Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гренландияның қорғанысы Дания Корольдігінің жауапкершілігінде болады; Гренландия үкіметі Гренландияның әскери істерін немесе сыртқы саясатын басқармайды. Гренландия тарихында Гренландия халқының және оның жерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге кім жауапты болғанына қатысты көптеген өзгерістер болды. Гренландияның қорғаныс аумағының ең маңызды бөлігі 12 теңіз аймағын құрайды. XXI ғасырда бұрынғыдан гөрі қиындықтар күрт өсті.
Responsibility of the Danish Armed Forces
The defence of Greenland is the responsibility of the Kingdom of Denmark; the government of Greenland does not have control of Greenland's military or foreign affairs. In the history of Greenland there have been many changes of presence regarding who is in charge of the security of Greenlandic people and its land. The most important part of Greenland's defensive territory remains the 12 maritime zones. In the 21st century there has been a significant increase in challenges.
Тарих
Гренландиядағы Дания әскери тарихы 18 ғасырдың басында бастау алды. 1721 жылы Дания-Норвегия миссионері Ханс Эгеде аймақты алғаш рет отарлады. Дания колониясын, әсіресе шетелдік кит аулаушылардан қорғау үшін Гренландияда әскерлер орналастырылды. Дания мен Норвегия бір ғасырдан кейін, 1814 жылы бөлінісіп, Гренландия толыққанды Дания билігінде қалды. 1932 жылы Әскери-теңіз әуе күштері ("Flyvevæsen") алғаш рет пайда болды. Әуе күштері Қорғаныс министрлігіне қарасты Геодезия институтына әуе суреттерін ұсынды. Барлық әскери жұмыстар мамырдан қыркүйекке дейінгі жаз айларында жүргізілді, ал қыс айларында кемелер Исландияға немесе Данияға ауыстырылды. Дания Әскери-теңіз күштері Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін экспедициялар арқылы Гренландияны зерттеуге белсенді қатысты. Қарулы күштер сондай-ақ геодезиялық жұмыстар мен картографияға жауапты болды. Гренландия 1953 жылы Дания Парламентінде өкілдік алып, тәуелсіздікке қарай алғашқы қадамын жасады. "Фолкетинг бір жиналыстан тұрады, онда бір жүз жетпіс тоғыздан аспайтын мүшелер болады, олардың екеуі Фарер аралдарында және екеуі Гренландияда сайланады".
Danish military history on Greenland has its origins in the early 18th century. In 1721 Hans Egede, a Danish Norwegian missionary first colonised the region. Soldiers were stationed on Greenland to protect the Danish colony from looting, especially against foreign whalers. Denmark and Norway split a century later in 1814, leaving Greenland under complete Danish rule. In 1932, the Navy Flyvevæsen (Naval Air Force) made its first appearance. The Air Force contributed aerial photography to the Geodætisk Institute, a cartographic institute under the Ministry of Defence. All military work was carried out during the summer months, from May to September, after which the ships were transferred to Iceland or Denmark during the winter months. The Danish Navy was actively involved in exploring Greenland through expeditions until the beginning of the Second World War. The armed forces were also responsible for surveying and cartography. Greenland took its first step towards independence in 1953 when representation in the Danish Parliament was gained. "The Folketing shall consist of one assembly of not more than one hundred and seventy nine Members of whom two Members shall be elected in the Faroe Islands and two Members in Greenland."
