Форд MGM-51 Шилелаг: Танкқа қарсы басқарылатын ракета жүйесі
MGM-51 Shillelagh
Ford MGM-51 Shillelagh: АҚШ жасаған танкқа қарсы басқарылатын ракета. MBT-70 және M551 Sheridan танктерінде қолданылды, бірақ тиімсіздіктен 1996 ж. қызметтен шығарылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ford MGM 51 Shillelagh – американдық танкке қарсы басқарылатын зымыран. Ол бастапқыда 1960-1970 жылдардағы бронетранспорттық құрылғылар үшін қысқа, орта және ұзақ қашықтықтағы жүйелердің орташа қашықтықтағы бөлігі ретінде жоспарланған, болашақтағы бронетехниканы аса үлкен зеңбірексіз жеңу үшін. Зымыран мен снарядтарды бірдей атқатын жүйені жасау күрделі және АҚШ үшін тиімсіз болып шықты. Бұл жүйе бастапқыда тәжірибелік, бірақ ешқашан өндіріске шығарылмаған MBT 70 танкы үшін әзірленген. Ең бастысы, ол M551 Sheridan жеңіл танкысының негізгі қаруы ретінде пайдаланылды, бірақ зымырандық жүйе Оңтүстік Вьетнамдағы бөлімшелерге берілмеді және 1996 жылы қолданыстан шығарылды. Сондай-ақ, ол 1981 жылға дейін пайдаланудан тоқтатылған M60A2 "Starship" танкысында қолданылды. Нәтижесінде, өндірілген 88 000 дананың өте аз бөлігі ғана жауынгерлік жағдайда қолданылды, ал жүйе көбінесе 1970 жылы алғаш рет өндірілген BGM 71 TOW сымды басқарылатын зымыранымен алмастырылды. Батыс елдерінің көпшілігі зеңбірек арқылы ұшырылатын зымыран идеясынан бас тартты, бірақ ол бұрынғы Кеңес Одағының конструкцияларында қолданылуда. Жүйенің аты – Ирландияның дәстүрлі ағаштан жасалған тоқпағының атауынан алынған.
The Ford MGM 51 Shillelagh was an American anti tank guided missile designed to be launched from a conventional gun (cannon). It was originally intended to be the medium range portion of a short, medium, and long range system for armored fighting vehicles in the 1960s and '70s to defeat future armor without an excessively large gun. Developing a system that could fire both shells and missiles reliably proved complex and largely unworkable for the United States. It was originally developed for the experimental but never produced MBT 70 tank and served most notably as a primary weapon of the M551 Sheridan light tank, but the missile system was not issued to units serving in South Vietnam and was retired in 1996. It was also used on the M60A2 "Starship", which was phased out by 1981. Ultimately, very few of the 88,000 rounds produced were ever fired in combat, and the system was largely succeeded by the later BGM 71 TOW wire guided missile, which was first produced in 1970. Western forces largely gave up on the gun launched missile concept, although it remains in use on former Soviet Union designs. The name of the system is that of a traditional wooden club from Ireland.
Өмірбаян
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде броняның қалыңдығы тез өскендіктен, танктер тіпті соғыс кезеңіндегі ең ірі танкіге қарсы пулялардан атылған снарядтардан да аман қалуға қабілетті болды. Жаңа буын қарулар, әсіресе британдық 105 мм Royal Ordnance L7, жаңа танктермен күресе алды, бірақ тағы бір буынға қажетті қарулар өте үлкен болып, қолдануға ыңғайсыз болар көрінеді. Осы қиындықтан шығу үшін АҚШ армиясы 1950 жылдары жоғары жарылғыштан қарсы танк (HEAT) немесе пішікті заряд снарядтарын қолдана бастады. Пішікті зарядтың тегілу қабілеті снарядтың жылдамдығына күшті тәуелді емес, сондықтан снарядтарды әлдеқайда төмен жылдамдықпен, демек, жеңіл қарулардан атуға болады. Олар үлкен диаметрде де жақсы жұмыс істейді, ал үлкен диаметрлі, төмен жылдамдықты пуля жеңіл немесе орта салмақты көліктерге орнатылатын шабуылдық пуля үшін өте қолайлы. Дегенмен, снарядтың төмен жылдамдығы ұзақ қашықтықта нысана алуды қиындатады. АҚШ армиясы осы мәселені шешу үшін пішікті зарядты соғылған бас бөлігі бар, бірнеше жүз метрден асып түсетін қашықтықта дәлдікке ие басқарылатын зымырандар жасауға тырысты.
