оқиды. Қазіргі уақытта Халберштам фашизм және (гомо)сексуалдық туралы кітапты қоса алғанда, бірнеше жобада жұмыс істеп жатыр. Халберштамның ең танымал еңбегі – «Әйелдік ерлік» кітабында ол еркектерге тән еркіндіктің артық қорғалған статусына сын бағасын береді, оны негізгі емес, көптеген түрлердің арасындағы ең аз қызықтысы деп есептейді. Сонымен қатар, ол әйелдердің еркіндігінің қалай патологияландырылғанын көрсетеді. Өзінің түріндегі алғашқы толық зерттеуде Халберштам тарих бойы әйелдердің еркіндігінің болуын анықтап, оны өмір сүруге лайықты және ежелгі опция ретінде ұсынады. Мәтінде гендерлік категорияларды түсінудің күрделігі туралы айтылады, мысалы, «дәретхана мәселесі» сияқты күнделікті жағдайларда гендерлік емес адамдардың қалай шеттетілетіні көрсетіледі. Кітап 1998 жылы Лесбияндық зерттеулер саласындағы Ламбда әдеби сыйлығына ұсынылып, 1999 жылы Джуди Грайн сыйлығымен марапатталды.
Jack Halberstam ('/h//æ//l//b//ər//s//t//æ//m/; born December 15, 1961), also known as Judith Halberstam, is an American academic and author, best known for his book Female Masculinity (1998). His work focuses largely on feminism and queer and transgender identities in popular culture. Since 2017, Halberstam has been a professor in the department of English and Comparative Literature and the Institute for Research on Women, Gender, and Sexuality at Columbia University. Previously, he worked as both director and professor at The Center for Feminist Research at University of Southern California (USC). Halberstam was the associate professor in the Department of Literature at the University of California at San Diego before working at USC. Halberstam lectures in the United States and internationally on queer failure, sex and media, subcultures, visual culture, gender variance, popular film and animation. Halberstam is currently working on several projects including a book on fascism and (homo)sexuality. In Halberstam's most popular piece, Female Masculinity, he attacks the protected status of male masculinity, treating it not as foundational, but the least interesting of a wide number of variants. In addition, he points out the ways in which female masculinities have been pathologized. In the first full length study of its kind, Halberstam traces the presence of female masculinities throughout history, offering it as a viable and ancient option. The text argues for a more nuanced understanding of gender categories, using examples such as “the bathroom problem” to point out every day ways in which nonbinary people are excluded. The book was nominated for the Lambda Literary Award in Lesbian Studies in 1998 and awarded the Judy Grahn Award for Lesbian Nonfiction in 1999.
Ерте өмір, білім және гендерлік сәйкестік
Халберштам алты баланың бірі. Туған кезде әйел деп тіркелген, ол Джудит Халберштам, әкесі Хайни Халберштам мен анасы Хизер Пикоктан дүниеге келген. Екеуі Хизер 1971 жылы автокөлік апатында қайтыс болғанға дейін үйленген күйінде болды. Хайни 2014 жылы 87 жасында аурудан көз жұмды. Халберштам еврей, оның отбасы тарихы Богемияда. Ол 1985 жылы Калифорния университетінде (Беркли) ағылшын тілінен бакалавр, 1989 жылы Миннесота университетінде магистр, ал 1991 жылы сол университеттен докторлық диссертациясын қорғады. Гендерлік идентиті туралы нақты айтпаса да, Халберштам көпшілік және кәсіби өмірінде "Джек" есімін қалайды. Өзін "еркін жүзуші" деп жариялаған Халберштам: "Кейбір адамдар мені Джек деп шақырады, қарындастарым мені Джуд деп шақырады, көп жылдан бері танысқандарым мені Джудит деп шақырады" және "Мен мұның ешқайсысын бақылауға тырыспаймын. Көптеген адамдар мені "ол" деп шақырады, біреулері "ол" деп шақырады, мен бұған әртүрлі нәрселерді қосып қоямын" дейді. Ол тіпті "ол мен оның арасындағы ауысу менің қазіргі гендерімнің формасын көрсетеді" деп мәлімдейді. Айналмалы гендерлік жалғаулылар Джектың гендерлік беймаздықты шешуден бас тартуын көрсетеді.
