Кіріспе

Бербер конфедерациясы 10-11 ғасырларда

Маграва немесе Меграва (المغراويون) – ірі зената бербер тайпаларының конфедерациясы, олардың отаны және билік орталығы қазіргі Алжирдің солтүстік-батыс бөлігіндегі Хлеф аймағында орналасқан. Олардың аумағы оңтүстікте Уарсенис тауларымен, солтүстікте Жерорта теңізімен және батыста Тлемсен қаласымен шектелген. Олар 10 ғасырдың соңында және 11 ғасырдың бірінші жартысында Кордоба Омейяд халифатының атынан осы аймақтарды басқарды.

Шығу тегі

Магравалар Мадгис (Медгассен) тайпасынан тараған. Магравалар Бану Ифран және Ирнян тайпаларымен туыс. Магравадан Бани бу Саид, Бани Илит (Илент), Бани Зендак, Бани Урак (Уртезмир, Уртесмин), Бани Урцифан, Бани Лагуат, Бани Рига, Бани Сиди Мансур (Бани Мансур), А. Лахсен және тағы да басқа бірнеше тайпалар тараған. "Магра" сөзі бербер тілінде "өзінің үлесін сатқан адам" және "ескі" деген мағынаны білдіреді. Оның көпше түрі – Aimgharen. Маграва атауы араб әдебиетінде де қолданылған, мысалы, 14 ғасырдың Магриб тарихшысы Ибн Халдун осы атауды пайдаланған. Бірінші ғасырдың басында Магравалар қазіргі Алжирдің бір бөлігі болған Икозиум аймағында көптеп қоныстанған, бірақ ол кезде бұл аймақ Мавританияның римдік клиент патшаларының билігінде болды. Мавританиялық Птолемей қауіпсіздік шаралары ретінде Маграва тайпасының бір бөлігін Хлеф аймағына көшірді. Блиде таулары, Типазадағы Дахра жотасы, Мостаганем, Мазуна, Алжир, Черчел, Тенес, Шелиф, Милиана және Медея қалалары нумидиялық дәуірден бері Маграва тайпаларының жері болды. 19 ғасырда Батыс Дахраны билеген Маграва тайпаларының ішінде Ахахас, Зеррифа, Улед Хеллуф (марабоут Сиди Лакдардың кесенесі орналасқан жерде), Бени Зеруал және Медиоун тайпалары бар, олардың көпшілігі Мостаганем вилаятының коммуналары болып табылады.

Шығуы және ерте тарихы

Магравалар конфедерациясы – Жерорта теңізі Магребінің басым бөлігін құрады, олар Зената (Гаэтули) тайпаларының ішінде ең көп санды халық болды. Көшпелі және отырықшы өмір салтын ұстанған Магравалар Маграва басшыларының немесе Зенатаның билігінде өмір сүрді. Алжир ежелгі заманнан бері Магравалардың жері болып келген. Маграва атауы грек тіліне тарихшылар аударған. Магравалардың қуатты мемлекеті Алжир, Чершель, Тенес, Хлеф, Милиана және Медея қалалары арасында орналасқан. Магравалар Аурес аймағында үстемдік құрды. Ибн Халдунның мәліметінше, Хлеф және оның төңірегі Магравалармен мекенделген. Магравалар 7 ғасырда ислам дінін қабылдаған алғашқы бербер тайпаларының бірі болды. Магравалар Зири ибн Атия (1001 жылы қайтыс болған) тұсында өркендеп, Омейядтардың билігінде Фес қаласында үстемдікке жетті және Солтүстік Магребтегі Бану Ифран тайпаларының есебінен аумағын кеңейтті. Зири ибн Атия қазіргі Марокконың солтүстік бөлігін басып алып, 987 жылы Фес қаласында билікке ие болды. 993 жылы оны Кордоваға Ибн Әби Әмір әл-Мансур шақырды. Ал оның қарсыласы Бану Ифран тайпасынан Ядду ибн Ялла Зиридің жоқтығын пайдаланып, Фес қаласын басып алды, бірақ Зири оны қанды шайқас арқылы қайта басып алды. Ол билігін Жерорта теңізі Магребінің орталық бөлігіне таратуды жоспарлаған болуы мүмкін, ал батысқа орналасқан Ужда қаласы осы мақсатқа Фестен гөрі қолайлырақ болды. Осыдан кейін Магравалар Зири ибн Атияның ұрпақтарынан Мұғанасир (немесе Муансар) билеуші етіп тағайындалды. Ол XI ғасырдың екінші жартысында Жерорта теңізі Магребінің батысындағы Зената билеушілерін жеңді. Әртүрлі дереккөздер олардың Фес қаласын 1069 жылы немесе 1070 жылдары басып алғанын көрсетеді. Атия Мұхаммед ибн Хазардың ұлы Фальфұл арқылы туған ұрпағы еді. Бір тармақ Зири ибн Атиядан, ал екінші тармақ оның інісі Әл-Муизз ибн Атиядан тарады. Олар бауырласып, 1061 жылы Әл-Муизз ибн Атия оны өлтірді.