Солтүстік Америка мен Кеңес Одағы арасындағы қақтығыстар тарихының мерзімі

Кіріспе

Суық соғыстың тарихының мерзімдік кестесі

Бұл – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Батыс блогы (АҚШ, оның НАТО одақтастары және басқалары) мен Шығыс блогы (Кеңес Одағы, Варшава шартындағы одақтастары және кейін Қытай Халық Республикасы) арасындағы саяси және әскери шиеленістің негізгі оқиғаларының мерзімдік кестесі.

1945 жыл

4-11 ақпан: Крымдағы Ялта конференциясы, РСФСР, АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельт, Ұлыбритания премьер-министрі Уинстон Черчилль және Кеңес Одағының басшысы Иосиф Сталин мен олардың жақын кеңесшілері. Басты назар Германияның соғыстан кейінгі мәртебесін анықтауға бөлінеді. Екінші дүниежүзілік соғыстағы одақтастар (АҚШ, КСРО, Ұлыбритания және Франция) Германияны төрт оккупациялық аймаққа бөледі. Одақтас елдер Польшада және нацистік Германия басып алған барлық елдерде еркін сайлау өткізілетініне келіседі. Сонымен қатар, жаңа Ұлттар Біріккен Ұйымы, сәтсіз аяқталған Ұлттар Лигасының орнын алмастыруға тиіс. 6 наурыз: Кеңес Одағы Румынияда марионеттік үкімет орнатады. 7 наурыз: Жосип Броз Тито Демократиялық Федеративтік Югославияның уақытша үкіметінің басшысы болып тағайындалады. Наурыз-сәуір: АҚШ пен Ұлыбританияның наразылығы, себебі Сталин оларды Польшадағы істерден шеттетіп, Польшаны өзі бақылайтын коммунистік марионеттік үкіметке тапсырады. Наурыз-сәуір: Сталин "Күн шапағы" операциясы туралы дәл емес хабарламаларға ашуланып, Швейцариядағы АҚШ Стратегиялық қызметтер бюросының неміс күштерінің капитуляциясы туралы келіссөздер жүргізіп жатқанына наразылық білдіреді және барлық келіссөздерге кеңес генералының қатысуын талап етеді. Рузвельт бұл айыптауды күшпен жоққа шығарады, бірақ Швейцариядағы операцияны тоқтатады. Солтүстік Италиядағы капитуляцияға әкелген келіссөздерге кеңес генералы қатысады. 12 сәуір: Рузвельт қайтыс болады; вице-президент Гарри С. Трумэн қазіргі дипломатиялық күш-жігер туралы, атом бомбасы туралы білімі жоқ және Ресейге қарсы көзқарасы бар күйде билікке келеді. 2 мамыр: Италиядағы азамат соғысы аяқталады. 24 шілде: Потсдам конференциясы Потсдам конференциясында Трумэн Сталинге АҚШ-тың ядролық қаруы бар екенін хабарлайды. 6 тамыз: Хиросима мен Нагасакиға атом бомбалары тасталды. Трумэн Соғыс министрі Генри Л. Стимсонның кеңесімен келісіп, әлемдегі алғашқы атом қаруын жапондық Хиросима қаласына қарсы қолдануға рұқсат береді. 8 тамыз: КСРО Еуропадағы жеңістен кейін үш ай ішінде Жапонияға соғыс жариялау туралы келісімін орындайды және Маньчжурияға шабуыл жасайды. 9 тамыз: Жапонияның ультиматумдарға жауап бермеуіне байланысты Трумэн атом қаруын екінші және соңғы рет жапондық Нагасаки қаласына қарсы қолдануға рұқсат береді. 12 тамыз: Кореядағы жапон күштері Кеңес және АҚШ әскерлеріне бас иеді. 17 тамыз: Индонезияның тәуелсіздігі жарияланды. Индонезия Голландиядан тәуелсіздігін жариялайды. Бұл Индонезия Ұлттық революциясының басталуы болды. 19 тамыз – 1 қыркүйек: Вьетминь жапон әскері капитуляциялағаннан кейін Ханойды басып алады. Оның басшысы Хо Ши Мин тәуелсіз Вьетнам Демократиялық Республикасын жариялайды. 5 қыркүйек: Игорь Гузенко, Канададағы Кеңес елшілігінде жұмыс істейтін кеңес адамы, дезертирлік жасайды және Канада Корольдік атты полициясына Канада мен АҚШ-тағы кеңес тыңшылар желісінің бар екенін дәлелдейді. Бұл ақпарат Кеңес Одағына деген көзқарасты одақтас елден жауға өзгертуге көмектеседі. 25 қазан: Тайвань Жапониядан Қытай Республикасына беріледі. Бастапқыда халық бұл ауысуды қолдайды, бірақ жаңа тағайындалған губернатор, генерал Чен И аралды жемқорлыққа және нашар басқаруға ұрындырғаны үшін жаман беделге ие болады. Губернатор Тайвань ресурстарына мемлекеттік монополияны кеңейтіп, осы тауарларды материкке сату арқылы коммунистік күштермен күресуге көмектесетін экономикалық проблемалар да туындайды. Аралдағы жағдай кейінірек 28 ақпан оқиғасына ықпал етеді. Қараша: 1946 жылғы Иран дағдарысы Сталин Ирандағы кеңестік оккупацияланған аумақтарды босатудан бас тартады, осылайша Иран дағдарысы басталады. Екі қысқа ғұмырлы кеңесшіл мемлекет – Әзірбайжан Халық Үкіметі және Махабад Республикасы құрылады.

February 4–11: The Yalta Conference in Crimea, RSFSR, with US President Franklin D. Roosevelt, British Prime Minister Winston Churchill and Soviet leader Joseph Stalin, and their top aides. Main attention is deciding the post war status of Germany. The Allies of World War II (the United States, the Soviet Union, United Kingdom and also France) divide Germany into four occupation zones. The Allied nations agree that free elections are to be held in Poland and all countries occupied by Nazi Germany. In addition, the new United Nations are to replace the failed League of Nations. March 6: The Soviet Union installs a puppet government in Romania. March 7: Josip Broz Tito is installed as the head of the provisional government of Democratic Federal Yugoslavia. March–April: U. S. and Britain outraged as Stalin excludes them from a role in Poland and turns Poland over to a Communist puppet government he controls. March–April: Stalin is outraged at inaccurate reports about Operation Sunrise that American Office of Strategic Services in Switzerland is negotiating a surrender of German forces; he demands a Soviet general be present at all negotiations. Roosevelt vehemently denies the allegation but closes down the operation in Switzerland. A Soviet general is present at the negotiations in northern Italy that lead to surrender. April 12: Roosevelt dies; Vice President Harry S. Truman takes over with little knowledge of current diplomatic efforts, no knowledge of the atomic bomb, and a bias against Russia. May 2: The Italian Civil War ends. July 24: Potsdam Conference At the Potsdam Conference, Truman informs Stalin that the United States has nuclear weapons. August 6: Atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki Truman follows the advice of Secretary of War Henry L. Stimson and gives permission for the world's first military use of an atomic weapon, against the Japanese city of Hiroshima. August 8: The USSR honors its agreement to declare war on Japan within three months of the victory in Europe, and invades Manchuria. August 9: With no Japanese response to his ultimatums, Truman gives permission for the world's second and last military use of an atomic weapon, against the Japanese city of Nagasaki. August 12: Japanese forces in Korea surrender to Soviet and American armies. August 17: Proclamation of Indonesian Independence Indonesia declares its independence from the Dutch. This marked the beginning of the Indonesian National Revolution. August 19–September 1: The Viet Minh seizes control of Hanoi after the surrender of the Japanese military. Its leader, Ho Chi Minh, proclaims the independent Democratic Republic of Vietnam. September 5: Igor Gouzenko, a Soviet agent working in the Soviet embassy in Canada, defects and provides proof to the Royal Canadian Mounted Police of a Soviet spy ring operating in Canada and the U. S. The revelations help change perceptions of the Soviet Union from an ally to a foe. October 25: Taiwan is transferred to the Republic of China from Japan. Initially the public is supportive of the transfer but later becomes less so as the newly appointed governor, General Chen Yi gains a reputation for being corrupt and mismanaging the island. Economic problems also occur as the governor extends the scope of the government monopoly over Taiwan's resources in order to sell these goods to the mainland to help fight the Communist forces. The conditions on the island later contribute to the February 28 incident. November: Iran crisis of 1946 Stalin refuses to relinquish Soviet occupied territory in Iran, beginning the Iran Crisis. Two short lived pro Soviet states, the Azerbaijan People's Government and the Republic of Mahabad, are formed.

1946 жыл

Қаңтар: Қытайда коммунистік және ұлттық күштер арасындағы азамат соғысы қайта басталды. 7 қаңтар: Австрия Республикасы 1937 жылғы шекарасымен қайта құрылды, бірақ американдық, британдық, француздық және советтік бақылаудың төрт аймағына бөлінді. 11 қаңтар: Энвер Ходжа Албания Халық Республикасын жариялады және өзі премьер-министр болды. 9 ақпан: Иосиф Сталин сайлау алдындағы сөйлеуінде капитализм мен империализмнің болашақ соғыстарды анық ететінін мәлімдеді. 22 ақпан: Джордж Ф. Кеннан Кеңес басшылығының мақсаттары мен ниеттерін баяндайтын Ұзақ телеграммасын жазды. Наурыз: Грекияда коммунистер мен Грекия Корольдігі арасындағы азамат соғысы қайта жаңғырды. 2 наурыз: Британдық әскерлер Оңтүстік Ирандағы оккупациялық аймағынан шықты. Кеңес әскерлері солтүстік секторда қалды. 5 наурыз: Уинстон Черчилль Еуропаға Темір Қоршау түсуі мүмкін екені туралы ескертті. Уинстон Черчилльдің атымен аталатын Темір Қоршаудың мақсаты – Еуропадағы дамып келе жатқан елдер мен саяси ықпал мен диктатура (Кеңес Одағы) астындағы елдер арасында бөліс жасау болды. 26 мамыр: Чехословакия Коммунистік партиясы, Словакия Коммунистік партиясымен бірге, 1946 жылғы парламенттік сайлауда 38 пайыз дауыс алып, Конституциялық Ұлттық Ассамблеядағы ең ірі партияға айналды. 2 маусым: Референдум нәтижесінде Италия Республикасы құрылды. 4 шілде: Филиппин АҚШ-тан тәуелсіздік алып, коммунистік Хук бүлікшілерімен (Хукбалахап көтерілісі) күреске кірісті. Үндістанда Телангана көтерілісі болды. 6 қыркүйек: Штутгартта Германия саясаты жөніндегі мәлімдеме жасаған АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джеймс Ф. Бирнс Моргентау жоспарын жоққа шығарды. Ол АҚШ-тың Еуропада әскерлерін бекіреуге ниеттенгенін және соғысқа дейінгі Германияның 29 пайызын аннексиялауға келісімін білдірді, бірақ одан әрі талаптарды қолдамайды. 8 қыркүйек: Референдумда Болгария Халық Республикасын құруға дауыс берді және король Симеон II-ні тақтан түсірді. Батыс елдері бұл дауыс беруді негізсіз деп бағалады. 24 қыркүйек: Гарри С. Трумэнға Клиффорд Элси есебі ұсынылды, онда АҚШ-пен жасалған келісімдерді Кеңес Одағының бұзуы тізімделген. 27 қыркүйек: Николай Васильевич Новиков Кеннанның Ұзақ телеграммасына жауап ретінде «Новиков телеграммасы» деп белгіленген хат жазды, онда АҚШ «әлемдік үстемдікке ұмтылып отырғанын» мәлімдеді. 15 желтоқсан: Кеңес Одағы Ираннан шықты. Әзірбайжан Халық Үкіметі мен Махабад Республикасы таратылды. 19 желтоқсан: Индокитайға француз әскерлерінің қондырылуы Бірінші Индокитай соғысын басталды. Олар ұлттық тәуелсіздікке ұмтылған Вьетминь коммунистерінен қарсылық көріп, күресті.

January: Chinese Civil War resumed between Communist and Nationalist forces. January 7: The Republic of Austria is reconstituted, with its 1937 borders, but divided into four zones of control: American, British, French, and Soviet. January 11: Enver Hoxha declares the People's Republic of Albania, with himself as Prime Minister. February 9: Joseph Stalin makes his Election Speech, in which he states that capitalism and imperialism make future wars inevitable. February 22: George F. Kennan writes his Long Telegram, describing his interpretation of the objectives and intentions of the Soviet leadership. March: The Greek Civil War reignites between the communists and the Kingdom of Greece. March 2: British soldiers withdraw from their zone of occupation in southern Iran. Soviet soldiers remain in their northern sector. March 5: Winston Churchill warns of the descent of an Iron Curtain across Europe. Named by Winston Churchill, the aim of the Iron Curtain was to create a divide between the developing countries in Europe and the ones still under political influence and dictatorship (Soviet Union). May 26: The Communist Party of Czechoslovakia, alongside the Communist Party of Slovakia, receive 38 percent of the vote in the 1946 parliamentary election, becoming the largest party in the Constituent National Assembly. June 2: Following a referendum, the Italian Republic is born. July 4: The Philippines gains independence from the United States, and begins fighting communist Huk rebels (Hukbalahap Rebellion). The Telangana Rebellion occurred in India. September 6: In a speech known as the Restatement of Policy on Germany in Stuttgart, James F. Byrnes, United States Secretary of State repudiates the Morgenthau Plan. He states the US intention to keep troops in Europe indefinitely and expresses US approval of the territorial annexation of 29% of pre war Germany, but does not condone further claims. September 8: In a referendum, Bulgaria votes for the establishment of a People's Republic, deposing King Simeon II. Western countries dismiss the vote as fundamentally flawed. September 24: Harry S. Truman is presented with the Clifford Elsey Report, a document which lists Soviet violations of agreements with the United States. September 27: Nikolai Vasilevich Novikov writes a response to Kennan's Long Telegram, known as the 'Novikov Telegram', in which he states that the United States were "striving for world supremacy". December 15: The Soviet Union withdraws from Iran. Both the Azerbaijan People's Government and the Republic of Mahabad are dissolved. December 19: French landings in Indochina begin the First Indochina War. They are resisted by the Viet Minh communists, who want national independence.