Екінші дүниежүзілік соғыс
1940 жылы 9 сәуірде нацистік Германияның Данияны басып алуынан кейін (Weserübung операциясы) Дания АҚШ-пен Гренландия аумағын одақтастардың бақылауында ұстау туралы келісімге келді. 1941 жылы 9 сәуірде қол қойылған Тюлесаг 1 келісімі АҚШ әскерилеріне Гренландияны қорғау құқығын берді. АҚШ әуежайлар, порттар, зениттік бекіністер, радио және метеорологиялық станциялар салды. Одақтастар Германия Гренландияны Вашингтон қаласына бомбалау және су асты қайықтары арқылы шабуыл жасау үшін операциялық база ретінде пайдалана алады деп қорқынышты. АҚШ-тың соғысқа қатысуы Гренландияның одақтастардың соғыс күш-жігері үшін маңыздырақ болатынын көрсетті, себебі Гренландиядағы әуежайлар мен порттар маңызды трансатлантикалық байланыстар үшін қолданылды. Тюлесаг 1 келісіміне сәйкес, бұл нысандар АҚШ-тың толық құзыретіне өтті, ал Гренландияға қатысты Данияның егемендігі сақталды. Келісім "Америка құрлығының бейбітшілігі мен қауіпсіздігіне төнетін қауіптер жойылғанға дейін" күшінде болады (10-бап). Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін АҚШ 17 нысанды, оның ішінде Нарсарсуак және Кангерлусуак сияқты әуе базаларын салды немесе кеңейтті. Немістерге қарсы шара ретінде, Сириус патрулімен бірге, шана итімен тұрақты патрульдік қызмет құрылды, ол бүгінге дейін сақталып келеді. Немістерге қарсы алғашқы шабуыл 1943 жылдың 13 мамырында болды, онда неміс метеорологиялық патрулін шана патрулінің мүшелері кездестірді; шайқаста даниялық сарбаз қаза тапты. Екінші шайқас 1944 жылдың 22 сәуірінде өтті. Соғыс аяқталғаннан кейін Гренландияның шана патрулі таратылды. 1953 жылы жаңа иттер бөлімі Сириус патрулі деп аталды, бұл Үлкен Ит шоқжұлдызындағы жарқын "ит жұлдызы" – Сириус атауынан алынған. Данияның принці Фредерик 2000 жылдың 11 ақпанынан 31 мамырына дейін Сириус экспедициясына қатысты.
Following the Nazi German occupation of Denmark (operation Weserübung) on 9 April 1940, Denmark signed an agreement with the United States to keep control of the Greenlandic territory in allied hands. The Thulesag 1 agreement, signed on 9 April 1941, gave the US military authority over the defence of Greenland. The US built airfields, harbors, anti aircraft fortifications, radio, and meteorological sites. The allies feared that Germany could use Greenland as a base of operations to conduct offensive attacks on Washington, D. C. via bombing and submarine attacks. The United States' entry into the war meant that Greenland would become much more valuable to the Allied war efforts as airfields and harbors in Greenland were used for important transatlantic links. Under the Thulesag 1 agreement these facilities fell entirely under US jurisdiction, while Danish sovereignty over Greenland was maintained. The treaty was to remain in force until "existing threats to the peace and security of the American continent no longer exist" (Article 10). By the end of World War II, the U. S. had built or expanded 17 facilities, including air bases including Narsarsuaq and Kangerlussuaq. As a countermeasure against the Germans, a permanent patrol service with sledge dogs was established with the Sirius Patrol, which still exists today. The first offensive against the Germans took place on 13 May 1943, when the German weather patrol was encountered by members of the Sledge Patrol; a Danish corporal was killed during the battle. A second battle took place on 22 April 1944. The Sledge Patrol of Greenland was defunct after the end of the war. In 1953, a new dog unit was named as Sirius Patrol, after Sirius, the bright "dog star" in the Canis Major constellation. Prince Frederik of Denmark took part in a Sirius expedition from 11 February to 31 May 2000.
Соғыстан кейінгі кезең
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Гренландияның егемендігі мен қорғанысы қайтадан Данияға көшті. АҚШ Суық соғыстың күшейе түсуіне байланысты Гренландияда тұрақты әскери база құруға қызығушылық танытты, бірақ халық Гренландияның толығымен Данияның бақылауында болуын қалады. Дания үкіметі Кеңес Одағының ықпалын ескере отырып, АҚШ-тың Гренландияны сатып алу туралы ұсынысын қабылдамады.
Following the Second World War, the sovereignty and defence of Greenland once again returned to Denmark. The United States continued to be interested in a permanent military presence due to the increasing tensions of the Cold War; however, Greenland was expected to remain under sole Danish control by the public. A US proposal to buy Greenland was rejected by the Danish government, with regard to the Soviet Union.
