Кіріспе

Англо-саксондық монах және король Эдвард Ақсақалдың қызы (басқа адамдар осы есіммен Эдбурх; сонымен қатар Эдбурга, Эдбург; 921/924 жылы туған, 15 маусым 951/953 жылы қайтыс болған) Англия королі Эдвард Ақсақалдың және оның үшінші әйелі Кенттік Эадгифудың қызы болды. Өмірінің көп бөлігін әншілік қабілетімен танымал монах ретінде өткізді. Ол туралы ақпараттың көп бөлігі оның өмірінен бірнеше ғасыр өткен соң жазылған қасиеттілердің өмірбаяндарынан алынған. Ол қайтыс болғаннан кейін он екі жыл өткен соң қасиетті деп жарияланды және оған арналған аз ғана шіркеулер бар, олардың көпшілігі ол өмір сүрген Вустершир маңында орналасқан.

Өмір

Он екінші ғасырда оның латын тіліндегі өмірін 1136 жылы Вестминстер аббаты болған Осберт де Клэр жазды. Осберттің еңбегі шамамен 1120 жылы Ворстерширдегі Першор аббаттығының монахтарымен тапсырылды. Осберттің айтуынша, үш жасында Эдбурхты ана патшайым Элсвиттің Уинчестердегі (Нуннаминстер) Әулие Мария аббаттығының негізін салуына байланысты, оған облат ретінде берді. Ол жерде Эдбур білім алып, өмірінің соңына дейін монах болып қалды. Осберт өмірінде ол Бугистің «Эдбурдың музыкалық қабілеттері мен басшылық қасиеттерінің ең толық, бірақ идеализацияланған бейнесі» деп атаған нәрсені ұсынды. Ол өзінің шыдамдылығы туралы тарауда оның Құдайға қызмет етуге деген құлшынысы мен беріктігін сипаттайды. Құдайға қызмет ету аяқталғаннан кейін ол жиі ораторияда көп уақыт жеке намаз оқып отыратын, бұл үшін қауымның приоры оны жазалаған, өйткені ол оны бекерлік деп санайтын, бірақ приорыс ақырында Эдбур патшаның қызы екенін білгенде мойындады. Ол одан қауымға қосымша қаржылай көмек көрсетуді және аббаттық құрылысын аяқтау уәдесін сәтті алды. Осберт оның заманына дейін қауым патшаның сыйынан пайда көргенін мәлімдеді және олардың басшылары мен ұстаздарына деген құрметін сақтады. Оның өмірі туралы замандас деректері аз, бірақ 939 жылғы Уинчестер грамотасында ол өзінің жартылай бауыры король Этельстан берген Хэмпширдегі Дроксфордтағы жердің иесі болды. Бір дерек бойынша, Эдбур үш жасқа толғанда, әкесі оның дүниеде өмір сүретінін немесе дінге берілетінін білгісі келді. Ол бір жағына сақиналар мен білезіктерді, екінші жағына тостаған мен Ізгі хабар кітабын қойды. Медебике баласын алып келді, король Эдуард оны тізесіне отырғызып, таңдау жасауын сұрады. Ол қызды отырғызып отырғанда, ол діни заттарды таңдады. Бугис бұл заттар Эдбур және Нуннаминстердегі монахтар үшін арналған және қолданылған деп болжайды. XII ғасырда Осберт де Клэр жазған агиографиясында патшалық отбасының мүшесі монах немесе монах болған кезде болған ерекше оқиғалардың дәлелдері бар. Бір әңгімеде әкесі монастырда оны көріп келіп, ол оған ән салады, ол одан өзіне көмектесуге болатынын сұрайды, ал ол одан қауымға Каннингтегі жерді беруін сұрайды, ол солай етеді. Басқа бір әңгімеде, абыстай оны жалғыз оқып отырғанын табады, бұл монастырдың ережелеріне қайшы келеді, содан кейін оны ұрып-соғады. Ол қарапайым монах емес, ханшайым екенін білгенде, абыстай одан кешірім сұрады. Тағы бір әңгімеде ол өзінің жақсы туған серіктерінің аяқ киімін тазалауды талап етеді, олар бұған таңғалып, бұл туралы әкесіне дұрыс емес мінез-құлық ретінде хабарлайды. Осберт өзінің патшалық тегіне қарамастан, Эдбур Нуннаминстердегі үлкендеріне бағынып, өзінен кішілерге және қауым мүшелеріне құрмет көрсеткенін, сондай-ақ «өзінен төмен деп есептелетін қызметтерді атқаруға» берілгенін хабарлайды. Мұндай қызметтің бірі – әпкелерінің аяқ киімін жасырын тазалау, өйткені Мәсіх өзінің шәкірттерінің аяқтарын жуған. Ал басқа монахтар оның есімін құрметтеуді жалғастырды. 972 жылы оның кейбір сүйектері Ворстерширдегі Першор аббаттығына көшірілді, ол Әулие Мария, Петр және Павелге, сондай-ақ Эдбурға арналған. Оның мерекесі 15 маусымда атап өтіледі. Осберт Эдбур қайтыс болғаннан кейін, Нуннаминстердегі монахтар «бірқатар кереметтер арқылы» оны қасиеттілігіне сәйкес келмейтін орынға көміп қойғанын анықтады, сондықтан олар оның денесін хордың жанындағы жерге көшірді, сонда зыяратшылар оның қабіріне жақсырақ кіре алады және «ол көп уақыт намаз оқыған жерге жақын болады». Бірақ Эдбур монахтарға түс көрініп, ол қабірінің орнына алтардың жанында көмілуді қалайтынын хабарлады, себебі ол онда жиі қызмет ететін. Першор аббаттығының монахтары, Осбертке Эдбурдың агиографиясын жазуды тапсырған, оны өздерінің қасиетті қамқоршыларының бірі деп атады және X ғасырдың соңында оның реликвияларын алды. Оның культы XIII және XIV ғасырларда жазылған өмірбаяндарға қарағанда, гүлденуді жалғастырды.

Аббат шіркеулерінің бағышталуы

Винчестердегі Сент-Мэри аббаттығы бір кезде Сент-Эдбургаға да арналған. Першор аббаттығы да, Егильвадо (Алвардус немесе Этельвард) – Сент-Мэри аббаттығының аббатиссасының туысы, оның сүйектерін 100 фунт стерлингке сатып алғаннан кейін біраз уақытқа оған арналды. Аббаттықтың арналуы тарихының әртүрлі кезеңдерінде өзгеріп отырды. "Domesday Book" кітабында ол Сент-Мария аббаттығы деп аталады; Генрих VIII тұсында Сент-Эдбурганың құндылығы деп аталды. Ол сондай-ақ Әулие Мария, Эдбурга және Киелі Крест шіркеуі деп те аталды (парохиалдық бөлігі Киелі Крестке арналған). Бастапқы жылдары Әулие Мария, Петр және Пауыл оның қасиетті қамқорлары болды, бірақ бенедиктиндер келген кезде ол, әдетте, Сент-Марияға арналған, оған Сент-Эдбурга қосылды, оның реликвиялары сол кезде қазынасына көп бұрын қосылған еді.