1947 жыл

1 қаңтар: Германиядағы американдық және британдық басқару аймақтары Бізонаны құрады, ол Бизония деп те аталады. 10 ақпан: Триест еркін аумағы – бейтарап мемлекет құрылды. 25 ақпан: Пруссия де-юре жойылды. 27 ақпан: Тайваньда 28 ақпан оқиғасы басталды, наурыздың ортасына дейін созылды. 7 наурыз: Парагвайда азамат соғысы басталды. 12 наурыз: Президент Гарри Трумэн Грекия мен Түркияға көмек көрсету арқылы Трумэн доктринасын жариялады, осылайша олардың кеңестік ықпал аймағына түсуіне жол бермеуді көздеді. 16 сәуір: Бернард Барух Оңтүстік Каролина штатының Өкілдер палатасындағы портретінің ашылуында сөйлеген сөзінде АҚШ пен Кеңес Одағы арақатынастарын сипаттау үшін «Салқын соғыс» терминін қолданды. 22 мамыр: АҚШ Жерорта теңізінде коммунизмді тоқтату ниетінің белгісі ретінде Грекия мен Түркияға 400 миллион долларлық әскери көмек берді. 5 маусым: Мемлекеттік хатшы Джордж Маршалл соғыстан қираған Батыс Еуропа елдеріне экономикалық көмек көрсету жөніндегі кең ауқымды бағдарлама жоспарларын жариялады. Бұл жоспар әлем бойынша Маршалл жоспары ретінде танылды. 11 шілде: АҚШ Германиядағы жаңа оккупациялық саясатын жариялады. Германия экономикасын қалпына келтіруге немесе нығайтуға бағытталған қадамдарға тыйым салған JCS 1067 оккупациялық директивасы, жаңа АҚШ оккупациялық директивасы JCS 1779-мен алмастырылды, ол «Тәртіпті және өркендеген Еуропа тұрақты және өнімді Германияның экономикалық үлесін қажет етеді» деп атап өтті. 14 тамыз: Үндістанның бөлінуі: Пәкістан Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 15 тамыз: Үндістанның бөлінуі: Үндістан Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. Қыркүйек: Кеңес Одағы КОМИНФОРМ (Коммунистік ақпарат бюросын) құрды, ол өзінің ықпал аймағындағы басшылар мен коммунистік партиялардың әрекеттерін бақылады. 20 қазан: Польша халық партиясының басшысы, коммунистерге қарсы Станислав Миколайчик тұтқындалу алдында елден қашып кетті. Польша коммунизміне қарсы ұйымдасқан, заңды саяси оппозиция іс жүзінде тоқтатылды. 14 қараша: Біріккен Ұлттар Ұйымы Кореядан шетелдік әскерлерді шығаруды, екі әкімшілік аймақта еркін сайлау өткізуді және Корея түбегін біріктіруге арналған БҰҰ комиссиясын құруды талап ететін резолюция қабылдады. 29 қараша: Біріккен Ұлттар Ұйымы Палестинаны бөлу туралы шешім қабылдады. 30 қараша: 1947–1949 жылдар аралығында Палестинадағы соғыс және азамат соғысы басталды. 30 желтоқсан: Румынияда король Михаил I Георге Георгиу Дежтің қысымымен тақтан түсті, монархия жойылды және оның орнына Румыния Халық Республикасы құрылды. Коммунистік партия елді 1989 жылдың желтоқсанына дейін басқарды.

January 1: The American and British zones of control in Germany are united to form the Bizone, also known as Bizonia. February 10: Establishment of the neutral state Free Territory of Trieste. February 25: Prussia was de jure abolished. February 27: The February 28 incident begins in Taiwan lasting until mid March. March 7: Paraguayan Civil War begins. March 12: President Harry Truman announces the Truman Doctrine starting with the giving of aid to Greece and Turkey in order to prevent them from falling into the Soviet sphere. April 16: Bernard Baruch, in a speech given during the unveiling of his portrait in the South Carolina House of Representatives, coins the term "Cold War" to describe relations between the United States and the Soviet Union. May 22: US extends $400 million of military aid to Greece and Turkey, signalling its intent to contain communism in the Mediterranean. June 5: Secretary of State George Marshall outlines plans for a comprehensive program of economic assistance for the war ravaged countries of Western Europe. It would become known throughout the world as the Marshall Plan. July 11: The US announces new occupation policies in Germany. The occupation directive JCS 1067, whose economic section had prohibited "steps looking toward the economic rehabilitation of Germany [or] designed to maintain or strengthen the German economy", is replaced by the new US occupation directive JCS 1779 which instead notes that "An orderly, prosperous Europe requires the economic contributions of a stable and productive Germany." August 14: Partition of India: Pakistan gains independence from the United Kingdom. August 15: Partition of India: India gains independence from the United Kingdom. September: The Soviet Union forms the Communist Information Bureau (COMINFORM) with which it dictates the actions of leaders and communist parties across its spheres of influence. October 20: Stanisław Mikołajczyk, leader of the non communist Polish People's Party, flees the country ahead of impending arrest. Organized, legal political opposition to Polish communism is effectively at an end. November 14: The United Nations passes a resolution calling for the withdrawal of foreign soldiers from Korea, free elections in each of the two administrations, and the creation of a UN commission dedicated to the unification of the peninsula. November 29: The United Nations Partitions Palestine. November 30: 1947–1949 War and Civil War in Palestine. December 30: In Romania, King Michael I of Romania is forced to abdicate by Gheorghe Gheorghiu Dej, the monarchy is abolished and the Romanian People's Republic is instituted instead. The Communist Party would rule the country until December 1989.

1948 жыл

5 қаңтар: Бирма (қазіргі Мьянма) 1947 жылғы Бирма тәуелсіздік заңы арқылы Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 30 қаңтар: Махатма Ганди қаза тапты. 25 ақпан: Коммунистік партия 1948 жылғы Чехословакия төңкерісінде билікті басып алды. 10 наурыз: Чехословакияның сыртқы істер министрі Ян Масарик өзіне-өзі қол жұмсады деген хабар тарады. 12 наурыз: Коста-Рика азамат соғысы басталды. 3 сәуір: Труман Маршалл жоспарына қол қойды. Бағдарлама аяқталған кезде АҚШ Батыс Еуропа елдеріне 12,4 миллиард доллар көлемінде экономикалық көмек көрсетті. 9 сәуір: Колумбияда Колумбия консервативтік партиясы мен Колумбия либералдық партиясы арасында "Ла Виоленсия" басталды. 10 мамыр: Оңтүстік Кореядағы парламенттік дауыс беруде солшылдардың бойкотынан кейін Сингман Ри Корея Республикасының президенті болып бекітілді. 14 мамыр: Израиль мемлекеті құрылды, ал Давид Бен-Гурион оның бірінші премьер-министрі болды. 15 мамыр: 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы басталды. 12 маусым: Матиас Ракоси Венгрия жұмысшы халық партиясының бас хатшысы болды, де-факто коммунистік Венгрияның жетекшісі атанды. 18 маусым: Малайяда британдық және Достас күштеріне қарсы коммунистік көтеріліс басталды. 21 маусым: Германияда британдық және француздық аймақтар бірлесіп неміс маркасы деген жаңа валюта енгізді. 24 маусым: Сталин Берлин блокадасын жариялап, Батыс Германиядан Берлинге барлық құрлық жолдарын жапты, француз, британ және американдық күштерін аштықтан құртуға тырысты. Жауап ретінде үш батыс державасы Берлин әуе көпірін ұйымдастырып, Берлин тұрғындарына әуе арқылы көмек жеткізді. 28 маусым: Кеңес Одағы Грек азамат соғысы бойынша ұстанымы үшін Югославияны Коммунистік ақпарат бюросынан (КОМИНФОРМ) шығарды. 28 маусым: Сталин Батыс Берлинге блокада арқылы аштық сырқатының орнатуға тырысты. Берлин әуе көпірі басталды. 15 тамыз: АҚШ Корея Республикасын Корея түбегінің заңды үкіметі деп жариялады, Сингман Ри басшылыққа тағайындалды. 9 қыркүйек: Кеңес Одағы Корея Халық Демократиялық Республикасын Корея түбегінің заңды үкіметі деп жариялады, Ким Ир Сен басшылыққа тағайындалды. 11 қыркүйек: Мұхаммед Әли Джинна қайтыс болды. 13 қыркүйек: Үндістан "Поло" кодосымен Хайдарабадты аннексиялады. 18 қыркүйек: Индонезияда Индонезия Коммунистік партиясының Муссо басқаруымен Халықтық Демократиялық Фронт (FDR) көтерілісі басталды. Көтеріліс үш айдан кейін аяқталды, Индонезия армиясы көтерілісшілердің көп бөлігін тұтқындап, өлтірді. 20 қараша: Қытайдың Мукден қаласында американдық консул және оның қызметкерлері коммунистік күштердің виртуалды тұтқындарына айналды. Дағдарыс бір жылдан кейін ғана аяқталды, сол кезде АҚШ-тың Қытайдағы жаңа коммунистік үкіметпен қарым-қатынасы күрт нашарлады.

January 5: Burma (today Myanmar) becomes independent from the UK through the Burma Independence Act 1947. January 30: Mahatma Gandhi was assassinated. February 25: The Communist Party takes control in the Czechoslovak coup d'état of 1948. March 10: Czechoslovak Foreign Minister Jan Masaryk is reported having committed suicide. March 12: The Costa Rican Civil War begins. April 3: Truman signs the Marshall Plan into effect. By the end of the programs, the United States has given $12.4 billion in economic assistance to Western European countries. April 9: La Violencia begins in Colombia between the Colombian Conservative Party and the Colombian Liberal Party. May 10: A parliamentary vote in southern Korea sees the confirmation of Syngman Rhee as President of the Republic of Korea, after a left wing boycott. May 14: The State of Israel is formed, with David Ben Gurion as its first Prime Minister. May 15: 1948 Arab–Israeli War. June 12: Mátyás Rákosi becomes General Secretary of the Hungarian Working People's Party and, therefore, the de facto leader of Communist Hungary. June 18: A communist insurgency in Malaya begins against British and Commonwealth forces. June 21: In Germany, the British zone and the French zone launch a common currency, the Deutsche Mark. June 24: Stalin orders the Berlin Blockade, closing all land routes from West Germany to Berlin, in an attempt to starve out the French, British, and American forces from the city. In response, the three Western powers launch the Berlin Airlift to supply the citizens of Berlin by air. June 28: The Soviet Union expels Yugoslavia from the Communist Information Bureau (COMINFORM) for the latter's position on the Greek Civil War. June 28: Stalin attempts to starve West Berlin with a blockade. The Berlin Airlift begins. August 15: The United States declares the Republic of Korea to be the legitimate government of the Korean Peninsula, with Syngman Rhee installed as the leader. September 9: The Soviet Union declares the Democratic People's Republic of Korea to be the legitimate government of all of the Korean Peninsula, with Kim Il Sung installed as the leader. September 11: Muhammad Ali Jinnah dies. September 13: India annexes Hyderabad under the code name, Operation Polo. September 18: In Indonesia, the Madiun Affair, an uprising carried out by the People's Democratic Front (FDR), begins led by Musso, of the Communist Party of Indonesia. The uprising ends after three months when the Indonesian army captures and kills most of the rebels. November 20: The American consul and his staff in Mukden, China, are made virtual hostages by communist forces in China. The crisis does not end until a year later, by which time U. S. relations with the new communist government in China had been seriously damaged.

1949 жыл

5 қаңтар – 8 қаңтар: Экономикалық өзара көмек жөніндегі кеңес (Комкон) құрылды. 4 сәуір: Бельгия, Канада, Дания, Франция, Исландия, Италия, Люксембург, Нидерланды, Норвегия, Португалия, Ұлыбритания және АҚШ коммунистік кеңеюге қарсы тұру мақсатымен Солтүстік Атлантика келісім ұйымын (НАТО) құрды. 11 мамыр: Берлиндегі кеңестік блокада Берлинге қатынау жолдарын қайта ашумен аяқталды. Әуе көлігі қыркүйекке дейін жалғасты, егер кеңестіктер блокаданы қайта орнатса. Бруне былай деп мәлімдейді: "Мәскеу блокаданың сәтті болмайтынын түсінді – ол батыс елдерін бөлудің орнына жақындастырды. Соңында, батыстың қарсы шаралары Шығыс Германия мен басқа кеңестік одақтастардың экономикасына елеулі зиян келтірді". 23 мамыр: Германияда Бизона француз басқару аймағымен бірігіп, Бонн қаласы астана болған Германия Федеративтік Республикасын құрды. 29 тамыз: Кеңес Одағы алғашқы атом бомбасын сынады. Америкалықтар "Джо 1" деп атаған сынақ сәтті аяқталды, осылайша Кеңес Одағы әлемдегі екінші ядролық держава атанды. 13 қыркүйек: КСРО Цейлон, Финляндия, Исландия, Италия, Иордания және Португалияның Біріккен Ұлттар Ұйымына қабылдануына вето қойды. 15 қыркүйек: Конрад Аденауэр Германия Федеративтік Республикасының тұңғыш канцлері болды. 1 қазан: Мао Цзэдун Қытай Халық Республикасының құрылғанын жариялады, осылайша әлем халқының төрттен бір бөлігі коммунистік лагерьге қосылды. 7 қазан: Кеңес Одағы Германиядағы өз аймағын Шығыс Берлин астанасы болатын Германия Демократиялық Республикасы деп жариялады. 16 қазан: Грекия Коммунистік партиясының жетекшісі Никос Захариадис қарулы көтеріліске нүкте қойды. Бұл жариялау грек азамат соғысын аяқтады және коммунизмді тоқтатудың алғашқы сәтті әрекеті болды. 27 желтоқсан: Нидерланд-Индонезия дөңгелек үстел конференциясынан кейін Сукарно жаңа құрылған федерацияның тұңғыш президенті ретінде Индонезия Құрама Штаттарына Нидерландтан тәуелсіздік берілді.

