Кіріспе

1950 жылдардағы советтік танкке қарсы зымыраны

3М6 Шмель (3М6 «Шмель») – КСРО-ның сым арқылы басқарылатын, тікелей нысанаға бағытталатын танкке қарсы зымырасы. Оның GRAU коды "3M6", ал НАТО-ның белгілеу атауы – AT 1 Snapper. Оны бір адаммен тасымалдауға тым ауыр болғандықтан, көбінесе арнайы машиналар немесе тікұшақтардан қолданды. Бұл зымыра 1500 метрден асқанда дәлдігі төмендейтін 100 мм-лік танкке қарсы пушка сияқты дәстүрлі танкке қарсы қарулардың тиімділігін арттыру үшін жасалған. Зымыраның дәлдігі керісінше, ең көп 2000 метрге дейінгі қашықтықта жоғары болды.

Дегенмен, жүйенің үлкендігі, баяу жылдамдығы және нашар ұрысқа қолдану дәлдігі 9М113 Конкурс сияқты жаңа SACLOS жүйелерін жасауға түрткі болды.

Даму

3М6 Шмелі 1957 жылдың 27 мамырындағы №7 Жарлық бойынша әзірлене бастады. Әзірлеу бірнеше бюролар мен ғылыми-зерттеу институттары арасында бөлінді, зымыран кешені мен зымыранды Борис Шавырин басқарған, ал болашақта атышулы Сергей Непобедимый жетекшілік еткен СКБ 4 жобалады, бұл Nord Aviation SS.10 негізінде жасалған еді. ЦНИИАГ командасы Зиновий Моисеевич Персиц басшылығымен басқару жүйесін жобалаумен айналысты. Ал қатты отынмен жұмыс істейтін зымыран қозғалтқышының зарядын NII 125, ал HEAT жарықшаң қаруын NII 6 әзірлейтін болды. Дегенмен, Кеңес Армиясының жаттығулары көрсеткендей, басқару жүйесінің күрделілігіне байланысты оқ тигізу дәлдігі 25%-ға дейін төмендеуі мүмкін еді.

Ашылу және батыстың реакциясы

Жүйе 1960 жылдың 1 тамызына қарай қолданысқа енгізілді. Кейін, 1962 жылдың 1 мамырында батыс бақылаушылары 4 дана 2К16 ұшқыш құрылғысын тасымалдаған 2П27 машиналарын парад құрамында байқады, бұл 1962 жылғы Мәскеу Жеңіс күні парадынан аз бұрын болды. АҚШ Армиясының "Military Review" журналында бұл қару француздық SS.11 сияқты "шамамен бірдей өлшемде" және "шамамен бірдей қашықтықта" деп сипатталды, кейінрек оның қашықтығы 500 метрден 3000 метрге дейін жетеді деп жорамалданды.

Сипаттама

Ракета оператордың джойстигі арқылы мақсатқа бағытталады, бұл оператордан белгілі бір шеберлік талап етеді. Оператордың түзетулері зымыранның артынан созылатын жіңішке сым арқылы зымыранға беріледі. Ракетаның бағыты ерекше конструкциядағы дірілдейтін спойлерлер арқылы басқарылады. Бұрын айтқандай, MCLOS оператордан жоғары біліктілікті қажет етеді. Жүйенің жауынгерлік қабілеті, пайдалануға оңай SACLOS жүйесіне негізделген зымырандарды жасауға себеп болды. Ракетаның бір мәселесі – оның максималды қашықтыққа жетуіне кететін уақыт – шамамен 20 секунд, бұл нысанаға кедергінің артына шегіну, түтін шығару немесе операторға шабуыл жасау үшін уақыт береді. Сонымен қатар, зымыранның үлкен өлшемі аз ғана санын алып жүруге мүмкіндік береді; BRDM 1 машинасы тек үш зымыранды тасымалдай алады.

Бұрынғы

Мысыр мен Сириядан алынған тұтқын әскерлер. – 1963 жылы 100 зымыран жеткізілді. 1964-1965 жылдар аралығында 500 зымыран жеткізілді.