Тіркемелі көліктердің қауіпсіздігі: "Жақсыру" (jackknifing) дегеніміз не? Себептері, салдары, және осы жағдайдан қалай сақтануға болады. Көлік апаттарынан қорғаныңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Артикуляциялық көлік құралын бүктелу көлік апаттары
Folding of an articulated vehicle
vehicle accidents
Жақсылау – бұл артикуляциялық көліктің қатаң бұрышпен бүктеліп, жиналмалы пышақтың ашық күйіндегідей болуы. Егер тіркеме сүйрейтін көлік сырғанаса, тіркеме сүйрейтін көлікті артқа қарай бұралағанша итеріп жіберуі мүмкін. Мұның себебі жабдықтың бұзылуы, дұрыс емес тежелу немесе мұзды жол сияқты қолайсыз жағдайлар болуы мүмкін. Шұғыл жағдайларда жүргізуші тежегіш жүйесі бұзылған жағдайда көлікті тоқтату үшін жақсылауды қасақана жасауға тырысуы мүмкін.
Jackknifing is the folding of an articulated vehicle so that it resembles the acute angle of a folding pocket knife. If a vehicle towing a trailer skids, the trailer can push the towing vehicle from behind until it spins the vehicle around and faces backwards. This may be caused by equipment failure, improper braking, or adverse road conditions such as an icy road surface. In extreme circumstances, a driver may attempt to jackknife the vehicle deliberately to halt it following brake failure.
Трейлерлік тербеліс
Трейлер бір жаққа қарай сырғыса, бұл трейлердің мойынбұруы немесе трейлердің бұрылуы деп аталады. Мұндай жағдай сылғақ жол бетінде, көбінесе еңіс болған жерлерде пайда болуы мүмкін. Бұл жүк көлігінің тіркемесін бұрып тастаудан өзгеше және одан кем қауіпті, себебі тіркеме көлік алға жылжуын жалғастырғанда өз бағытына оралады. Дегенмен, жүргізуші тіркеменің тұраққа қойылған көліктерге немесе қоршауға соқтығысуы, немесе дөңгелектерінің арыққа түсіп кетуі мүмкін екенін есте ұстауы керек. Бұл жағдай әсіресе тіркеме бос немесе аз жүктелген кезде, ал ауа райының салдарынан күшті көлденең жел соққанда туындауы мүмкін.
When a trailer skids to one side, this is known as a trailer swing or trailer slew. This can occur on a slippery road surface, often where there is a cant. This is not the same as jackknifing and is not as serious, as the trailer will move back into line as the vehicle continues forwards. The driver must be aware, however, that the trailer could slide up against parked cars or a guard rail, or that the wheels could slide into a ditch. This situation can occur especially when the trailer is empty or lightly loaded, and weather conditions cause violent gusts of crosswind.
Ұстауға қарсы құрылғылар
Бір жүйе, шектеулі сәттілікке ие болған, тіркеменің қозғалу бұрышын механикалық түрде шектейтін құрылғы еді. Тракторға құлыптамайтын тежегіштер (ABS) орнату әлдеқайда табыстырақ болды. 1950 жылдары әуе кемелеріне орнатылған ABS, ауыр көлік апаттарының санын айтарлықтай азайтты. Электрондық тежегіш күшін тарату жүйесі, ауыр жүк тасығанда немесе күшті тежеу кезінде артқы тежегіштерге берілетін қысымды өзгертеді, осылайша жүргізушінің басқаруын жақсартады. Бұрын тракторлардың кабинасында тіркеме тежегішін (көліктік тежегіш) басқаруға арналған тұтқа орнатылған. Көлікті тек тіркеме тежегішін қолдану арқылы баяулатуға немесе тоқтатуға болады. Теориялық тұрғыдан алғанда, бұл соқпақтың пайда болуын болдырмаудың сенімді тәсілі еді; бірақ, тіркеме тежегішін жиі пайдалану салдарынан олар қызып, тиімділігін жоятын, ал трактор тежегіштері жаңа күйінде қалатын. Төтенше жағдайда тежеу кезінде, жүргізуші аяқпен тежегішке басқанда, тіркеме соқпаққа ұшырауы мүмкін, себебі трактор тежегіштері құлыпталып, ал тіркеме тежегіштері бұрынғы қызудан әсерсіз болып қалады. Тракторлық тежегіштер Солтүстік Америкада 1980 және 1990 жылдары тракторлық бірлестіктерден көбінесе алынып тасталды.
Тіркеме тежегішін басқару тұтқасын кабинада орнатудың орнына, тіркемеге электромагниттік тежегіш орнату қарастырылады.
One system with limited success was a device that mechanically limited the angle which a trailer could swing. A much more successful system was to fit the tractor with anti lock brakes. Fitted originally to airplanes in the 1950s, anti lock brakes have significantly reduced the number of heavy vehicle accidents. Electronic brakeforce distribution varies the pressure to the rear brakes during heavy load or hard braking, enhancing driver control. Tractors were once commonly fitted with a lever in the cab to operate the trailer brakes (a trolley brake). The vehicle could be slowed or stopped using the trailer brakes only. Theoretically, this was a guaranteed way to prevent jackknifing; however, frequent use of the trailer brakes alone caused them to overheat and fade while the tractor brakes remained fresh. In the event of an emergency stop, the driver, applying the foot brake, could cause the trailer to jackknife because the tractor brakes lock while the trailer brakes are ineffective due to previous overheating. Trolley brakes largely disappeared from tractor units in North America in the 1980s and 1990s
An alternative to having a trailer brake lever in the cab is to fit the trailer with an electromagnetic brake.