January 5–8: The Council for Economic Mutual Assistance (Comecon) formed. April 4: The North Atlantic Treaty Organization (NATO) is founded by Belgium, Canada, Denmark, France, Iceland, Italy, Luxembourg, the Netherlands, Norway, Portugal, the United Kingdom, and the United States, in order to resist Communist expansion. May 11: The Soviet blockade of Berlin ends with the re opening of access routes to Berlin. The airlift continues until September, in case the Soviets re establish the blockade. Brune argues, "Moscow realized the blockade had nor been successful – it had drawn the Western powers closer together rather than dividing them. Finally, Western countermeasures had inflicted considerable damage on the economic life of East Germany and the other Soviet satellites." May 23: In Germany, the Bizone merges with the French zone of control to form the Federal Republic of Germany, with Bonn as its capital. August 29: The Soviet Union tests its first atomic bomb. The test, known to Americans as Joe 1, succeeds, as the Soviet Union becomes the world's second nuclear power. September 13: The USSR vetoes the United Nations membership of Ceylon, Finland, Iceland, Italy, Jordan, and Portugal. September 15: Konrad Adenauer becomes the first Chancellor of the Federal Republic of Germany. October 1: Mao Zedong declares the foundation of the People's Republic of China, adding a quarter of the world's population to the communist camp. October 7: The Soviets declare their zone of Germany to be the German Democratic Republic, with its capital at East Berlin. October 16: Nikos Zachariadis, leader of the Communist Party of Greece, declares an end to the armed uprising. The declaration brings to a close the Greek Civil War, and the first successful containment of communism. December 27: Sovereignty is handed over to United States of Indonesia from the Netherlands following the Dutch Indonesian Round Table Conference with Sukarno as the first president of the newly formed federation.

1950 жыл

5 қаңтар: Ұлыбритания Қытай Халық Республикасын мойындады. Қытай Республикасы Ұлыбританиямен дипломатиялық қатынастарын үзіп тастады. 19 қаңтар: Қытай ресми түрде Вьетнамды Франциядан тәуелсіз мемлекет ретінде мойындады. 21 қаңтар: Қытайдағы соңғы Гоминьдан әскерлері капитуляциялады. 31 қаңтар: Президент Трумэн сутекті бомбаны әзірлеу жұмыстарының басталғанын жариялады. 3 ақпан: Кеңес Одағы Индонезияның вице-президенті Мохаммад Хатта мен Кеңес Одағының Сыртқы істер министрі Андрей Вышинскийдің телеграммалар алмасуы арқылы Индонезиямен дипломатиялық қарым-қатынас орнатты. 9 ақпан: Сенатор Джозеф Маккарти АҚШ Мемлекеттік департаментіне коммунистердің сіңіп кіргенін дәлелсіз айтты, бұл АҚШ-та коммунистерге қарсы даулы тергеулерге әкелді. 12 ақпан: Кеңес Одағы мен Қытай Халық Республикасы өзара қорғаныс туралы шартқа қол қойды. 11 наурыз: Гоминьдан басшысы Чан Кайши өзінің астанасын Тайбэйге көшірді, бұл Қытай Халық Республикасымен қақтығысқа алып келді. 7 сәуір: АҚШ Мемлекеттік департаментінің Саясат жоспарлау жөніндегі директоры Пол Ницзе NSC 68 есебін жариялады, ол АҚШ сыртқы саясатының негізі ретінде ұстау саясатын қабылдауды ұсынды. Бұл есеп АҚШ саясатын келесі 20 жылға анықтады. 11 мамыр: Роберт Шуман біріккен Еуропа құру туралы ниетін білдірді. Бұл «Шуман декларациясы» деп аталды және Еуропалық қауымдастықтың құрылысының бастамасы болды. 25 маусым: Солтүстік Корея Оңтүстік Кореяға басып кірді, Корея соғысын басталды. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Оңтүстік Кореяны қорғау үшін араласуға дауыс берді. Кеңес Одағы Қытай Халық Республикасын қабылдауға наразылық білдіргендіктен, Қауіпсіздік Кеңесіне бойкот жариялағандықтан вето құқығын пайдалана алмады. 4 шілде: Біріккен Ұлттар Ұйымының күштері алғаш рет Осан қаласы маңында Солтүстік Корея күштерімен шайқасты. Олар Солтүстік Кореяның шабуылын тоқтата алмады және Пусан периметріне қарай шегінді. 30 қыркүйек: Біріккен Ұлттар Ұйымының әскерлері Инчхонға түсті. Солтүстік Корея күштерін жеңіп, Сеулді қайта басып алды. 2 қазан: Біріккен Ұлттар Ұйымының күштері 38-ші параллельді кесіп өтіп, Солтүстік Кореяға енді. 6 қазан: Қытай Халық Республикасының әскерлері Тибетке кірді, мақсаты – аймақты Қытай құрамына қосу. 22 қазан: Солтүстік Кореяның астанасы Пхеньян Біріккен Ұлттар Ұйымының бақылауына көшті. 22 қазан: Қытай Кореяға 300 000 әскер жіберіп, Біріккен Ұлттар Ұйымын күтпеген жағдайға түсірді. Бірақ олар алғашқы шайқастардан кейін кері шегінді. 15 қараша: Біріккен Ұлттар Ұйымының күштері Ялу өзеніне жақындады. Жауап ретінде Қытай Кореяға тағы да араласты, бірақ 500 000-ға жуық әскерімен. Бұл шабуыл Біріккен Ұлттар Ұйымын Оңтүстік Кореяға қарай кері итеруге мәжбүрледі.

January 5: the UK recognizes the People's Republic of China. The Republic of China severs diplomatic relations with the United Kingdom. January 19: China officially diplomatically recognizes Vietnam as independent from France. January 21: the last Kuomintang soldiers surrender on continental China. January 31: President Truman announces the beginning of the development of a hydrogen bomb. February 3: Soviet Union establishes diplomatic relations with the Indonesia through an exchange of telegrams between Indonesian Vice president, Mohammad Hatta and Soviet Foreign Minister Andrey Vyshinsky. February 9: Senator Joseph McCarthy first claims without evidence that Communists have infiltrated the U. S. State Department, leading to a controversial series of anti Communist investigations in the United States. February 12: the Soviet Union and the People's Republic of China sign a pact of mutual defense. March 11: Kuomintang leader Chiang Kai shek moves his capital to Taipei, Taiwan, establishing a stand off with the People's Republic of China. April 7: United States State Department Director of Policy Planning Paul Nitze issues NSC 68, a classified report, arguing for the adoption of containment as the cornerstone of United States foreign policy. It would dictate US policy for the next twenty years. May 11: Robert Schuman describes his ambition of a united Europe. Known as the Schuman Declaration, it marks the beginning of the creation of the European Community. June 25: North Korea invades South Korea, beginning the Korean War. The United Nations Security Council votes to intervene to defend the South. The Soviet Union cannot veto, as it is boycotting the Security Council over the admission of People's Republic of China. July 4: United Nations forces engage North Korean forces for the first time, in Osan. They fail to halt the North Korean advance, and fall southwards, towards what would become the Pusan Perimeter. September 30: United Nations forces land at Inchon. Defeating the North Korean forces, they press inland and re capture Seoul. October 2: United Nations forces cross the 38th parallel, into North Korea. October 6: Forces from the People's Republic of China enter Tibet, with the goal of annexing the region into China itself. October 22: Pyongyang, the capital of North Korea, falls to United Nations forces. October 22: China intervenes in Korea with 300,000 soldiers, catching the United Nations by surprise. However, they withdraw after initial engagements. November 15: United Nations forces approach the Yalu River. In response, China intervenes in Korea again, but with a 500,000 strong army. This offensive forces the United Nations back towards South Korea.

1951 жыл

4 қаңтар: Қытай әскерлері Сеулді басып алды. 14 наурыз: Біріккен Ұлттар Ұйымының күштері «Риппер» операциясы барысында Сеулді қайта басып алды. Наурыз айының соңында олар 38-ші параллельге жетіп, Корея түбегі бойында қорғаныс шебін құрды. 29 наурыз: Джулиус және Этель Розенбергтер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Советтерге атомдық құпияларды берудегі рөлі үшін тыңшылық жасады деген айыппен сотталды; олар 1953 жылғы 19 маусымда өлім жазасына кесілді. 11 сәуір: АҚШ президенті Гарри С. Трумэн Кореядағы АҚШ күштерінің бас қолбасшысы Дуглас Макартурды, жауға қарсы ядролық қару қолдану талабын қойғандықтан қызметтен босатті. 18 сәуір: Париж шарты бойынша Еуропалық көмір және болат қауымдастығы құрылды. 23 сәуір: Чехословакияда американдық журналист Уильям Н. Оатис тыңшылық жасады деген күдікпен тұтқындалды. 23 мамыр: Тибет пен Қытай Халық Республикасы арасында Тибетті Қытайға қосып, он жеті тармақты келісімге қол қойылды. 1 қыркүйек: Австралия, Жаңа Зеландия және АҚШ ANZUS шартына қол қойды. Бұл үш елді Тынық мұхиты аймағында қорғаныс және қауіпсіздік мәселелері бойынша ынтымақтасуға міндеттейді. 10 қазан: Президент Гарри С. Трумэн Өзара қауіпсіздік заңына қол қойып, әлемге, әсіресе коммунистік державаларға АҚШ «еркін халықтарға» әскери көмек көрсетуге дайын екенін жариялады. 14 қараша: Президент Гарри Трумэн Югославияның коммунистік мемлекетіне АҚШ-тың әскери және экономикалық көмегін сұрады. 12 желтоқсан: Рур айманы бойынша халықаралық орган Германияның өнеркәсіптік өндірісі мен өндірістік қуатына қатысты қалған шектеулердің бір бөлігін алып тастады.

1953 жыл

20 қаңтар: Дуайт Д. Эйзенхауэр президент болып сайланды, Джон Фостер Даллес – мемлекеттік хатшы болды. 3 ақпан: Сан-Томе және Принсипиде Батепа қырғыны болды. 28 ақпан: Югославия, Грекия және Түркия Балқан шартты бекітті. Шарттың басты мақсаты – кеңестік экспансияны тоқтату. 5 наурыз: Сталин қайтыс болды, оның орнын басу үшін күрес басталды. НАТО жаңа мүмкіндіктерді талқылап жатыр. 31 мамыр – 2 маусым: 1953 жылғы Пльзень көтерілісі Чехословакия үкіметі тарапынан қатыгездықпен басылды. 2 маусым: Элизабет II Вестминстер аббаттығында Ұлыбритания және басқа да Достастық елдерінің патшайымы болып таж кигізілді. 17 маусым: 1953 жылғы Шығыс Германиядағы көтеріліс совет әскерлерімен жаншылды. 26 шілде: Куба революциясы Фидель Кастро басқарған 26 шілде қозғалысының Фульхенсио Батиста үкіметін құлату әрекетімен басталды. 27 шілде: Эйзенхауэр ядролық қару қолдануымен қорқытқаннан кейін Корея соғысындағы қарулы қақтығыстарды тоқтату туралы келісімге қол қойылды. 19 тамыз: Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) және британдық MI6 Мохаммад Реза Пахлавиді Иран шахы ретінде қайта билікке келтіріп, премьер-министр Мохаммад Мосаддықты құлатуға көмектесетін роялистік төңкеріске көмектесті (Аякс операциясы). Төңкеріс Иранның мұнай өнеркәсібін ұлттандыруы және Иранның кеңестік лагерге қосылуы мүмкін деген қорқыныштан туындады. 7 қыркүйек: Никита Хрущев Кеңес Одағы Коммунистік партиясының басшысы болды. Оның басты қарсыласы Лаврентий Берия желтоқсанда атылды. 23 қыркүйек: Испания мен АҚШ Мадрид шартына қол қойды. 4-8 желтоқсан: Эйзенхауэр Бермуда аралдарында Черчилль және Францияның Жозеф Ланьельмен кездесті.

1954 жыл

21 қаңтар: АҚШ әлемдегі алғашқы ядролық су асты кемесі – «USS Nautilus» кемесін іске қосты. Ядролық су асты кемесі ең тиімді ядролық қорқыту құралына айналды. 8 наурыз: АҚШ пен Жапония өзара қорғаныс көмегі туралы келісімге қол қойды. 13 наурыз: КГБ, бұрынғы НКВД-нің ізбасары ретінде құрылды. Сәуір – маусым: Армия-Маккарти тыңдаулары американ теледидарынан көрсетілді, нәтижесінде Маккартизмге қолдау азайды. 7 мамыр: Вьетминь Диен-Бьен-Фудегі француз әскерін жеңді. Франция Индокитайдан шығып, Камбоджа, Лаос және Солтүстік және Оңтүстік Вьетнам сияқты төрт тәуелсіз мемлекетті қалдырды. Женева келісімдері Вьетнамды біріктіру үшін еркін сайлаулар өткізуді көздейді, бірақ батыс елдерінің көпшілігі Вьетминьнің (ұлттық коммунистердің) жеңіске жетуі мүмкін болған жағдайда мұның орын алуын қаламайды. 17 мамыр: Филиппиндегі Хукбалахап көтерілісі жеңіліске ұшырады. 2 маусым: Сенатор Джозеф Маккарти коммунистердің ЦРУ және атом қару-жарағы өндірісімен айналысатын салаға енгенін мәлімдеді. 18 маусым: ЦРУ қолдауымен Гватемаланың сайланған солшыл үкіметі төңкерілді. Орнына тұрақсыз оңшыл режим келді. Оппозиция марксистік партизандық соғысқа әкелді, онда барлық тараптардан адам құқықтарын кеңінен бұзу фактілері тіркелді. Дегенмен, бұл режим суық соғыстың соңына дейін сақталды. 8 шілде: Гватемала президенті Жакобо Арбенс Гусманның үкіметін құлатқан хунтаның президенті болып полковник Карлос Кастильо Армас сайланды. 22 шілде: Үндістан Португалияның Дадра және Нагар-Хавели аумақтарын аннексиялады. 11 тамыз: Тайвань бұғазындағы дағдарыс қытайлық коммунистердің Тайвань аралдарын артиллериялық оққа түсіруімен басталды. АҚШ Тайванды қолдады, және екі тарап та әрекет етуден бас тартқандықтан дағдарыс өзінен-өзі шешілді. 8 қыркүйек: Австралия, Франция, Жаңа Зеландия, Пәкістан, Таиланд, Филиппин, Ұлыбритания және АҚШ Оңтүстік-Шығыс Азия шартты ұйымын (SEATO) құрды. НАТО сияқты, бұл ұйым да коммунистік кеңеюге қарсы тұру мақсатымен құрылды, бұл жолы Филиппин мен Индокитайда. 10 қазан: Оманда Джебель-Ахдар соғысы басталды. 1 қараша: Француз Алжирінде тәуелсіздік күресі басталды. 2 желтоқсан: АҚШ пен Қытай Республикасы арасындағы Қытай-Америка өзара қорғаныс шартына қол қойылды. 15 желтоқсан: Суринам Нидерландтың құрамына енді.

