Кіріспе

Мумбайдағы киностудия, Үндістан

Bombay Talkies – 1934 жылы құрылған киностудия. Өз қызметінің кезеңінде Bombay Talkies Үндістанның Бомбей қаласының маңындағы Маладта 40 фильм түсірді. Студияны 1934 жылы Химаншу Рай мен Девика Рани құрған. Рай 1940 жылы қайтыс болғаннан кейін студияны Рани басқарды. Негіз қалаушылармен қатар, Ашок Кумар 1943 жылға дейін студияның жетекші актері болды, содан кейін ол Шашадар Мукерджимен бірге Filmistan киностудиясын құрды. Рани зейнетке шыққаннан кейін Кумар мен Мукерджи Bombay Talkies киностудиясын басқарды. Компания 1953 жылы жұмысын тоқтатты. Студия түсірген соңғы фильм 1954 жылдың маусымында шықты.

Алғашқы жылдар

Кино тарихындағы сол кездегі кезең үшін Бомбей Талкис инновациялық және жақсы жабдықталған киностудия саналды. Халықаралық стандарттарға сәйкес, студияның құрылысына дыбыс және эхо өткізбейтін сахналар, зертханалар, монтаж бөлмелері және алдын ала көрсету театры кірді. Бомбей Талкис киностудиясының беделін тәжірибелі еуропалық техниктерді жұмысқа алу арқылы арттырды, олардың ең танымал өкілі Франц Остен болды. Бомбей Талкис Үндістанда кино түсірудің жоғары техникалық деңгейін орнатты және бәсекелес үнді кино өндіріс компанияларының деңгейінен асып, кино түсіру және актерлік өнерге кәсібилік енгізді. Бомбей Талкис киностудиясы дәстүрлі үнді фильмдерімен байланысты эстетика мен технологияны өзгертуімен де танымал болды. Студия сол кездегі даулы тақырыптарда фильмдер түсіргенімен де аты шықты, мысалы, төменгі касталы қыз бен жоғары касталы индус брахман жігіті арасындағы махаббат туралы фильмдер (мысалы, "Аххут Канья"). Бомбей Талкис киностудиясының ең сәтті актрисаларының бірі және Үндістанның алғашқы кино дивасы Девика Рани "Жавани ки Хава" (1935) және "Живан Ная" (1936) фильмдерінде, сондай-ақ компанияның көптеген басқа да сәтті туындыларында ойнады. Студия Девика Рани, Ашок Кумар, Лила Читнис, Мехмуд Али, Мадхубала және Дилип Кумар сияқты бірнеше танымал үнді кино актерлерінің мансабын бастағаны үшін де танылды. Мадхубала мен Дилип Кумар төрт Бомбей Талкис фильмінде бірге ойнады және ұзақ жылдар бойы құпия махаббатқа толы болды. Радж Капур танымал режиссер болғанға дейін Бомбей Талкис киностудиясының Амия Чакравартидің көмекшісі болып жұмыс істеді.

Жетістік

1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін компания бірқатар қиындықтарға тап болды. Студия үшін ең маңызды өзгеріс – студияның негізін қалаушы Химманшу Раидің нервтік ауруға шалдығуы болды, бұл оның қайтысына әкеп соқты. Оның қайтысынан соң фильм компаниясының басқаруы Девика Раниге өтті, ол Бомбей киностудиясының бас продюсері болып тағайындалды. Бұрынғы актрисалық тәжірибесіне қарамастан, Девика Рани компанияның өндіріс деңгейін сақтап қалуда үлкен жетістікке жетті, нәтижесінде студия Үндістан киноиндустриясының қарқынды дамуына қарамастан, өз үстемдігін сақтап қалды. Осы кезеңде түсірілген ең табысты Бомбей фильмдерінің қатарында «Канган» және «Бандан» фильмдері бар, екеуінде де Лила Читнис пен Ашок Кумар түсті. 1943 жылы «Кисмет» фильмі бір фильмді үздіксіз көрсету бойынша жергілікті рекорд жасады. Фильм Үндістанның Калькутта қаласындағы «Рокси» кинотеатрында үш жарым жылдан астам уақыт бойы көрсетілді.

