Кіріспе

Ағылшын діни қызметкері (туған 1959)

Джеймс Алисон (4 қазан 1959 ж. туған) – ағылшын католик діни қызметкері және теолог. Алисон Рене Жирардтың антропологиялық теориясын христиандық жүйелі теологиясына қолдануымен және ЛГБТ мәселелеріндегі жұмысымен танымал.

Балалық шағы мен отбасы

Джеймс Элисон 1959 жылғы 4 қазанда Лондонда дүниеге келген. Оның ағасы мен апасы бар. Оның әкесі, Майкл Элисон, парламенттің консервативті мүшесі және Маргарет Тэтчер үкіметіндегі министр болған. Ол евангелистік христиан, Джон Стотттың ізбасары. Оның анасы, Сильвия Мэри Элисон (қызметтегі аты Хей), Билли Грэмнің миссионерлік қызметінің ықпалымен евангелистік христиандықты қабылдады. Элисон ата-анасын "христиан дінін қатал, моральдық және консервативті саяси-әлеуметтік қозғалыс ретінде қайта анықтауға тырысқан буынның бір бөлігі" деп сипаттады. Элисон беделді Итон колледжінде оқыды. Ол Оксфорд университетінің Нью-колледжінде испан тілі мен тарих мамандықтарын оқыды. Бакалавриаттың екінші курсынан кейін ол студенттік алмасу бағдарламасы бойынша Мексикаға барды, содан кейін 1981 жылы Мексика доминикандарына қосылды. Ол онда постлуантты аяқтап, Рауль Верамен бірге новациатты бастады, ол оның тәлімгері болды. 1987 жылы Элисон Бразилияның Белу-Оризонте қаласындағы иезуит теология факультетінде оқуын жалғастырды. Ол 1988 жылы дін қызметкері болып тағайындалды. 1987-1990 жылдар аралығында теологиялық дипломдық жұмысын жасай жүріп, ол СПИД-пен ауыратын адамдарға көмек көрсетті. Оның алғашқы монографиясы "Иисусты білу" (1993) осы ықпалды нақтылай түсті. Осы кітабында ол Иисустың тірілгеннен кейін оның шәкірттерінде болып жатқан өзгерістерді түсіндіру үшін "құрбанның зиялы қабілеті" деген ұғымды енгізді. 1990-1994 жылдары Элисон Белу-Оризонтедегі иезуит теология факультетінде түпкі күнә туралы докторлық диссертациясын жазды. Ол 1994 жылдың қараша айында сәтті қорғады. 1995 жылғы Пасхада ол доминикандықтардан "мүше емес, қонақ" екенін түсініп, олардың қатарын қысқартты. 2020 жылы Элисон "Евхаристиялық дұға ету" жобасын бастады, ол COVID-19 карантинінде құлшыну мен христиандық өмірдің жолдарын зерттейді. Бұл жобада ол үйде дұға ететін адамдарға тиісті литургиялық мәтіндерді ұсынады, сондай-ақ литургиялық жылдың жексенбі күндері мен маңызды мерекелері үшін Ізгі хабарды оқып, уағыздарды бейне түрінде ұсынады. Қазіргі уақытта ол Испанияның Мадрид қаласында миссионерлік сапарлармен жүріп, лекция оқып, рухани демалыстар ұйымдастырады.

Қызмет мәртебесі

Элисон 1981 жылдан 1995 жылға дейін Доминикан орденінің мүшесі болды. 1996 жылы ол Сенім ілімдері жөніндегі Конгрегацияға өзінің уәделерінің күшін жойғанын айтып хат жазды. Алисон Папа Франциск 2016 жылғы Мейірімділік юбилейі кезінде миссионерлер ретінде тағайындаған адамдарға осылай қатысқанын атап өтті. Ол бұл ықпалды былай түсіндірді: "Рене Жирардың ойларымен танысқаннан бері маған әсер еткен нәрсе – құмарлық және зорлық-зомбылыққа қатысты Жирардың миметикалық көзқарасының теология үшін өнімділігі. Жирардың адамзат мәдениеті бойындағы күнәліктің құрбандық механизмін түсіндіруі арқасында Исаның өлімін бізді құтқарушылық жол ретінде түсінуге, толығымен дәстүрлі және Құдайға кек алу немесе жазалау сипаттамайтын мүмкіндік туды. Жирар сонымен қатар маған Киелі кітапты түсіндірудің өте бай герменевтикасын ашты, ол бір жағынан Марционшылдыққа, екінші жағынан фундаментализмге ұрынбауға көмектеседі."

Теологиялық әдіс

Элисонның теологиялық әдісі индуктивті деп сипатталған: оның пікірінше, теологиялық ой-толғам адамды жаңа қарым-қатынастар мен өмір салтына енгізетін іс-әрекеттердің бірі болып табылады. Бұл – Элисон теологиясының маңызды ұғымдарының бірі. Ол оны "Исаның өмірі мен өлімінің, сондай-ақ Әкесімен болған қарым-қатынасының ішкі динамикасы" деп түсіндіреді – Мәсіхтің санасындағы айқын көзқарас арқылы жүзеге асырылатын біртіндеп өзгеру. Шәкірттердің тәжірибесі де осылай болды, олар айыпталған және қайта тірілген Мәсіхпен кездескенде өлім туралы жалғаннан қалыптасқан саналары бұзылып, "жәбірленушінің санасы" арқылы жаңадан өркендеді.

Мәсіхпен кездесу кешірім ретінде

Күнәлердің саны мен ауырлығы, сондай-ақ дұрыс нанымдарды қабылдау адамның қиын және беймәлім түрлену процесіне көмектеспейді. Ежелгі еврей діни дәстүрінде тәубе ету рәсімінде, Құдай жаратылысқа қарай бастама көтеріп, үміт сыйлайды. Элисон "гомосексуализм – адам жағдайында кездесетін, патологиялық емес, тұрақты азшылықтың бір түрі" деп есептейді, олардың дамуы мен нақты жағдайларын ескере отырып, ЛГБТҚ+ католиктерді шіркеу басшылығының қатал айтылуы мен беймәлім пікірлеріне ренжімеуге шақырады. Ол ЛГБТҚ+ адамдарын аяқталмайтын дау-жанжалдар мен ұрыстарға ашуланып немесе қызығудың орнына, имандылықты ұстану, кедейлерге, науқастарға, түрмеде отырғандарға және мүліктен айырылғандарға көмектесу арқылы толыққанды өмір сүруге шақырады: гомосексуалдар да гетеросексуал ағайын-қарындастары сияқты Кешірімді Құрбанның тойына шақырылды. Ол ЛГБТҚ+ католиктерді имандылықтан және сенушілер қауымынан қол үзгендерге мейірімділік көрсету арқылы үлгі болуға шақырады, олардың уақытша шіркеу құрылымдарын иманның қасиетті тіректері деп қателескенін ескере отырып.