January 21: the U. S. launches the world's first nuclear submarine, the USS Nautilus. The nuclear submarine would become the ultimate nuclear deterrent. March 8: U. S. and Japan Mutual Defense Assistance Agreement is signed by the United States and Japan. March 13: the KGB is created as the successor agency of the NKVD. April–June: the Army–McCarthy hearings are broadcast on American television, leading to a loss of support for McCarthyism. May 7: the Viet Minh defeat the French at Dien Bien Phu. France withdraws from Indochina, leaving four independent states: Cambodia, Laos, and what became North Vietnam and South Vietnam. The Geneva Accords calls for free elections to unite Vietnam, but none of the major Western powers wish this to occur in the likely case that the Viet Minh (nationalist Communists) would win. May 17: the Hukbalahap revolt in the Philippines is defeated. June 2: Senator Joseph McCarthy claims that communists have infiltrated the CIA and the atomic weapons industry. June 18: the elected leftist Guatemalan government is overthrown in a CIA backed coup. An unstable rightist regime installs itself. Opposition leads to a guerrilla war with Marxist rebels in which major human rights abuses are committed on all sides. Nevertheless, the regime survives until the end of the Cold War. July 8: Col. Carlos Castillo Armas is elected president of the junta that overthrew the administration of Guatemalan President Jacobo Arbenz Guzman. July 22: India annexes the Portuguese territories of Dadra and Nagar Haveli. August 11: the Taiwan Strait Crisis begins with the Chinese Communist shelling of Taiwanese islands. The US backs Taiwan, and the crisis resolves itself as both sides decline to take action. September 8: foundation of the South East Asian Treaty Organization (SEATO) by Australia, France, New Zealand, Pakistan, Thailand, the Philippines, the United Kingdom, and the United States. Like NATO, it is founded to resist Communist expansion, this time in the Philippines and Indochina. October 10: the Jebel Akhdar War begins in Oman. November 1: the fight for independence in French Algeria begins. December 2: Sino American Mutual Defense Treaty, is signed between the United States and the Republic of China. December 15: Suriname becomes a Dutch constituent state.

1955 жыл

24 ақпан: Иран, Ирак, Пәкістан, Түркия және Ұлыбритания Бағдад келісімін құрды. Оның мақсаты – Таяу Шығыста коммунистік кеңеюге қарсы тұру. Наурыз: Сирияға КСРО көмегі басталады. Сириялықтар КСРО-ның одақтасы болып, Суық соғыс аяқталғанға дейін солай болып қалады. 18 сәуір: Азия-Африка конференциясы (Бандунг конференциясы деп те аталады) алғаш рет Индонезияның Бандунг қаласында өтті. Сәуір: Үндістанның Джавахарлал Неруі, Индонезияның Сукарно, Югославияның Тито, Египеттің Гамал Абдель Насер және Гананың Кваме Нкрума Қатыспау қозғалысын ұйымдастырды. Бұл қозғалыстың мақсаты – сол кездегі әлемдегі "қауіпті полюстеуге" қарсы тұру және кіші мемлекеттердің арасындағы күш тепе-теңдігін қалпына келтіру. 5 мамыр: одақтас елдер Батыс Германияны әскери оккупациялаудан бас тартады. 6 мамыр: АҚШ Батыс Германиямен ресми дипломатиялық қарым-қатынас орнатты, одан кейін Ұлыбритания мен Франция да осы қадамды жасады. 9 мамыр: Батыс Германия НАТО-ға қосылып, қайта қарулануға кіріседі. 14 мамыр: Шығыс Еуропада Варшава шарты құрылды, оған Шығыс Германия, Чехословакия, Польша, Венгрия, Румыния, Албания, Болгария және КСРО кірді. Ол НАТО-ға коммунистік әскери қарсы салмақ ретінде әрекет етеді. 15 мамыр: Австрия бейтарап жарияланды және одақтас елдердің оккупациясы аяқталды. 18 шілде: АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэр, Ұлыбритания премьер-министрі Энтони Иден, КСРО премьер-министрі Николай А. Булганин және Франция премьер-министрі Эдгар Форе, «Үлкен төрттік» деп белгілі болған, Женева саммитіне қатысты. КСРО-дан Никита Хрущев та қатысты. 15 тамыз: Солтүстік және Оңтүстік арасында Бірінші Судан азамат соғысы басталды. 1 қараша: Вьетнам соғысы ресми түрде басталды.

1957 жыл

5 қаңтар: Эйзенхауэр доктринасы АҚШ-ты Иран, Пәкістан және Ауғанстанды коммунистік ықпалдан қорғауға міндеттейді. 22 қаңтар: Израиль әскерлері бір жыл бұрын басып алған Синайдан шықты. 15 ақпан: Андрей Громыко Кеңес Одағының Сыртқы істер министрі қызметін бастады. 6 наурыз: Гана Ұлыбританиядан, Достастыққа мүше ретінде тәуелсіздік алды. 2 мамыр: Сенатор Джозеф Маккарти алкоголизмнен асқан аурудан көз жұмды. 15 мамыр: Ұлыбритания алғашқы сутекті бомбасын сынады. 31 тамыз: Малайзия Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 1 қазан: Стратегиялық әуе күштері 24/7 ядролық дабыл режимін енгізді (1991 жылы тоқтатылғанға дейін сақталды), кеңестік ICBM-нің күтпеген шабуылына дайындалып. 4 қазан: "Спутник-1" спутнигі ұшырылды. Сол күні "Авро Аро" ұшағы таныстырылды. 3 қараша: "Спутник-2" ұшырылды, оның бортында алғашқы тірі жандау – Лайка болды. 7 қараша: Президент Дуайт Д. Эйзенхауэр тағайындаған арнайы комиссияның соңғы есебі елдің қорғанысқа дайындығын бағалау нәтижесінде АҚШ-тың зымырандық қабілеттері бойынша Кеңес Одағынан қалып отырғанын көрсетті, сондай-ақ американдық азаматтарды қорғау үшін бомбалаудан қорғаныш жайында кең ауқымды науқан жүргізуге шақырды. 15 қараша: Кеңес Одағының басшысы Никита Хрущев Кеңес Одағының АҚШ-тан зымырандар бойынша басымдығы бар екенін мәлімдеді және осыны дәлелдеу үшін Американы зымырандық "жарысқа" шақырды. 16-19 желтоқсан: НАТО Парижде алғашқы саммитін өткізді. Бұл НАТО басшыларының 1949 жылғы сәуірде Солтүстік Атлантика шартына қол қойылғаннан бергі алғашқы рет кездесуі болды.

1958 жыл

Қаңтар: Мао Цзедун Ұлы алға серпілісті бастайды. 29 қаңтар: NASA құрылды. 31 қаңтар: АҚШ армиясы Explorer 1 атты алғашқы американдық жасанды спутнигін ұшырды. 1 ақпан: Біріккен Араб Республикасы құрылды. 18 мамыр: Сукарноға қарсы Перместа көтерілісін қолдау мақсатындағы бомбалау миссиясында ЦРУ ұсынған B-26 бомбалаушысы Индонезияның Амбон қаласында атып түсірілді. Ұшқыш, АҚШ азаматы Аллен Лоуренс Поуп тұтқындалып, түрмеге қамалды. Маусым: Түркиядан Иранға жүк таситын C-118 көлік ұшағы атып түсірілді. Тоғыз экипаж мүшесі бір аптадан астам соң ресейліктер босатып жіберді. 14 шілде: Иракта төңкеріс, 14 шілде революциясы болып, британдық монарх құлатылды. Ирак кеңестік тараптан қолдау ала бастады. Ирак суық соғыс кезеңінің барлық уақытында кеңестіктермен тығыз байланыста болды. 15 шілде: Ливанда саяси дағдарыс болды. Тамыз: Thor IRBM Ұлыбританияға, Мәскеуге жеткізу қашықтығында орналастырылды. 23 тамыз: Қытай Кэмойды бомбалай бастаған кезде екінші Тайвань бұғазы дағдарысы басталды. 1 қыркүйек: Исландия балық аулау аймағын кеңейтті. Ұлыбритания бұл әрекетке қарсы шығып, ақырында өз флоттарының бір бөлігін аймаққа орналастырды, осылайша балық соғысын бастарды. 4 қазан: Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы, немесе NASA құрылды. 8 қазан: Гвинея Франциядан тәуелсіздік алды. 11 қазан: Пионер-1 ұшырылды. Қараша: 1958-1959 жылдардағы Берлин дағдарысы басталды, Никита Хрущев Батыстан Берлиннен кетуді сұрады. 8 қараша: Пионер-2 ұшырылды. 6 желтоқсан: Пионер-3 ұшырылды.

1959 жыл

1 қаңтар: Фидель Кастро Куба революциясында жеңіске жетіп, Кубаның диктаторы болады. Келесі бірнеше жылда Латын Америкасы бойынша Кубадан шабыт алған партизандық қозғалыстар туындайды. 2 қаңтар: Луна-1 Айға тию үшін ұшырылады, бірақ құрылғының басқару жүйесіндегі қателікке байланысты нысанадан тысқары кетіп, 3 наурызға дейін соқпайды. 3 наурыз: Айды суретке түсіру мақсатымен Пионер-4 ұшырылды. Зонд Айдан күтілген қашықтыққа жетпеді, тек , оның сканерлары Айды суретке түсіруге тым алыс болды. 10-23 наурыз: Тибеттік көтеріліс орын алады. 24 наурыз: Ирактың Жаңа Республика үкіметі Орталық Шарты ұйымынан шығады. 23 мамыр: Лаос азаматтық соғысы басталады. 24 шілде: Мәскеуде Американдық Ұлттық көрменің ашылуында АҚШ вице-президенті Ричард Никсон мен КСРО Бірінші хатшысы Хрущев екі үлкен державаның мүмкіндіктерін ашық талқылайды. Бұл әңгіме «Ас үй дебаты» деп белгілі. 31 шілде: Баск халқы үшін тәуелсіз мемлекет құру мақсатымен Баск қақтығысы ресми түрде басталады. 7 тамыз: Жерді суретке түсіру үшін «Эксплорер-6» орбитаға шығарылады. Қыркүйек: Хрущев 13 күнге АҚШ-қа сапар шегеді, бірақ оған Диснейлендке кіруге рұқсат берілмейді. Оның орнына ол Си-Ворлдке (сол кезде Тынық мұхитының теңіздері деп аталған) барады. 13 қыркүйек: Луна-2 ұшырылып, Айға қонған алғашқы жасанды нысан болады. 4 қазан – 22 қазан: Айдың жарық көрмейтін жағының суреттерін түсіру үшін Луна-3 ұшырылды. Жарық көрмейтін жақтың шамамен 70% суретке түсірілді; алайда, 7 қазанда сигналдың күшіне байланысты 29 фотосуреттің тек 17-сі ғана Жерге сәтті жіберілді. 22 қазанда Луна-3-пен байланыс үзілді. Қараша: Руанда революциясы басталады. Желтоқсан: Солтүстік Вьетнам NLF (көбінесе Вьет Конг деп аталады) құрады. Бұл коммунистік бүлікшіл қозғалыс, Оңтүстік Вьетнамның антикоммунистік режимін құлатуға ант етеді. Ол Солтүстік Вьетнам және ақырында КСРО тарапынан кеңінен жабдықталады.

1960 жыл

16 ақпан: Франция өзінің алғашқы атом бомбасын, Gerboise Bleue, Алжирдің Сахара шөлінің ортасында сәтті сынады. Сәуір: Италияға Jupiter IRBM зымырандарын орналастыру басталады, бұл ядролық зымырандарды Мәскеуге тиіс соққы қашықтығына жеткізеді (Ұлыбританияда орналастырылған Thor IRBM зымырандары сияқты). 1 мамыр: Американдық ұшқыш Фрэнсис Гэри Пауэрс U-2 тыңшы ұшағымен Совет Одағының үстінен жоғары биіктікте ұшып бара жатып атып түсіріледі, нәтижесінде U-2 оқиғасы туындайды, бұл президент Эйзенхауэр үшін ұятқа толы жағдайға айналады. Маусым: Қытай-Кеңес жарылысы: Қытай басшылығы Кеңес Одағының "кіші серіктесі" ретінде қарастырылуына наразылық білдіріп, коммунизмнің өзіндік түрін басым деп жариялайды және Советтермен ықпал үшін бәсекелесе бастайды, осылайша Суық соғысқа үшінші өлшем қосылады. 5 шілде: Конго дағдарысы басталады. 31 шілде: Малайзиядағы коммунистік бүлікшілер жеңіледі. 3 тамыз: Нигер Франциядан тәуелсіздік алды. 9 тамыз: Лаоста Патет Лао (коммунистік) көтерілісі басталады. 11 тамыз: Чад Франциядан тәуелсіздік алды. 17 тамыз: Габон Франциядан тәуелсіздік алды. 30 қыркүйек: Сукарно Біріккен Ұлттар Ұйымының он бесінші Бас Ассамблеясы алдында "Жаңа Дүние құру" тақырыбында сөз сөйлейді, онда ол Біріккен Ұлттар Ұйымын бейтарап болмағаны үшін сынап, Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтерінің Нью-Йорк, АҚШ қаласында орналасуын сұраққа тоқтатады. 13 қараша: Гватемала азамат соғысы басталады. 28 қараша: Мавритания Франциядан тәуелсіздік алды.