With the rapid increase in armor thickness during World War II, tanks were becoming increasingly able to survive rounds fired from even the largest of World War II era anti tank guns. A new generation of guns, notably the British 105 mm Royal Ordnance L7, were able to cope with newer tanks, but it appeared that in another generation the guns needed would be too large to be practical. To overcome this potential difficulty, the US Army began to favor high explosive anti tank (HEAT), or shaped charge rounds in the 1950s. A shaped charge's penetration is not strongly dependent on the speed of the round, allowing rounds to be fired at much lower velocities, and thus from much lighter guns. They also work better at larger diameters, and a large diameter low velocity gun makes for an excellent assault gun that can be mounted on light or medium weight vehicles. However, the low speed of the round makes it hard to aim over longer distances. The US Army sought to overcome this problem by developing guided missiles that had shaped charge warheads and were accurate beyond a few hundred yards.
Даму
1958 жылы армия қазіргі білімнің HEAT жарылыс басы бар басқарылатын зымыранды жасау жұмысын бастауға жеткілікті екенін ойлады, ал 1959 жылдың маусымында Sperry және Ford Aeronutronic компанияларынан жақын қашықтықтағы рөлді орындауға арналған жобалар сұралды. Ford келісімшартты жеңіп алып, XM13 жобасын бастады. Алғашқы сынақ ату 1960 жылы өтті, ал 1964 жылы шектеулі өндіріс басталды. Зымыран сол кезде MGM 51A деп аталды. Негізгі жүйе сол заманға қарағанда өте жетілген еді. Зымыран корпусы артқы жағында бүктелетін қанаттары бар ұзын түтікшеден тұрады, ол артқы жағына шағын заряд бекітілген M81 зеңбірегінен ұшырылады. Зеңбіректен шыққаннан кейін қанаттары ашылып, қозғалтқыш іске қосылды. Зымыран зеңбірек ішінде бұралып кетпеуі үшін, зеңбірек ойығының тік сызығына кішкентай "кілт" орнатылды. Зымыранды нысанаға бағыттау оңай болды; атыскер нысананы көзқарасынан шығармайды, ал көздеу жүйесіндегі электроника зымыранды оптикалық түрде қадағалап, IR байланысы арқылы түзетулер жіберді, бұл теледидар пультіне ұқсас. Жалпы, атыскерлер өте жақсы нәтижелерге қол жеткізе алды. Жүйенің басты мәселесі – зеңбіректен снарядты немесе зымыранды ату. Зеңбіректің кері соққысы зымыран оптикасын бұзып, M551-ді танкке қарсы немесе бекіністі бұзуға ғана пайдалануға мүмкіндік берді. Жүйе өте жетілген болғандықтан, Shillelagh-ты жасау қиындықтарға толы болды. Ford Aeronutronic осындай жетілген зымыранды жасаудың күрделілігін дұрыс бағаламады, сондай-ақ зымыранның жанармайы, тұтандырғышы, іздеу құрылғысы және инфрақызыл басқару байланысында үлкен мәселелер болды.
In 1958, the Army thought that existing knowledge was sufficient to begin work on a guided missile with a HEAT warhead, and in June 1959 Sperry and Ford Aeronutronic were asked for designs to fill the shorter range role. Ford won the contract and started work on the XM13. The first test shots were fired in 1960, and limited production started in 1964. The missile was then known as the MGM 51A. The basic system was quite advanced for its day. The missile body consisted of a long tube with fold out fins at the extreme rear, which was propelled from the new M81 gun with a small charge strapped on the rear. Once clear of the gun, the fins popped open and the engine ignited. To keep the missile from spinning while in the gun due to the rifling, a small "key" fitted into a straight groove in the rifled gun. Aiming the missile was simple; the gunner simply kept his gunsight on the target, while electronics in the sighting system tracked the missile optically and sent corrections through an IR link, similarly to a TV remote control. In general the gunners were able to achieve excellent hit rates. The main problem with the system is firing the main gun with a projectile vs. a missile. The recoil from the gun throws all the missile optics off, limiting the use of the M551 to either anti tank or bunker buster. Because the system was so advanced, the development of the Shillelagh was fraught with problems. Ford Aeronutronic underestimated the complexity of the task of designing a missile as advanced as this, and there were major problems with the propellant, igniter, tracker and infrared command link of the missile.