Әйелдердің еркектігі
"Әйел еркектігі" (1998) еңбегінде Халберштам қоғамда және жеке тұлғада еркектіктің неден тұратынын анықтауға ұмтылады. Мәтін алдымен еркектік – еркектіктің нақты түрлерін жаңғыртатын, сонымен бірге "балама еркектікті" бағындыратын құрылым екенін көрсетеді. Жобаның назар ортасында әйелдердің еркектігі академиялық және жалпы қоғамда көбінесе назардан тыс қалатыны жатыр. Балама еркектікті бағындырудың мәдени механизмін көрсету үшін Халберштам Джеймс Бонд пен "Алтын көз" фильмін мысалға келтіреді, ондағы гендерлік өрнек дәстүрлі түрінен мүлдем өзгеше екенін айтады: М кейіпкері – "еркектікті ең сенімді көрсететін" тұлға, Бонд еркектікті тек әсем киімдері мен құралдары арқылы ғана көрсете алады, ал Q "күйерлік және басымдық режимдердің өзара байланысының үлгісі" ретінде түсіндіріледі. Бұл кейіпкерлердің осылай түсіндірілуі еркектікті құрайтын қасиеттер туралы ұзақ жылдар бойы қалыптасқан көзқарастарға күш түсіреді.
Жетіспеушіліктің таңғажайып өнері
«The Queer Art of Failure» (2011) еңбегінде Халберштам сәтсіздік капитализм мен гетеронормативтілікті сынаудың өнімді жолы болуы мүмкін деп аргументтейді. Халберштам Pixar анимациялық фильмдері сияқты халық мәдениетінен мысалдар келтіре отырып, жекешілік пен сәйкестікке баламаларды зерттейді. Л. Аю Сарасвати «The Queer Art of Failure» кітабын «сәтсіздікті қайта қарастырып, оның білімді өндіру процесімен және әлемде болумен байланысын зерттейтін, жаңаша ойларға жетелейтін маңызды еңбек» деп атайды.
Гага феминизмі
Гага феминизмінде Халберштам Лейди Гаганы гендер мен жыныстың дағдарысқа ұшыраған тұста жаңа феминизмнің символы ретінде пайдаланады. Лейди Гаганың және онымен байланысты барлық қызық жағдайлардың халық мәдениетінде резонанс тудыруы гендерлік және сексуалдық ұғымдардың өркендеп дамуын көрсетеді. Гага феминизмі болашақтың нақты бір түрін қалыптастыруға емес, мүмкіндіктерді ұсынуға бағытталған. Ол бұл санатты толығымен жоюға тырысады, оны жақсартуға емес. Халберштам қазіргі заманғы поп-мәдениет мысалдарынан, мысалы, "Губка Боб Квадратные трусы", "Кейірімшіл келіндер" және "Немоны іздеу" фильміндегі Дори сияқты Гага феминизмінің негізгі қағидаларын зерттейді.
Басқа жұмыстар
2005 жылы жарық көрген "Квир уақыт пен орын: трансгендерлік денелер, субмәдени өмірлер" кітабы квир субмәдениетін қарастырады және нормативтік гетеросексуалдық/отбасылық өмір салтының ықпалынан тәуелсіз уақыт пен кеңістік тұжырымдамасын ұсынады. Халберштам Лиза Лоумен бірге "Perverse Modernities" кітап сериясын редакциялайды. 2018 жылы жарық көрген "Транс*: Гендерлік өзгергіштіктің жылдам және ерекше шолуы" гендер мен гендерлік денелердің мағыналарындағы соңғы дамуларды зерттейді. Гендерлік тілді және мәдениеттің танымал туындыларын талдау арқылы Халберштам транс* дененің және оның қазіргі әлемдегі орнының күрделі бейнесін ұсынады.
Жеке өмір
12 жылдық қарым-қатынастан кейін, Халберштам 2008 жылдан бері Лос-Анджелестегі әлеуметтану профессорымен романтикалық қарым-қатынаста. Халберштам некеге тұруға ешқандай қысым сезінбейді, некені денсаулық сақтауға қол жеткізу үшін міндетті талап ретінде қарамайтын, патриархалды институт деп есептейді және балаларды "заңды" деп санау қажет емес дейді. Халберштам "отбасылық қарым-қатынас үлгісі күйреп барады" деп санайды.
Құрмет пен марапаттар
Хальберштам 2024 жылы театр өнері және орындаушылық зерттеулер саласында Гуггенхайм стипендиясын алды. Халберштам Ламбда әдеби сыйлығына үш рет, оның ішінде "Әйел еркектігі" атты деректік емес кітабы үшін екі рет ұсынылған. 2018 жылы Халберштам Places Journal журналынан гендер, сексуалдық қатынас және құрылған орта арасындағы байланыс туралы жаңаша зерттеулері үшін Arcus/Places сыйлығымен марапатталды. 2022 жылы Халберштам Глазго университетінде "Құлау, қирату және квир географиялар мен әлемнен тысқары шығу: құлаудың эстетикасы" тақырыбында Гиффорд лекцияларын оқыды.