1962 жыл

15 қаңтар: Индонезияның қарулы күштері Индонезия мен Нидерланд арасындағы империализмге қарсы екінші және соңғы қақтығыс – «Трикора» операциясының аясында Батыс Жаңа Гвинеядағы Нидерландтың теңізден тыс аумағына еніп кіре бастады. 10 ақпан: Американдық ұшқыш Фрэнсис Гэри Пауэрс КГБ-ның аға шпионы, полковник Рудольф Абельмен айырбасталды. 20 ақпан: Джон Гленн «Friendship 7» бортында ғарышқа ұшырылып, Жер орбитасын жасаған алғашқы американдық болды. Ұшырудың өзіне көп кешігулер болғанына қарамастан, ұшу сәтті аяқталды. 1 шілде: Руанда мен Бурунди Бельгиядан тәуелсіздік алды. 20 шілде: Лаосқа халықаралық келісіммен бейтараптық мәртебе берілді, бірақ Солтүстік Вьетнам әскерін шығарудан бас тартты. 2 тамыз: Ямайка Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 27 тамыз: «Mariner 2» ғарыш кемесі Венера планетасының жанынан өту үшін ұшырылды. 31 тамыз: Тринидад пен Тобаго Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 8 қыркүйек: Гималай соғысы: Қытай әскерлері Үндістанға шабуыл жасап, көптеген шекаралық аумақтарға талап қойды. 26 қыркүйек: Солтүстік Йемендегі азамат соғысы Мутаваккилиттік Корольдіктің жақтастары мен Йемен Араб Республикасын қолдаушылар арасында басталды. 9 қазан: Уганда Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 16 қазан: Кубалық зымыран дағдарысы: Кеңес Одағы АҚШ құрлықтан 90 шақырымдай қашықтықта, Кубада ядролық қаруды қоса алғанда, әскери базаларды құпия түрде орнатып үлгерген. Кеннеди аралды «карантинге» (теңіз блокадасына) алуға бұйрық берді, бұл дағдарысты ушықтырып, АҚШ пен КСРО-ны ядролық соғысқа дейін жеткізді. Ақырында екі тарап та келісімге келді. Кеңес Одағы Кубадан ядролық зымырандарын шығаруға келісті, ал Кеннеди құпия келісім бойынша Түркия мен Италиядан ұқсас американдық зымырандарды шығаруға уәде берді және АҚШ Кастро режиміне қарсы қимыл жасамауға кепілдік берді. 20 қазан: Үндістан мен Қытай Халық Республикасы арасындағы даулы Ақсай Чин аймағы үшін Қытай-Үндістан соғысы басталды. 1 қараша: Кеңес Одағы Марс планетасының жанынан өту мақсатымен «Марс-1» ғарыш кемесін сәтті ұшырды. 20 қараша: Қытай-Үндістан соғысы аяқталды. Қытай Халық Республикасы басып алған жерлерінің көп бөлігінен шығып кетті, бірақ Ақсай Чин аймағының 38 073 км² аумағын басып алды, бұл аймақ Үндістан мен Қытай Халық Республикасы арасындағы шиеленістің себебі болып қала берді. Португалиялық Гвинеяда тәуелсіздік үшін күрес басталды. 10 ақпан: Абдул Карим Касимнің құлатылуы. 9 маусым: Дуфар азаттық фронты Оманда «Дуфар көтерілісі» деп белгілі соғысты бастады. 13 маусым: «Марс-1» Марс планетасына жетіп, оның жанынан өтті. Алайда, 21 наурызда зондпен радиобайланыс үзілді. 16 маусым: Валентина Терешкова ғарышқа ұшқан алғашқы әйел атанды, «Восток-6» ғарыш кемесі ұшырылды. 20 маусым: АҚШ КСРО-мен тікелей байланыс желісін құруға келісті. 21 маусым: Франция НАТО-ның Солтүстік Атлантика флотынан өз флоттарын шығаратынын жариялады. 26 маусым: АҚШ президенті Джон Ф. Кеннеди Берлинде «Ich bin ein Berliner» сөзін айтты. 31 шілде: Индонезия Республикасы, Малайя Федерациясы (жақын арада Малайзия болады) және Филиппин «Манила келісіміне» қол қойды. Бұл келісім Сабах және Саравак халқының еркін сайлау арқылы өзін-өзі анықтау құқығын қамтиды. «Мафилиндо» деп аталған конференция құрылды, оған «Манила келісіміне» қол қойған үш ел кірді. 5 тамыз: АҚШ, Ұлыбритания және КСРО ядролық сынақтарды ішінара тыйым салу туралы келісімге қол қойды. 16 қыркүйек: Малайзия құрылды, ал Тунку Абдул Рахман оның бірінші премьер-министрі болды. Бұл «Манила келісімін» бұзу болып саналды, өйткені Малайзия Сабах және Саравақтағы өзін-өзі анықтау сайлауының нәтижелері жарияланбастан құрылды. 25 қыркүйек: Марокко мен Алжир арасында шекара соғысы болды. 14 қазан: Аденде британдық үкіметке қарсы төтенше жағдай жарияланды. 2 қараша: Оңтүстік Вьетнам президенті Нго Динь Дием төңкеріс кезінде қаза тапты. Бұл оқиғаға ЦРУ-дың қатысы болуы мүмкін деген күдік туды. 22 қараша: Джон Ф. Кеннеди Далласта атып өлтірілді. Коммунистік елдердің немесе тіпті ЦРУ-дың бұл қастандыққа қатысы бар деген болжамдар айтылды, бірақ бұл теориялар әлі де даулы. Кеннедидің вице-президенті Линдон Б. Джонсон АҚШ президенті болды. 12 желтоқсан: Кения Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды.

January 15: Indonesian Armed Forces starts to infiltrate into the Dutch overseas territory of western New Guinea as a part of Operation Trikora, the second and last confrontation between Indonesia and the Netherlands over imperialism. February 10: American pilot Francis Gary Powers is exchanged for senior KGB spy Colonel Rudolf Abel. February 20: John Glenn is launched into space aboard Friendship 7 becoming the first American to orbit the Earth. Despite having many delays in the launch itself, the flight is successful. July 1: Rwanda and Burundi become independent from Belgium. July 20: neutralization of Laos is established by international agreement, but North Vietnam refuses to withdraw its personnel. August 2: Jamaica is granted independence by the UK. August 27: Mariner 2 is launched to make a flyby of Venus. August 31: Trinidad and Tobago is granted independence by the UK. September 8: Himalayan War: Chinese forces attack India, making claims on numerous border areas. September 26: the North Yemen Civil War begins between partisans of the Mutawakkilite Kingdom and supporters of the Yemen Arab Republic. October 9: Uganda becomes independent from the UK under Commonwealth status. October 16: Cuban Missile Crisis: the Soviets have secretly been installing military bases, including nuclear weapons, on Cuba, some 90 miles from the US mainland. Kennedy orders a "quarantine" (a naval blockade) of the island that intensifies the crisis and brings the US and the USSR to the brink of nuclear war. In the end, both sides reach a compromise. The Soviets back down and agree to withdraw their nuclear missiles from Cuba, in exchange for a secret agreement by Kennedy pledging to withdraw similar American missiles from Turkey and Italy, and guaranteeing that the US will not move against the Castro regime. October 20: the Sino Indian War begins between India and the People's Republic of China about the disputed Aksai Chin region. November 1: the Soviet Union successfully launches Mars 1 with the intention of making a flyby of Mars. November 20: end of the Sino Indian War. The People's Republic of China ends up withdrawing from most of the land it occupies but does end up occupying 14,700 square miles (38,073 km2) of the Aksai Chin region and the area would remain a source of contention between the India and the People's Republic of China. The fight for independence in Portuguese Guinea begins. February 10: the overthrow of Abd al Karim Qasim. June 9: The Dhofar Liberation Front wages a war in Oman known as the Dhofar Rebellion. June 13: Mars 1 likely reaches Mars conducting flyby. Yet, radio contact was lost with the probe on March 21. June 16: Vostok 6 was launched, with Valentina Tereshkova becoming the first woman in space. June 20: the United States agrees to set up a hotline with the USSR, thus making direct communication possible. June 21: France announces that it is withdrawing its navy from the North Atlantic fleet of NATO. June 26: U. S. President John F. Kennedy delivers his "Ich bin ein Berliner" speech in Berlin. July 31: the Manila Accord was signed by the Republic of Indonesia, the Federation of Malaya (soon to become Malaysia), and the Philippines. This agreement contains an agreement on self determination by the people of Sabah and Sarawak through free elections. A conference called Maphilindo was formed, which consisted of three countries that signed the Manila Accord. August 5: the Partial Test Ban Treaty is signed by the US, UK and USSR, prohibiting the testing of nuclear weapons anywhere except underground. September 16: Malaysia was formed, with Tunku Abdul Rahman as its first prime minister. This was considered to have violated the Manila Accord because Malaysia was formed before the Sabah and Sarawak self determination election results were reported. September 25: a border war was fought between Morocco and Algeria. October 14: the Aden Emergency begins against British rule. November 2: South Vietnamese President Ngo Dinh Diem is assassinated in a coup. CIA involvement is suspected. November 22: John F. Kennedy is shot and killed in Dallas. There has been some speculation over whether communist countries, or even the CIA, were involved in the assassination, but those theories remain controversial. Kennedy's vice president Lyndon B. Johnson becomes President of the United States. December 12: Kenya becomes independent from the UK.

1964 жыл

12 қаңтар: Жанзибар сұлтандығының арабтар басымдығындағы үкіметі Джон Окелло тарапынан құлатылып, жаңа халық республикасы құрылды. Жаңа режим азшылықтарға қарсы қырғынды бұйырды, нәтижесінде Занзибарда жүзден мыңға дейін арабтар мен Оңтүстік Азиялықтар қаза тапты. 27 қаңтар: Франция Қытай Халық Республикасын мойындады. Қытай Республикасы 10 ақпанда Франциямен дипломатиялық қарым-қатынасын үзіп жіберді. 31 наурыз – 1 сәуір: Бразилияда әскери төңкеріс президент Жоао Гулартты құлатты. Гуларттың жер реформасы және экономикада мемлекеттік бақылауды күшейту сияқты ұсыныстары коммунистік идеологияға жақын деп есептелді. 20 сәуір: АҚШ президенті Линдон Джонсон Нью-Йоркте, ал КСРО бірінші хатшысы Никита Хрущев Мәскеуде ядролық қару жасауға қажетті материалдарды өндіруді азайту жоспарларын бірдей жариялады. 27 мамыр: Жавахарлал Неру қайтыс болды. Колумбия қақтығысы басталды. 4 шілде: Родезияда (қазіргі Зимбабве) африкалық ұлтшылдар мен марксистердің колониалдық үкіметке қарсы көтерілісінен Родезиялық Буш соғысы басталды. Малави Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 4 тамыз: АҚШ президенті Линдон Б. Джонсон Солтүстік Вьетнамның әскери кемелері Тонкин шығанағында екі американдық эсминецке шабуыл жасады деп мәлімдеді. Бірінші шабуыл болғанымен, кейін американдық кемелер Солтүстік Вьетнам аумағына бірінші болып кіргені және екінші шабуыл туралы айғақтар негізсіз екені анықталды. Тонкин шығанағы оқиғасы Тонкин шығанағы резолюциясынан кейін АҚШ-тың Вьетнам соғысына толыққанды қатысуына әкелді. 21 қыркүйек: Мальта Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 24 қыркүйек: Португалдық Мозамбикте Мозамбик тәуелсіздік соғысы басталды. 12 қазан: "Восход-1" ғарыш кемесімен бірнеше адамды орбитаға шығарған алғашқы ғарышқа ұшу жүзеге асырылды. 14 қазан: Леонид Брежнев Хрущевтің орнын басып, Кеңес Одағы Коммунистік партиясының Бас хатшысы болды, ал Алексей Косыгин премьер-министр қызметін атқарды. 16 қазан: Қытай алғашқы атом бомбасын сынақтан өткізді. Бұл сынақ Қытайды әлемдегі бесінші ядролық державаға айналдырды. 24 қазан: Замбия Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 28 қараша: "Маринер-4" ғарыш станциясы ұшырылды.

January 12: the Arab dominated government of the Zanzibar Sultanate is overthrown by John Okello, establishing the new people's republic. The new regime orders a massacre against minorities, resulting in the deaths of hundred to thousand Arabs and South Asians in Zanzibar. January 27: France recognizes the People's Republic of China. The Republic of China severs diplomatic relations with France on February 10. March 31–April 1: a military led coup d'état overthrows president João Goulart in Brazil. Goulart's proposals, such as land reform and bigger control of the state in the economy, were seen as communist. April 20: U. S. President Lyndon Johnson in New York, and Soviet First Secretary Nikita Khrushchev in Moscow, announce simultaneously plans to cut back production of materials for making nuclear weapons. May 27: Jawaharlal Nehru dies. The Colombian conflict begins. July 4: the Rhodesian Bush War begins when African nationalist / Marxist insurgents rebel against colonial rule in Rhodesia (modern day Zimbabwe). Malawi becomes independent from the UK. August 4: U. S. President Lyndon B. Johnson claims that North Vietnamese naval vessels had fired on two American destroyers in the Gulf of Tonkin. Although there was a first attack, it was later shown that American vessels had entered North Vietnamese territory first, and that the claim of second attack had been unfounded. The Gulf of Tonkin incident leads to the open involvement of the United States in the Vietnam War, after the Gulf of Tonkin Resolution. September 21: Malta becomes independent from the UK. September 24: the Mozambican War of Independence begins in Portuguese Mozambique. October 12: The first spaceflight to carry multiple crewman into orbit was conducted by Voskhod 1. October 14: Leonid Brezhnev succeeds Khrushchev to become General Secretary of the Communist Party of the Soviet Union, with Alexei Kosygin as his Premier. October 16: China tests its first atomic bomb. The test makes China the world's fifth nuclear power. October 24: Zambia becomes independent from the UK. November 28: Mariner 4 was launched.