Құлдырау

Девика Рани Бомбей киносының бас продюсері ретінде табысқа жеткеніне қарамастан, 1943 жылы оның менеджерлері Сашадар Мукерджи мен Ашок Кумар арасында келіспеушілік туды. Келіспеушіліктің нақты себептері ешқашан жарияланбады және киноиндустриясының сарапшылары үшін күңгірт болып қала береді, бірақ Сашадар Мукерджи мен Ашок Кумар «Бомбей Талкиз» деген атпен өздерінің жеке өндіріс компаниясын құруға тырысқан деген қауесет бар. Девика Рани, Сашадар Мукерджи және Ашок Кумар екі бәсекелес өндіріс тобы арасында маңызды фильмдердің өндірісін кезекпен жүргізу арқылы жұмысқа қабілетті қарым-қатынас орнатуға тырысқанына қарамастан, бұл қарым-қатынас тұрақсыз болып шықты және саботаж, эго қақтығыстары, ішкі тартыстар мен жалақайлық әңгімелердің таралуымен толы болды. Девика Рани мен Сашадар Мукерджи және Ашок Кумар арасындағы келіссөздер компанияны біріктіруге жеткізбеді. 1943 жылы Сашадар Мукерджи, Ашок Кумар және басқа бірнеше адам компанияны тастап, «Фильмстан» компаниясын құрды. 1945 жылы Девика Рани орыс суретшісі Светослав Рерихке үйленді, «Бомбей Талкиз» акцияларын сатты және киноиндустриясын тастап кетті. Студияны қайта біріктіруге бірнеше әрекеттен кейін, ол 1953 жылы қызметін тоқтатуға шешім қабылдаған кәсіпкер Толарам Джаланға сатылды.

Уақыт шкаласы

1934 жылы «Бомбей Талкиз» кинокомпаниясы құрылды. 1935 жылы Девика Ранидің «Жауани Ки Хава» атты триллері шықты. 1936 жылы «Дживан Найя» және «Аххут Канья» фильмдері үлкен сәттілікке ие болды. 1940 жылы «Бомбей Талкиз» кинокомпаниясының негізін қалаушы Химаншу Раи қайтыс болды. 1942 жылы Мадхубала «Басант» фильмінде «Бэби Мумтаз» атты бала актриса ретінде дебют жасады. 1943 жылы сәтті триллер «Кисмет» шықты. Ол барлық уақыттағы ең табысты фильмге айналды, сондай-ақ 1 миллион рупий жинаған алғашқы фильм болды. 1944 жылы Дилип Кумардың тұңғыш фильмі «Жуар Бхата» жарық көрді. 1948 жылы «Зидди» фильмі шықты, ол бұрын белгілі болмаған актер Дева Ананды танымал тұлғаға айналдырды. 1949 жылы «Махал» блокбастер болды, оның басты рөліндегі Мадхубала бір түндік сенсацияға айналды. 1954 жылы «Бомбей Талкиз» кинокомпаниясы жабылды. 1969 жылы «Бомбей Талкиз» туындыларында ойнаған Мадхубала 1969 жылдың 23 ақпанында 36 жасында қайтыс болды. 1994 жылы өте құрметті актриса және «Бомбей Талкиз» студиясының бұрынғы продюсері Девика Рани 1994 жылдың 9 наурызында Бангалор қаласында қайтыс болды. 2001 жылы «Бомбей Талкиз» фильмдерінде ойнаған Ашок Кумар 2001 жылдың 10 желтоқсанында қайтыс болды. 2021 жылы «Трагедия королі» атанған, өте құрметті актер Дилип Кумар 2021 жылдың 7 шілдесінде 98 жасында қайтыс болды.