Кіріспе

Эндемикалық құс аймағы (ЭБА) – BirdLife International ұйымы құстарды мекендеу ортасына байланысты қорғау үшін маңызды деп санайтын және шектеулі ареалдағы құс түрлерінің (төмендегі анықтаманы қараңыз) мекендеу орталарын қамтитын, сол құс түрлеріне ғана эндемик болатын жер аумағы. Екі немесе одан көп шектеулі ареалдағы түрлердің таралу аймақтары үстірмелі келгенде ЭБА қалыптасады. Екіншілік ЭБА тек бір шектеулі ареалдағы түрдің ареалын немесе шектеулі ареалдағы түрдің ішінара көбейетін аймағын қамтиды. ЭБА әлемдегі шектеулі ареалдағы құс түрлерінің шамамен 93%-ын қамтиды, сондай-ақ көптеген кең таралған түрлерді де қолдайды. Шектеулі ареалдағы түрлердің жартысы қауіпті немесе қауіпке ұшырауға жақын, ал қалған жартысы ареалдарының кіші болуына немесе бұзылуына өте сезімтал. Көптеген ЭБА басқа жануарлар мен өсімдіктерді қорғау үшін де маңызды. Олар әлемнің жер бетінің 5%-дан азын құраса да, биологиялық байлықтары оларды экожүйені сақтауға басымдық беретін маңызды аймақтарға айналдырады. ЭБА-ның көпшілігінің табиғи мекені – орман, әсіресе тропикалық жазық орман және биік таулық бұлтты орман, көбінесе аралдар немесе тау тізбектерін қамтиды және көлемі бірнеше шаршы километрден 100 000 км²-ге дейін өзгереді. ЭБА-ның шамамен 77%-ы тропикалық және субтропикалық аймақтарда орналасқан.

Шектелген аумақта таралатын құс түрлері

Шектелген ареалдағы құс түрі – BirdLife International ұйымы ендемиялық құс аймақтарын анықтау барысында қолданған термин. Бұл 1800 жылдан бері көбелек аумағы 50 000 км²-ден аспайтын құрлықта мекендейтін (теңіз құстары емес) құс түрі деп анықталады. Оған ареалдық критерийге сәйкес келетін, жойылған құстар да кіреді. Алайда, қазіргі уақытта ареалдық критерийге сай болғанымен, 1800 жылдан бері кеңінен таралған құстар бұл тізімге енбейді.