1965 жыл

24 қаңтар: Уинстон Черчилль қайтыс болды. 18 ақпан: Гамбия Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 18 наурыз: Алексей Леонов «Восход-2» ғарыш кемесінен жасаған алғашқы ғарышқа шығу (космический выход) тарихқа енді. 23 наурыз: «Рейнджер-9» ғарыш аппараты Ай бетіне құлаудан бұрын оның тікелей суретін жіберді. 24 сәуір: Доминикан азамат соғысы: Бұрынғы президент Хуан Бошқа адал күштер қазіргі басшы Дональд Рид Кабралды құлатты. 3 маусым: Эд Уайт «Gemini IV» ғарыш кемесінен алғашқы американдық ғарышқа шығуды жасады. 14-15 шілде: «Маринер-4» Марс бетінің сәтті суреттерін түсірді. 5 тамыз: 1965 жылғы Үнді-Пакистан соғысы басталды. 9 тамыз: Малайзиядан қуылғаннан кейін Сингапур тәуелсіздік алды. 1 қазан: 30 қыркүйек қозғалысы кезінде алты индонезиялық генерал Индонезия Коммунистік партиясы кінәлі деп айыпталған сәтсіз төңкеріс кезінде қаза тапты. Одан кейін коммунистер деп күдіктілердің жаппай қырғыны басталды. 1 қараша: Чад азамат соғысы көтерілісшілер мен Чад үкіметі арасында басталды. 11 қараша: Родезияның ақ нәсілді үкіметі тәуелсіздік жариялады, бұл британ премьер-министрі Гарольд Уилсон заңсыз деп таныды. Родезияны ешбір ел ресми түрде мойындаған жоқ, бірақ ақ үкіметті құлатуға ниеттенген африкалық партизандарға қарсы соғыста көршілес Португалия Мозамбигі мен Оңтүстік Африка апартеид режимі қолдау көрсетті. 1965 жылғы қараша: «Венера-3» ұшырылды. 22 қараша: Индонезия Коммунистік партиясының төрағасы Д.Н. Аидт 30 қыркүйек қозғалысы салдарынан қашқынға айналғаннан кейін Индонезия армиясы тарапынан Бойолалиде атқыланды. 4 желтоқсан: «Gemini 7» Жерді 206 рет айналып өтті, бұл шамамен Айға жасалған бір сапарға тең.

1966 жыл

31 қаңтар: Луна-9 ұшырылды. 3 ақпан: Луна-9 Айға сәтті қонды, бұл басқа планетаға жұмсақ қонған алғашқы ғарыш кемесі болды. 1 наурыз: Венера-3 басқа планетаға шағылысқан алғашқы адам жасаған нысан болды. 10 наурыз: Франция НАТО-ның басқару құрылымынан шықты. 11 наурыз: Индонезия президенті Сукарно билікті генерал-майор Сухартоға беру туралы құжатқа қол қойды. Бұл Сухартоның кейіннен батысқа бейімделген және коммунизмге қарсы "Жаңа тәртіп" режимін орнатуына әкелді. Бұл режим 1998 жылға дейін билікте болды. 8 мамыр: Коммунистік Қытай үшінші ядролық құрылғысын сынады. 26 мамыр: Гайана Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 30 мамыр: Surveyor-1 ұшырылды. 2 маусым: Surveyor-1 басқа планетаға жұмсақ қонған алғашқы американдық ғарыш кемесі болды. 11 тамыз: Индонезияның сыртқы істер министрі Адам Малик және Малайзияның премьер-министрінің орынбасары Тунку Абдул Разак Жакарта келісіміне қол қойды, бұл Индонезия мен Малайзия арасындағы жауынгерлікке соңғы нүкте қойды. 26 тамыз: Оңтүстік Африка шекаралық соғысын бастады. 30 қыркүйек: Ботсвана Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 5 қазан: Корей демилитаризация аймағында (ДМЗ) АҚШ қолдауымен Солтүстік Корея мен Оңтүстік Корея арасында ұсақ қарулы қақтығыстар басталды. 30 қараша: Барбадос Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды.

1967 жыл

11 наурыз: Камбоджа азамат соғысы Самлаут көтерілісімен басталды. 12 наурыз: Генерал Сухарто Сукарноны құлатып, Индонезия президенті болып тағайындалды. Сукарно басқарған кезеңде Индонезия Совет Одағы, Қытай Халық Республикасы, Солтүстік Корея және Куба сияқты Шығыс блогы елдерімен достық қарым-қатынас жасағаннан кейін, Сухарто басқарған кезеңде немесе «Жаңа тәртіп» дәуірінде АҚШ сияқты батыс елдерімен достық қарым-қатынас орнатуға көшті. Индонезияға шетелдік капитал мен инвесторлар ағына бастады. 25 сәуір: 33 Латын Америкасы және Кариб елдері Мексика қаласында Латын Америкасы мен Кариб бассейнінде ядролық қаруды тыйым салу мақсатындағы Тлателолько шартына қол қойды. 18 мамыр: Юрий Андропов КГБ төрағасы болды. 23 мамыр: Египет Тиран бұғазын жапты, содан кейін БҰҰ бейбітшілік сақшыларын шығарып, Израилға шабуыл жасауға дайындық күйінде Синай түбегіне әскерін орналастырды. 25 мамыр: Үндістандағы Нақсалбаридегі көтеріліс, маоизмнің көптеген дамушы елдерде зорлыққа, АҚШ-қа және Кеңес Одағына қарсы революциялық қозғалыс ретінде таралуына ықпал етті. 30 мамыр: Нигерияның Биафра штаты Нигерияның қалған бөлігінен бөлініп, өзін Биафра Республикасы деп жариялады. 5 маусым: Египеттің агрессиясына жауап ретінде Израиль Синай түбегіне басып кірді, осылайша Алты күндік соғыс басталды. 17 маусым: Қытай алғашқы сутекті бомбасын сынады. 23 маусым: АҚШ президенті Линдон Б. Джонсон Нью-Джерси штатының Глассборо қаласында кеңес премьер-министрі Алексей Косыгинмен үш күндік саммитте кездесті. 1 шілде: Тозу соғысының басталуы. 6 шілде: Биафраның тәуелсіздік жариялауына жауап ретінде Нигерияда азамат соғысы басталды. 8 тамыз: Оңтүстік-Шығыс Азиядағы коммунистік қауіпті басу үшін Бангкок декларациясы қабылданды. Осылайша АСЕАН құрылды. 8 қазан: Че Гевара АҚШ-та оқытылған боливиялық рейнджерлермен Боливияда тұтқындалды. 9 қазан: Че Гевара бір күн бұрын тұтқындалғаннан кейін өлім жазасына кесілді. 29 қараша: Роберт Макнамара АҚШ Қорғаныс министрі қызметінен кешіп, Дүниежүзілік банк президенті болады деп хабарлады.

March 11: the Cambodian Civil War begins with the Samlaut Uprising. March 12: General Soeharto officially overthrows Sukarno and appointed as president of Indonesia. Indonesia switches sides from being friendly with Eastern Bloc countries such as the Soviet Union, the People's Republic of China, North Korea, and Cuba during the Sukarno administration to becoming friends with western countries such as the United States during the Soeharto administration or New Order era. Foreign capital and investors began to enter Indonesia. April 25: 33 Latin American and Caribbean countries sign the Treaty of Tlatelolco in Mexico City, which seek the prohibition of nuclear weapons in Latin America and the Caribbean. May 18: Yuri Andropov becomes chairman of the KGB. May 23: Egypt blocks the Straits of Tiran, then expels UN peacekeepers and moves its army into the Sinai Peninsula in preparation for possible attack on Israel. May 25: Uprising in Naxalbari, India marking the expansion of Maoism as a violent, anti US and anti Soviet, revolutionary movement across a number of developing countries. May 30: the Nigerian state of Biafra secedes from the rest of Nigeria, declaring itself as the Republic of Biafra. June 5: in response to Egypt's aggression, Israel invades the Sinai Peninsula, beginning the Six Day War. June 17: China detonates its first hydrogen bomb. June 23: U. S. President Lyndon B. Johnson meets with Soviet Premier Alexei Kosygin in Glassboro, New Jersey for a three day summit. July 1: beginning of the War of Attrition. July 6: the Nigerian Civil War begins in response to Biafra's declaration of independence. August 8: Bangkok Declaration is established to quell the communist threat in Southeast Asia. This creates ASEAN. October 8: Che Guevara is captured in Bolivia by U. S. trained Bolivian rangers. October 9: Che Guevara is executed after being captured the day before. November 29: Robert McNamara announces that he will resign as U. S. Secretary of Defense to become President of the World Bank.

1968 жыл

30 қаңтар: Оңтүстік Вьетнамда Тет шабуылы басталады. 1 наурыз: Италияда «Қорғасын жылдар» Валье Джулия шайқасымен басталады. 12 наурыз: Маврикий Ұлыбританиядан Достастыққа мүше ел ретінде тәуелсіздік алды. 18 наурыз: Оңтүстік Филиппинде Моро қақтығысы басталды. 30 наурыз: Джонсон Солтүстік Вьетнамдағы бомбалауды тоқтатады және қайта сайлануға түспейтінін жариялайды. 8 маусым: Тет шабуылы аяқталады; американдық әскери жеңіс болғанымен, ол Вьетнамдағы Американың әскери мүмкіндіктеріне қатысты сұрақтар тудырады. 17 маусым: Екінші Малайзиялық төтенше жағдай басталады. 1 шілде: Ядролық қаруды таратпау шарты (ЯҚТ) қол қоюға ашылады. 17 шілде: Ирак Баас партиясы жасаған төңкеріспен сол кездегі Ирак президенті Абдул Рахман Ариф құлатылды. Бұл революция нәтижесінде Иракта Баас үкіметі орнатылды. 20 тамыз: Коммунистік Чехословакиядағы «Прага көктемі» реформалары Варшава шартының, Совет Қызыл Армиясы жетекшілігімен, чехословакиялық көтерілісті басуына әкелді. 6 қыркүйек: Свазиленд Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 3 қазан: Перу генералы Хуан Веласко Альварадо президент Фернандо Белаунде Терриді әскери төңкеріспен құлатты. 12 қазан: Экваторлық Гвинея Испаниядан тәуелсіздік алды. 23 желтоқсан: USS Pueblo кемесінің капитаны мен экипажы Солтүстік Кореядан босатылды. 21 желтоқсан – 27 желтоқсан: Аполлон-8 ғарыш аппаратының ұшырылуы, Ай орбитасына шыққан алғашқы пилотты ғарыш сапары. Ұшу экипажы Айға қонбай, он рет айналып, Жерге оралды.

1969 жыл

20 қаңтар: Ричард Никсон АҚШ президенті болды. 2 наурыз: Кеңес Одағы мен Қытай арасында шекара қақтығыстары болды. 17 наурыз: АҚШ Камбоджадағы коммунистік бекіністерді бомбалауды бастады. 16 шілде: "Аполлон-11" ғарышқа ұшырылды. 20 шілде: АҚШ алғаш рет адамдарды Айға қондырды, "Аполлон-11" миссиясы. Ұшқыштар: Нил Армстронг, "Базз" Олдрин және Майкл Коллинз. 24 шілде: "Аполлон-11" Жерге қайтып келді. 25 шілде: "Вьетнамдану" процесі АҚШ әскерлерінің Вьетнамнан шығарылуымен және Оңтүстік Вьетнамның күш салуымен басталды. 1 қыркүйек: Муаммар Каддафи Ливия монархиясын құлатып, британдық және американдық қызметкерлерді елден шығарды. Ливия Кеңес Одағымен одақтасты. 2 қыркүйек: Солтүстік Вьетнамның жетекшісі Хо Ши Мин қайтыс болды. Бұл оқиға Вьетнам соғысы және Қытай-Кеңес шекаралық жанжалы үшін маңызды және шешуші болды. 21 қазан: Сиад Барре Сомали үкіметін қан төгілмейінше құлатты. Ол өзін Сомали президенті деп жариялады және елді бір партиялық коммунистік мемлекетке – Сомали Демократиялық Республикасына айналдырды. 17 қараша: Хельсинкиде стратегиялық қаруларды шектеу жөніндегі келіссөздер басталды. 27 қараша – 6 желтоқсан: Оңтүстік Йемен мен Сауд Арабиясы арасында әл-Вадия соғысы өтті. 12 желтоқсан: Италияның Милан қаласындағы банкте оңшыл экстремистер орнатқан бомба жарылып, 17 адам қаза тауып, 88 адам жарақат алды. Бұл оқиға (Пьяцца Фонтана бомбалауы) Италияның "Қорғасын жылдары" кезеңіндегі ең қанды террористик шабуылдардың біріне айналды.

1970 жыл

15 қаңтар: Нигерия азамат соғысы аяқталады, Биафра Нигерия құрамына қайта енгізіледі. 5 наурыз: Ұлыбритания, Кеңес Одағы және АҚШ ратификациялаған Ядролық қаруды таратпау шарты күшіне енеді. 18 наурыз: Лон Нол Камбоджада билікті өз қолына алып, Кхмер Республикасын жасайды. Қызыл кхмерлер мен Вьетнам коммунистері Камбоджадағы Солтүстік Вьетнамдық әскердің болуын тоқтатуды көздеген жаңа үкіметке шабуыл жасайды. 7 тамыз: Тозу соғысы атысты тоқтату келісімімен аяқталады. 12 тамыз: КСРО мен Батыс Германия Мәскеу шартына қол қояды. 17 тамыз: Венера-7 ғарыш кемесі ұшырылады. 6 қыркүйек: Иорданияда "Қара қыркүйек" басталады. 24 қазан: Сальвадор Альенде Чили конгресі бекіткеннен кейін Чили президенті болады. 18 қараша: Лон Нол үкіметін қолдау үшін Камбоджаға АҚШ көмегі басталады. 15 желтоқсан: Венера-7 Венераға қонды, басқа планетаға жұмсақ қонған алғашқы ғарыш кемесі болып тарихта қалады.

