Кіріспе

Сан-Хоакин антилопасының қосқары немесе Нельсон антилопасының қосқары (Ammospermophilus nelsoni) – АҚШ-тың Калифорния штатындағы Сан-Хоакин аңғарында кездесетін антилопа қосқарының бір түрі.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Сан-Хоакин антилопалық сұрғылы Сан-Хоакин аңғарында, оның ішінде аңғардың батыс жағындағы еңістер мен жоталарда таралған. Бұл түрдің екі атауы американдық табиғатты зерттеуші Эдвард Уильям Нельсонның құрметіне берілген.

Физикалық сипаттамалары

Сан-Хоакин антилопасының жотасы мен аяқтарының сыртқы беті күлгіш сары-қоңыр немесе сары тостаған түсті, құрсағы ақ, және денесінің әр жағынан басқа антилопалар сияқты ақ жолақ өтеді.

Өсіру

Хоубеккердің зерттеулері Нельсон антилопасының көбеюі және өмірлік циклі туралы көптеген мәліметтер береді. Жүктілік шамамен бір айға жуық уақытқа созылады. Әдетте, бір гектарға біреуінен кемеді. Нельсон антилопасы қыс және жаз айларында қазуға ыңғайлы болғандықтан, терең, құнарлы топырақтарды жақсы көреді. Бұл құйрықшын азық іздеу үшін қазса да, өзіне қазба жасамайды. Олар Диподомис (кенгуру егесі) егесінің тастап кеткен қазбаларын өздеріне иеленеді. Нельсон антилопасы қазбаларынан шығарда сақтық танытады.

Қауіптер

Ауыл шаруашылығының және қала құрылысының кеңеюі Нельсонның антилопалы сүрегі үшін күшейіп келе жатқан мәселе болып табылады. Бұл түр өңделген жерлерге қоныстанбайды. Сондықтан, ауыл шаруашылығы жерлерінің артуы олардың мекендеу орындарын жойып, ешқандай балама қалдырмайды. Мал жаю артық қалған мекенді одан әрі бүлдіреді, ал бөгде өсімдіктер сүректің жем жейтін және көлеңке мен қорғанысқа сүйенетін жергілікті шөптердің орнын басады. Инвазивті өсімдік түрлерін бақылаудың бір жолы – бақыланған өртеу, бірақ бұл әдіс жергілікті түрлердің де қырылуына әкелуі мүмкін және қымбатқа түсуі мүмкін. Мал жайылымының жерге тигізетін әсерін анықтау үшін зерттеулер жүргізілуде, осылайша жерге тигізетін зиянды азайту жоспарлары жасалуы мүмкін. Аңғарда бөгде түрлердің өсуін азайту үшін бақыланған мал жаюды қолдану ұсынылуда. Басқа бақылау шараларына химиялық және механикалық өңдеулер жатады, бірақ олар да, әсіресе үлкен аумақтарда, көп уақытты алады және қымбатқа түседі. Гербицидтерді қолдану Сан-Хоакин аңғарындағы түрлерге кері әсер етуі мүмкін, егер химиялық заттарды таратуға қабілетті күшті жел болса. АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінің (USFWS) 1998 жылғы қалпына келтіру жоспары бар, онда Құрып бара жатқан түрлер туралы заңның 10-тарауына сәйкес, Қауіпсіз бағдарлама келісімдерін (SHA) пайдалану идеялары қамтылған. Бұл USFWS пен шаруалар арасындағы қарым-қатынасты бастауға мүмкіндік береді, құрып бара жатқан түрлерді басқару үшін ең оңтайлы шешімді табуға көмектеседі. Сан-Хоакин аңғарындағы жергілікті түрлердің саны артып, олардың қауіпке ұшырауы мен жойылу қаупі күшейгендіктен, көп түрлі консервациялық тәсіл маңызды. Экожүйе деңгейінде басқару барлық түрлердің рөлін ескеруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, аңғар маңындағы халықтың білімін арттыру және оларды хабардар ету консервация мен басқару жоспарларын қаржыландыруға көмектесуі мүмкін. Түрдің қаншалықты қауіпте екенін және аңғарда тұрақты популяцияны қайта құру үшін нені істеу керектігін анықтау үшін оны мониторингтеу және зерттеу қажет. Өкінішке орай, Нельсонның антилопалы сүрегі туралы көптеген ақпараттар мәселелер мен төмендеу себептерін талқылайды, бірақ түрдің қалпына келу мүмкіндігі туралы көп мәлімет бермейді. Әлде 1918 жылы Гриннелл мен Диксон түрдің жойылуы тек уақыт мәселесі деп есептеген.