Шеридан
M81/MGM 51 алғаш рет M551 «Шеридан» машинасына орнатылды. «Шеридан» – жеңіл алюминий бронялы, әуемен тасымалдауға арналған және әуе шабуылы жасаушы күштерге танкке қарсы қолдау көрсетуге құрылған әскери машинасы. 1966 жылы АҚШ армиясы генерал Вестморлендтен танкті Оңтүстік Вьетнамға жіберуді сұрады, бірақ ол бас тартты, себебі негізгі оқ-дәрісіз «Шеридан» 300 000 долларлық пулемет платформасынан аспайды деді. 1968 жылы 152 мм-лік негізгі оқ-дәрілер қолжеткілі болды және «Шеридан» 1969 жылдың қаңтарында Оңтүстік Вьетнамға жауынгерлік операциялар үшін жөнелтілді.
The M81/MGM 51 was first installed on the M551 Sheridan. The Sheridan was a light aluminum armored AFV designed to be air transportable and provide antitank support for airborne forces. In 1966, the US Army began pressing General Westmoreland to field the tank in South Vietnam, but he declined, stating that with no main gun ammunition, the Sheridan was basically nothing more than a $300,000 machine gun platform. In 1968, 152 mm main gun ammo became available, and the Sheridan was deployed to South Vietnam for combat operations in January 1969.
M60A2 "Жұлдызды кеме"
Тіпті қиындықтарына қарамастан, бұл жүйе әуедегі танктың негізгі танкты жоя алатынын көрсетті. Оның барлық танктердің басты қаруы ретіндегі бастапқы қызметін атқара алатыны әлі де күмәнді болды. Армия 1960 жылдары қолданыстағы M60 танктері үшін қысқа ұңғылы төмен профильді мұнараны жасауды бастаған, бірақ жүйедегі негізгі мәселелер шешілгенге дейін 1971 жылға дейін тапсырыс бермеген. Shillelagh құралданған M60A2 1974 жылы қаруға алынды, бірақ сенімділік мәселелеріне байланысты тиімсіздікке ұшырады және 1980 жылы қолданудан шығарылды. M60A3-тің соңғы модификациясы M60A1 сияқты 105 мм-лік зеңбірек пен мұнараны пайдаланды.
Even with its problems, the system had shown that it could be used by an airborne tank to destroy a main battle tank. The question of whether or not it could fill its original role as the main armament of all tanks was still open. The Army had originally started development of a low profile turret with a short barrel for their existing M60 tanks in the 1960s, but did not place an order for delivery until 1971, when the main problems with the system had been resolved. The Shillelagh equipped M60A2s entered service in 1974, but were hampered by reliability problems, and were phased out in 1980. The final revision of the M60A3 used the same 105 mm gun and turret as the M60A1.
MBT-70
Шилелах негізіндегі ең амбициозды жоба – MBT 70, американдық-неміс танкысы болды. MBT 70 танкты жобалау жұмыстары 1963 жылы басталды. Танк өте қысқа шассиге үлкен автоматты зарядтағыш мұнарасын орнатты, сондықтан алдыңғы корпуста танкішіге орын болмады. Танкіші дәстүрлі орналасқан жерінен емес, басқа экипаж мүшелерімен бірге мұнарада, алға қарап тұратын айналмалы куполда отырды. Қару – XM 150, жаңа, ұзын ұңғылы конструкция, оның артықшылығы қанатынды оқтар үшін де тиімді болды. Бірақ жоба созылды, ал 1969 жылы бірлігінің құны бес есеге өсті. Германия жобадан бас тартты. Армия жүйенің "қарқынды қысқартылған" нұсқасын, XM 803 ұсынды, бірақ Конгресс 1971 жылдың қараша айында оны тоқтатты. Келесі айда M1 Abrams жобасына қаржы бөлді. M1 конструкциясында дәстүрлі қару қолданылды.
The most ambitious project based on the Shillelagh was the MBT 70, an advanced US–German tank. Design work on the MBT 70 began in 1963. The tank mounted a huge auto loader turret on top of a very short chassis, so short that there was no room for a driver in the front hull. Instead of being located in the conventional position, the driver was seated in the turret with the other crew members, in a rotating cupola that kept him facing forward. The gun was a new longer barreled design, the XM 150, which extended range and performance to the point where it was useful for sabot type rounds as well. However, the project dragged on, and in 1969 the estimated unit cost had risen fivefold. Germany pulled out of the project. The Army proposed a "cut down" version of the system, the XM 803, but Congress cancelled it in November 1971. It initiated and issued funds to the M1 Abrams project the next month. The M1 design incorporated a conventional gun.