1972 жыл

21 ақпан: Никсон Қытайға сапар шегеді, Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бергі АҚШ президентінің алғашқы сапары. 30 наурыз: Вьетконг (Оңтүстік Вьетнамның Ұлттық азаттық фронты немесе NLF деп те аталады) Оңтүстік Вьетнамға шабуылға шығып, американдық әуе күшінің көмегімен Оңтүстік Вьетнам үкіметі тарапынан кері қайтарылды. Сәуір: Бурундиде тутсилер басымдығын құраған әскерлер хутуларға қарсы Икиза деп аталатын жаппай қырғынды жасады. 10 сәуір: Биологиялық қаруларды өндіруге, жасауға және жинақтауға тыйым салатын Биологиялық қарулар конвенциясына қол қойылды. 26 мамыр: Стратегиялық қаруларды шектеу жөніндегі келіссөздер (SALT I) АҚШ пен КСРО арасындағы қарым-қатынастың жақсаруының басталуын білдірді. 1 қыркүйек: Боби Фишер исландияның Рейкьявик қаласындағы шахмат матчында ресейлік Борис Спаскиді жеңіп, алғашқы ресми американдық шахмат чемпионы атанды (Ғасыр матчына қараңыз). 2-28 қыркүйек: Канада мен Кеңес Одағы арасындағы шайбалы хоккей турнирі – Саммит сериясы. 21 қыркүйек: Филиппин президенті Фердинанд Маркос Филиппиндегі коммунистік қауіптің өсуіне жауап ретінде әскери жағдай режимін жариялады. 26 қыркүйек: Йемен Араб Республикасы мен Оңтүстік Йемен арасында қысқа мерзімді шекара соғысы болды. 18 желтоқсан: Ричард Никсон Солтүстік Вьетнамға қарсы жаппай бомбалау науқанының басталуын жариялады.

1973 жыл

27 қаңтар: Париж бейбіт келісімдері Американың Вьетнам соғысына қатысуын аяқтайды. Конгресс Үндіқытайды бомбалауды тоқтату үшін қаражатты тоқтатты. Ақпан: Белуджи сепаратистері жеке Белуджистан мемлекетін құру мақсатында Пәкістан үкіметіне қарсы бес жылдық партизан соғысын бастады. 21 ақпан: Лаос азамат соғысының атысты тоқтату шарты ретінде Вьентьян келісіміне қол қойылды. Келісім Лаостан барлық шетелдік әскерлерді шығаруды көздейді. Келісімде коалициялық үкімет құру қарастырылған, бірақ ол іске аспады. 21 маусым: Батыс Германия мен Шығыс Германия Біріккен Ұлттар Ұйымына қабылданды. 10 шілде: Багам аралдары Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 11 қыркүйек: Чилидегі төңкеріс – Чилидің демократиялық сайланған марксистік президенті Сальвадор Альенде генерал Аугусто Пиночет басқарған әскери төңкеріс кезінде оқтан жарақат алып қайтыс болды. 6 қазан: Йом Киппур соғысы – Израильге Мысыр мен Сирия шабуыл жасады, соғыс атысты тоқтатумен аяқталды. 14 қазан: Тайландта көтеріліс болды. 22 қазан: Египет 1973 жылғы қазан соғысы кезінде АҚШ-тың атысты тоқтату ұсынысын қабылдап, американдық жаққа өтті. 11 қараша: Кеңес Одағы Чили президенті Сальвадор Альенде үкіметінің құлатылуына қарсылығын білдіре отырып, матч Сантьягода өткізілсе, Чили құрамасына қарсы футболдан әлем чемпионатында ойнамайтынын мәлімдеді.

1974 жыл

7 ақпан: Гренада Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 25 сәуір: Португалия қарулы күштері "Естадо Ново" авторитарлық режиміне қарсы бүлік көтерді. Португалиядағы фашизм ресми түрде тоқтатылды, ал Испания сол кездегі жалғыз фашистік ел ретінде сақталды. Маусым: Франция ұйымнан шыққаннан кейін SEATO ресми түрде таратылды. 26 маусым: НАТО 1957 жылдан бері алғаш рет Брюссельде саммит өткізді. 28 маусым: Мәскеу саммиті басталды. 20 шілде: Грек әскери хунтасы жасаған төңкерістен кейін Түркия Кипрге басып кірді. 9 тамыз: Никсон отставкаға кеткеннен кейін Джеральд Форд АҚШ президенті болды. 4 қыркүйек: АҚШ пен Шығыс Германия дипломатиялық қатынастар орнатты. 12 қыркүйек: Эфиопияның батысқа бейім ханшайымы Хайле Селассие "Дерг" деп аталатын марксистік әскери хунтамен құлатылды. 24 қараша: Қару-жарақтарды бақылау жөніндегі Владивосток саммитінде SALT II келісімінің жобасы жасалды.

1975 жыл

3 қаңтар: 1974 жылғы Сауда туралы заңға, оның ішінде Джексон-Вэник түзетуіне қол қойылды. 13 сәуір: Маронит христиандары мен мұсылмандар арасындағы шиеленіс Ливан азамат соғысын бастады. 18 сәуір: Пол Пот басшылығындағы коммунистік қызыл кхмерлер Камбоджада билікті басып алды. Камбоджа геноцидінің басталуы. 30 сәуір: Солтүстік Вьетнам Вьетнам соғысын жеңіп алды. Оңтүстік Вьетнам режимі Сайгонды қоршаумен құлады және екі ел коммунистік үкімет астында бірікті. 12 мамыр: Маягуэз оқиғасы: қызыл кхмерлер американдық теңіз кемесін басып алады, бұл американдықтардың кемені және экипажын қайтаруға тырысуына себеп болды. Соңында экипаж тұтқыннан босатылды. 8 маусым: Венераға бағытталған советтік ұшқышсыз ғарыш миссиясы – «Венера-9» ұшырылды. 25 маусым: Португалия Ангола мен Мозамбиктен шықты, нәтижесінде марксистік үкіметтер орнатылды, ал біріншісі Куба әскерлерінің қолдауына ие болды. Екі елде де азаматтық соғыс басталды, оған анголалықтар, мозамбиктер, оңтүстік африкалықтар және кубалықтар қатысты, ал үлкен державалар өз идеологияларын қолдады. 5 шілде: Кабо-Верде Португалиядан тәуелсіздік алды. 6 шілде: Комор аралдары Франциядан тәуелсіздік алды. 12 шілде: Сан-Томе және Принсипи Португалиядан тәуелсіздік алды. 15 шілде: «Аполлон-Союз» сынақ жобасы жүзеге асырылды. Бұл АҚШ және Кеңес Одағының ғарыш бағдарламаларының алғашқы бірлескен ұшуы болды. Миссия жағдайдың ширалуының және «ғарыш жарысының» аяқталуының символы ретінде қарастырылды. 1 тамыз: Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық жөніндегі конференцияның Хельсинки қорытынды актісіне АҚШ, Канада, Кеңес Одағы және Еуропа елдері қол қойды. 9 қазан: Андрей Сахаровқа Нобель бейбітшілік сыйлығы табысталды. 30 қазан: Марокко, Мавритания және Полисарио майданы арасында Батыс Сахара соғысы басталды. Қараша: Оңтүстік Америкада «Кондор» операциясы басталды. 11 қараша: Ангола Португалиядан тәуелсіздік алғаннан кейін Ангола азамат соғысы басталды. 20 қараша: Франсиско Франко қайтыс болды. 25 қараша: Суринам Нидерланд Корольдігінен тәуелсіздік алды. 28 қараша: шағын масштабтағы азамат соғысынан кейін Фретилин басқаратын Шығыс Тимор тәуелсіздігін жариялады. 29 қараша: Лаоста Патет Лао билікті басып алды. 7 желтоқсан: «Серожа» операциясы аясында Индонезия Ұлттық қарулы күштері Шығыс Тиморға басып кірді. Бұған бір күн бұрын АҚШ президенті Джеральд Форд Индонезия президенті Сухартомен Джакартада өткен кездесуде рұқсат берген болатын. 25 жылдық оккупация кезінде шамамен 100 000 – 180 000 адам қаза тауып немесе аштықтан қайтыс болды.

January 3: the Trade Act of 1974, including the Jackson–Vanik amendment, is signed into law in the United States. April 13: tensions between the Maronite Christians and Muslims ignited the Lebanese Civil War. April 18: the communist Khmer Rouge, under the leadership of Pol Pot, take power in Cambodia. Beginning of the Cambodian genocide. April 30: North Vietnam wins the Vietnam War. The South Vietnam regime falls with the surrender of Saigon and the two countries are united under a Communist government. May 12: Mayagüez incident: the Khmer Rouge seize an American naval ship, prompting American intervention to recapture the ship and its crew. In the end, the crew is released from captivity. June 8: Venera 9, a Soviet uncrewed space mission to Venus, is launched. June 25: Portugal withdraws from Angola and Mozambique, where Marxist governments are installed, the former with backing from Cuban troops. Civil war engulfs both nations and involves Angolans, Mozambicans, South Africans, and Cubans, with the superpowers supporting their respective ideologies. July 5: Cape Verde becomes independent from Portugal. July 6: Comoros becomes independent from France. July 12: São Tomé and Príncipe becomes independent from Portugal. July 15: the Apollo Soyuz Test Project takes place. It is the first joint flight of the US and Soviet space programs. The mission is seen as a symbol of détente and an end to the "space race". August 1: Helsinki Final Act of the Conference on Security and Co operation in Europe signed by the United States, Canada, the Soviet Union and Europe. October 9: Andrei Sakharov is awarded the Nobel Peace Prize. October 30: Western Sahara War begins between Morocco, Mauritania and Polisario Front. November: beginning of Operation Condor in South America. November 11: the Angolan Civil War begins immediately after Angola achieved independence from Portugal. November 20: Francisco Franco dies. November 25: Suriname officially gains independence from the Kingdom of the Netherlands. November 28: after a small scale civil war, Timor Leste underthe Fretilin declares its independence. November 29: Pathet Lao takes power in Laos. December 7: in Operation Seroja, the Indonesian National Armed Forces invades East Timor. The day before, US President Gerald Ford had given the green light for the invasion in a meeting with Indonesian President Suharto in Jakarta. An estimated 100,000–180,000 people will be killed or starve to death in the 25 year occupation.

1976 жыл

8 қаңтар: Қытай премьер-министрі Чжоу Энлай қатерлі ісік ауруынан қайтыс болды. Ақпан: Анголада Кеңес Одағы мен Куба күштері коммунистік үкімет орнатып алды. 24 наурыз: Аргентинадағы сәтті әскери төңкерістен кейін Ұлттық қайта ұйымдастыру процесі билікті қолға алып, Аргентинадағы партизандық топтарға қарсы әскери операция бастады. Хорхе Рафаэль Видела президент болып тағайындалды. 4 мамыр: Корсикалық қақтығыс тәуелсіз Корсика мемлекетін құру мақсатымен француз үкіметіне қарсы корсикалық ұлтшылдар тарапынан басталды. 29 маусым: Сейшель аралдары Ұлыбританиядан тәуелсіздік алып, Ұлттар Достастығының республикасы болып құрылды. 2 шілде: Вьетнам біріктірілді. 20 шілде: АҚШ әскери қызметкерлері Таиландтан шығарылды. 1 қыркүйек: Сафари клубы құрылды. 9 қыркүйек: Мао Цзедун қайтыс болды. 4 желтоқсан: Ачехта көтеріліс басталды. Жан Бедель Бокасса өзін Орталық Африка империясының императоры деп жариялады.

1977 жыл

1 қаңтар: 77 Хартияға чехословакиялық зиялылар, оның ішінде Вацлав Гавел қол қойды. 20 қаңтар: Джимми Картер АҚШ президенті болды. 8 наурыз: Заирдің Шаба провинциясында көтеріліс болды. 30 мамыр: Мозамбикте азамат соғысы басталды. 6 маусым: АҚШ Мемлекеттік хатшысы Сайрус Вэнс күмәнданушыларды Картер әкімшілігінің Кеңес Одағын адам құқықтарын қорғаушыларға жасаған соңғы жазалау шаралары үшін жауапкершілікке тартатынына көндірді. 27 маусым: Джибути Франциядан тәуелсіздік алды. 30 маусым: Картер әкімшілігі жоспарланған Rockwell B-1 Lancer бомбалаушысын жасауды тоқтатты. 21-24 шілде: Мысыр мен Ливия Египет-Ливия шекарасында соғысты. 23 шілде: Сомали Эфиопияға шабуыл жасаған кезде Огаден соғысы басталды.

1978 жыл

29 қаңтар: Чад-Ливия арасындағы Ауззоу жолағы үшін қақтығыс басталады. 15 наурыз: Огаден соғысы атысты тоқтату келісімімен аяқталады. 16 наурыз: Италия премьер-министрі Алдо Моро Римде "Қызыл бригадалар" деп аталатын солшыл экстремистік террористік ұйым тарапынан ұрланды. Оның денесі 55 күндік тұтқындықтан кейін 9 мамырда табылды. 27 сәуір: Ауғанстан президенті Сардар Мұхаммед Даудтың үкіметі, коммунистік көтерілісшілер жасаған төңкеріс кезінде оның өлімімен құлатылды. 11 мамыр: Заирдің Шаба провинциясында екінші көтеріліс орын алды. 1 қазан: Тувалу Ұлыбританиядан тәуелсіздік алып, Ұлттар Достастығына қосылды. 3 қараша: Доминика Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 18 желтоқсан: Дэн Сяопин Қытайда реформалар мен есік ашу саясатын жариялады. 25 желтоқсан: Ауғанстанда коммунистік режим орнатылды. Вьетнам Камбоджаға шабуыл жасады.

1980 жыл

3 қаңтар: Президент Джимми Картер SALT II шартының Сенатта бекітілуін тоқтатты және Кеңес Одағына технология сатуға тыйым салды. 27 қаңтар: Картер доктринасы АҚШ-ты Перс шығанағы елдерін сыртқы агрессиядан қорғауға міндеттейді. 13 ақпан: Ұлыбританияның MI6 Кеңес Одағының Ауғанстанға жасаған әрекеттеріне қарсы ауған муджахидтерін қолдау үшін Ауғанстанда жасырын операцияларды бастады. 25 ақпан: Суринамде әскери төңкеріс болды, нәтижесінде елде әскери режим орнады. 21 наурыз: АҚШ және оның одақтастары 1980 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына (15 шілде – 3 тамыз) Мәскеуде бойкот жариялады. 17 сәуір: Роберт Мугабе Зимбабве премьер-министрі болды. 30 сәуір: Лондондағы Иран елшілігін DRFLA жауынгерлері басып алды, бұл 6 күндік кепілге алу оқиғасын бастады. 4 мамыр: 1945 жылдан бері Югославияның коммунистік басшысы Иосип Броз Тито Люблянада 87 жасында қайтыс болды. 17 мамыр: Перуде үкімет пен марксистік-лениндік партизандық топтар арасында азаматтық қақтығыс басталды, ең белгілісі – «Жарқын жол». 18-27 мамыр: Оңтүстік Кореяның Гванджу қаласында үкіметке қарсы көтеріліс болды. 3 шілде: ЦРУ «Циклон» операциясын бастады – Ауғанстанда кеңестік әскерлермен күрескен ауған муджахидтерін қаруландыру және қаржыландыру бағдарламасы. 31 тамыз: Польшада Гданьск кеме құрылыс зауытында басталған ереуілдерден кейін Гданьск келісіміне қол қойылды. Келісім коммунистік бақылаудан тәуелсіз «Солидарность» атты кәсіподақ құру сияқты азаматтық құқықтарды кеңейтті. 22 қыркүйек: Саддамның Ирағы Иранға шабуыл жасады, бұл Иран-Ирак соғысын басталды. 23 қазан: Кеңес Премьер-министрі Алексей Косыгин денсаулығының нашарлауына байланысты отставкаға кетті; ол 18 желтоқсанда қайтыс болды.