Қырғи қабақ соғыс
Гренландия сияқты теңізден тыс аумақтарды Скандинавия қорғаныс одағының қорғауына алу қиын болғандықтан, Данияның НАТО-ға кіруі ықтимал болды. 1949 жылы Данияның әскери одаққа мүше болуы екі ел үшін де жаңа мүмкіндіктер ашты. АҚШ көпжақты келіссөздер арқылы әскери-теңіз күштерінің қатысу мәселесін шешуді үміттенеді. Алайда, Дания тек екіжақты келіссөздерге негізделген Американың супердержавасымен келісімдерді айналып өтуге және Гренландияның болашақтағы егемендігін қамтамасыз етуге мүмкіндік алды. 1951 жылдың 27 сәуірінде «Тюлесаг-2» келісіміне қол қойылды. Бұл АҚШ-тың Солтүстік Атлантика шарты шеңберінде Гренландияны қорғауда Данияға көмектесетінін білдірді. Осы мақсатта, тағы да американдық әскери базалар салынуы керек еді. 5-баптың 3-тармағы АҚШ-қа және оның әскерлеріне осы базалар арасында, құрлықта, әуеде және теңізде, бүкіл ұлттық аумақта еркін қозғалуға кепілдік берді. 6-бап АҚШ-ты «Гренландия халқы мен басқаруына қатысты барлық ережелер мен дәстүрлерді құрметтеуге» міндеттеді. Нарсарсуақтағы әскери әуе базасы Дания және Америка әскерлерінің бірлескен базасына айналды. 1953 жылдың соңында Кангерлусуактағы әскери базадағы ауа райы станциясының құпиясы ашылды. Станция американдық әскерлер тарапынан Дания үкіметінің білмеуімен салынған еді. Дегенмен, 1954 жылдың 15 наурызында Туле әуе базасын кеңейту жұмыстары басталды. Бұл жаңа буын әуе қорғаныс жүйесін, ядролық қарумен жабдықталған жүйені орнатуды қамтыды. Бұл кеңейтуге жергілікті инуит тұрғындарының мәжбүрлі түрде көшірілуі де кірді.
Since overseas territories, such as Greenland, could hardly be protected by a Scandinavian Defence Alliance, Denmark's integration into NATO was likely to happen. In 1949, new opportunities for both countries opened up as the Danish membership into the military alliance was in place. The USA hoped to solve the question of a navy presence through multilateral negotiations. However, Denmark saw itself in a position to circumvent agreements with the American superpower, which was based solely on bilateral negotiations, and to guarantee Greenland's sovereignty for the future. On 27 April 1951, Thulesag 2 was signed. This meant that the United States would assist Denmark in necessary defence of Greenland within the framework of the North Atlantic Treaty. For this purpose, more American military bases were to be established. Article 5, paragraph 3, guaranteed the US and its troops unrestricted freedom of operation between these bases, on land, air, and sea, throughout the entire national territory. Article 6 obliged the US "to show due respect for all regulations and customs affecting the population and the administration of Greenland". The military airbase in Narsarsuaq was developed into a joint base of Danish and American troops. At the end of 1953, the secret of a weather station from the army base in Kangerlussuaq came to light. The station had been built by US forces without the knowledge of the Danish government. Nevertheless, on 15 March 1954, the expansion of Thule Air Base was set into motion. This included the installation of a new generation air defense system that was equipped with nuclear weapons. The expansion also involved the forced resettlement of local Inuit inhabitants.
2008 / 2009 жылдардағы өзгерістер
2008 жылдың 25 қарашасында Гренландияда өзін-өзі басқару туралы заңға қатысты референдум өтті. 75,5% көпшілік кеңейтілген өзін-өзі басқаруды қолдады. Бұл заң Даниядан тәуелсіздікке жасалған қадам ретінде қарастырылады. 2009 жылдың 21 маусымында автономия туралы кеңейтілген келісім күшіне енді. Сыртқы саясат және қорғаныс салалары Данияның жауапкершілігінде қалды. Гренландия үкіметі полиция, сот және жағалауды қорғау салаларына жауапкершілікті қабылдады. Теңіз күштеріне қатысты мәселелер: Гренландия үкіметіне сыртқы істерді анықтауда маңызды дербестік беріледі. Сыртқы саясаттың көптеген аспектілері енді Дания саясатына байланысты болмайды. Әскерилендірілген Гренландия жағалау күзетін басқару Гренландия үкіметіне беріледі. Гренландия үкіметі полиция қызметін, соның ішінде Гренландия аралдық командасындағы әскерилерге көмек көрсету үшін дайындалған полиция автокөліктерін басқарады.
A referendum on the law on self government was held in Greenland on 25 November 2008. A large majority of 75.5% voted in favour of extended self government. The law is to be seen as a step towards independence from Denmark. On 21 June 2009, an extended agreement on autonomy came into force. Only foreign and defence policy remained in Danish responsibility. The Greenlandic government took over responsibilities for the police, justice, and coastal protection. Those that affect Navy provision include:
Greenland's government will be given significant autonomy in determining foreign affairs. Many aspects of foreign affairs policy will no longer be linked to Danish policy. Control of the militarised Greenlandic Coast Guard will be transferred to the Government of Greenland. The Greenlandic government will take control of policing, including the police motor launches currently trained to assist the military in the Island Command Greenland.