1981 жыл

17 қаңтар: Папа Иоанн Павел II сапарына дайындық ретінде Фердинанд Маркос әскери жағдайды жойды. 20 қаңтар: Рональд Рейган АҚШ-тың 40-шы президенті болып инаугурацияланды. Рейган демалыс саясатының жеңілдіктеріне қарсы бағдарламамен сайланды. Сондай-ақ, сол күні Ирандағы кешірімдер аяқталды. 1 сәуір: АҚШ Никарагуаға экономикалық көмек беруді тоқтатады. 6 сәуір: Сомалидің ұлттық қозғалысы Сомалидің солтүгінде тәуелсіздік үшін соғыс бастады. 19 тамыз: Сидра шығанағындағы оқиға: Ливия ұшақтары Сидра шығанағында АҚШ ұшақтарына шабуыл жасады, Ливия бұл аймақты заңсыз аннексиялаған болатын. Екі ливиялық ұшақ атып түсірілді, американдықтардан ешкім зардап көрген жоқ. 21 қыркүйек: Белиз Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. Аумақтық дауларға байланысты Гватемала шабуыл жасамауы үшін 1500 британдық сарбаз елде қалды. 6 қазан: Египет президенті Анвар Садат Каирдегі жылдық жеңіс шеруінде атып өлтірілді. 27 қазан: U137 советтік суасты қайығы Карлскронадағы шведтік теңіз базасынан шалқап жатты. 23 қараша: АҚШ Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) Сандинистерге қарсы Контраларға қолдау көрсетуді бастады. 13 желтоқсан: Польша Біріккен жұмысшы партиясының бірінші хатшысы болып тағайындалған генерал Войцех Ярузельский, коммунистік үкіметке қарсы "Солидарность" кәсіподағы мен саяси оппозицияны басып тастау мақсатында, қалыпты өмірді күрт шектейтін әскери жағдай енгізді.

1983 жыл

Қаңтар: Нью-Йоркте совет шпионы Дитер Герхардт тұтқындалды. 8 наурыз: Эвангелистердің ұлттық қауымдастығына сөз сөйлеген Рейган Кеңес Одағын "жамандық империясы" деп атады. 23 наурыз: Рональд Рейган Стратегиялық қорғаныс жобасын (СДИ, немесе "Жұлдызды соғыс") ұсынды. 5 маусым: Екінші Судан азаматтық соғысы басталды. 7 шілде: Он жасар американдық Саманта Смит Кеңес Одағының басшысы Юрий Андроповтың шақыруын қабылдап, ата-анасымен бірге Кеңес Одағына сапар шекті. Смит Андроповқа "соғысқа дауыс бересіз бе, жоқ па?" деп сұраған еді. Смиттің совет газетінде жарияланған хаты Андроповты жауап беруге және қызды КСРО-ға шақыруға итермеледі. Бұл кеңінен таралған оқиға кеңестік-американдық мәдени алмасуларға жол ашты. 22 шілде: Польшада әскери жағдай тоқтатылды. 23 шілде: Шри-Ланкада LTTE және Шри-Ланка үкіметі арасындағы азаматтық соғыс басталды. 30 шілде: Шри-Ланка үкіметі этностық тәртіпсіздіктерге қатысы бар деген айыппен барлық ірі коммунистік партияларды тыйым салды, Кеңес Одағы партияларды қайта құруға араласты. 4 тамыз: Томас Санкара Жан Батист Уэдраогоны құлатып, президент болды. Ол сондай-ақ бір жылдан кейін Жоғарғы Вольтаның атын Буркина-Фасо деп өзгертті. 21 тамыз: Бұрынғы сенатор Бениньо "Ниной" С. Акино Манила халықаралық әуежайында (қазіргі Ниной Акино халықаралық әуежайы) қаза болды. 1 қыркүйек: Кореялық әуежолдарының 007 рейсі, АҚШ конгрессмені Ларри Макдональдты қоса алғанда, 269 жолаушысымен советтің іске қосылған ұшағымен атып түсірілді. 26 қыркүйек: 1983 жылғы Кеңес Одағының ядролық қате дабылы орын алды. КСРО-ның ядролық ескерту жүйесі АҚШ-тың бірнеше континенттер аралық баллистикалық зымыранының ұшырылғанын хабарлады. Кеңес Әуе қорғанысының офицері Станислав Евграфович Петров оларды жалған дабыл деп дұрыс анықтады. Бұл шешім АҚШ және оның НАТО одақтастары туралы қате деректерге негізделген ядролық соққыға жол бермеді, бұл ядролық соғысқа және жүздеген миллион адамның өліміне әкелуі мүмкін еді. 25 қазан: АҚШ әскерлері Кариб теңізіндегі Гренада аралына коммунистік үкіметті құлату, Куба әскерлерін шығару және Кеңес Одағы қаржылаған әуежай құрылысын тоқтату үшін шабуыл жасады. 2 қараша: "Абле Арчер 83" жаттығуы – Кеңес әскерлері НАТО-ның ядролық соғыс процедураларын нақты шабуылдың жасырын түрі деп қате түсінді; жауап ретінде Кеңес Одағының ядролық күштері жоғары дайындыққа келтірілді. 10 желтоқсан: Аргентинаның Ұлттық қайта құрылымдау процесінің әскери хунтасы демократиялық жолмен сайланған президент Рауль Альфонсинмен таратылды.

January: Soviet spy Dieter Gerhardt is arrested in New York. March 8: in speech to the National Association of Evangelicals, Reagan labels the Soviet Union an "evil empire". March 23: Ronald Reagan proposes the Strategic Defense Initiative (SDI, or "Star Wars"). June 5: The Second Sudanese Civil War begins. July 7: Ten year old American child Samantha Smith accepts the invitation of Soviet leader Yuri Andropov and visits the Soviet Union with her parents. Smith had written to Andropov to ask if he would "vote to have a war or not?". Smith's letter, published in the Soviet newspaper Pravda, prompted Andropov to reply and invite the girl to the USSR. The widely publicized event leads to other Soviet–American cultural exchanges. July 22: Martial law in Poland is lifted. July 23: the Sri Lankan Civil War begins between the LTTE and the Sri Lankan government. July 30: Sri Lankan government bans all its major communist parties claiming they were involved in ethnic riots, Soviet Union intervenes to unban the parties. August 4: Thomas Sankara overthrows Jean Baptiste Ouédraogo and becomes president. He also renamed the country of Upper Volta to Burkina Faso a year later. August 21: former senator Benigno "Ninoy" S. Aquino was assassinated at Manila International Airport (now Ninoy Aquino International Airport). September 1: civilian Korean Air Lines Flight 007, with 269 passengers, including U. S. Congressman Larry McDonald, is shot down by Soviet interceptor aircraft. September 26: the 1983 Soviet nuclear false alarm incident occurs. The U. S. S. R. nuclear early warning system reports launch of multiple U. S. intercontinental ballistic missiles. Stanislav Yevgrafovich Petrov, an officer of the Soviet Air Defence Forces, correctly identifies them as false alarms. This decision is seen as having prevented a retaliatory nuclear attack based on erroneous data on the United States and its NATO allies, which likely would have resulted in nuclear war and the deaths of hundreds of millions of people. October 25: U. S. forces invade the Caribbean island of Grenada in an attempt to overthrow the Communist government, expel Cuban troops, and abort the construction of a Soviet funded airstrip. November 2: exercise Able Archer 83 – Soviet anti aircraft misinterpret a test of NATO's nuclear warfare procedures as a fake cover for an actual NATO attack; in response, Soviet nuclear forces are put on high alert. December 10: the National Reorganization Process military junta of Argentina is dissolved by democratically elected president Raúl Alfonsín.

1984 жыл

Қаңтар: АҚШ президенті Рональд Рейган бұрынғы мәлімдемелерін нығайтатын сыртқы саясат қағидаларын белгілейді. 1 қаңтар: Бруней Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 13 ақпан: Константин Черненко Кеңес Коммунистік партиясының Бас хатшысы болып тағайындалды. 24 мамыр: АҚШ Конгресі Контраларға АҚШ көмегін тоқтату туралы Боланд түзетуін ратификациялады. 1-10 маусым: "Көк жұлдыз" операциясы басталды. 28 шілде: КСРО-ның түрлі одақтастары Лос-Анджелесте өткен 1984 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына (28 шілде – 12 тамыз) бойкот жариялады. 11 тамыз: Апталық радио сөйлеуіне микрофонды тексеру кезінде президент Рональд Рейган Кеңес Одағын бомбалау туралы әзіл айтады. "Құрметті американдықтар", - дейді Рейган. "Бүгін мен Ресейді мәңгілікке тоқтату туралы заңға қол қойдым. Біз бес минуттан соң бомбалауды бастаймыз". Бұл әзіл эфирге шығарылмады, бірақ баспасөзге тарады. Кеңес Одағы қорғаныс күштерін уақытша жоғары дайындық деңгейіне көтерді. 31 қазан: Индира Ганди қаза тапты. 16 желтоқсан: Маргарет Тэтчер мен Ұлыбритания үкіметі Кеңес басшылығына үміткерлермен диалогтің жаңа арналарын ашу мақсатында Чекерсте Михаил Горбачевпен кездесті.

1985 жыл

6 ақпан: Рейган доктринасы Америка Құрама Штаттарын үшінші әлем елдеріндегі коммунизмге қарсы көтерілістерді қолдауға міндеттейді. 10 наурыз: КСРО Коммунистік партиясының Бас хатшысы Константин Черненко қайтыс болды. 11 наурыз: Михаил Горбачев Кеңес Одағының басшысы болды. 15 наурыз: Бразилияда әскери тәртіп режимі аяқталды. 1985 жылдың 24 наурызы: Шығыс Германияда АҚШ әскери барлау қызметінің офицері, майор Артур Д. Николсонды кеңестік сақшы атып өлтірді. Ол Суық соғыстағы АҚШ-тың соңғы қазасы ретінде тіркелді. 11 сәуір: Энвер Ходжа қайтыс болды. Рамиз Алия Албанияның Еңбек партиясының бірінші хатшысы болып, Албанияның де-факто басшысы болды. 22 сәуір: Хунталардың соты Ұлттық қайта ұйымдастыру процесінің мүшелерін (1976 жылдан 1983 жылға дейін Аргентинаны басқарған әскери хунта) соғыс қылмыстары және олардың билік кезінде жасалған адамзатқа қарсы қылмыстар үшін соттауға шақырды. 20 мамыр: Джон Энтони Уокер ФБР-мен тұтқындалды. 6 тамыз: Хиросима мен Нагасакиге тасталған атом бомбаларының 40 жылдығымен бірге Кеңес Одағы ядролық қару сынауларын тоқтатуға 5 айлық бір жақты мораторий жариялады. Рейган әкімшілігі бұл қадамды тек қана үгіт ретінде қарастырып, одан түсуден бас тартты. Горбачев бірнеше рет мерзімін ұзарту туралы жариялады, бірақ АҚШ оған жауап бермеді, және мораторий 1987 жылдың 5 ақпанында аяқталды. 21 қараша: Рейган мен Горбачев Швейцарияның Женева қаласындағы саммитте алғаш рет кездесті, онда олар екі (кейін үш) тағы бір саммит өткізуге келісті.

1986 жыл

13 қаңтар: Оңтүстік Йеменде азамат соғысы басталады. 13 ақпан: Франция Ливияның Чадқа басып кіруін тоқтату мақсатында «Эпервье» (Шаян) операциясын жүргізеді. 25 ақпан: Филиппинде «Халық билігі» революциясы болып өтеді, президент Фердинанд Маркос құлатылады. Филиппиннің алғашқы әйел президенті Корасон Акино президенттік лауазымға орналасады. 15 сәуір: АҚШ ұшақтары «Эль-Дорадо каньоны» операциясы аясында Ливияны бомбалайды. 26 сәуір: Чернобыль апаты: Украинадағы кеңестік ядролық электр станциясы жарылып, тарихтағы ең ірі ядролық электр станциясы апаты болады. 22 шілде: Суринамде ішкі соғыс басталады. 11-12 қазан: Рейкьявик саммиті: ядролық қаруды бақылау саласындағы маңызды қадам. 19 қазан: Мозамбиктің марксистік бағытталған уақытша президенті Самора Машел Оңтүстік Африкада ұшақ апатына ұшырап қаза табады. 3 қараша: Иран-Контра ісі: Рейган әкімшілігі Иранға кепілдерді босату үшін қару сатқанын және түскен пайданы Никарагуадағы Контрас көтерілісшілеріне заңсыз аударғанын жариялайды.

1987 жыл

16 қаңтар: Партия ішіндегі оның экономикалық жаңару саясатына (Перестройка) қарсы шыққан жергілікті тұрғындар. Горбачевтың үміті бойынша, ашықтық, пікірсайыс және қатысу арқылы кеңес халқы Перестройканы қолдайды. 25 ақпан: Эстонияда фосфорит соғысы басталады. 15 сәуір: Шри-Ланкада марксистік-лениндік топ, JVP көтерілісі болады. 12 маусым: Батыс Берлинге сапары барысында АҚШ президенті Рональд Рейган сөз сөйлеп, Кеңес Одағының бас хатшысы Михаил Горбачевқа: "Мырза Горбачев, осы қабырғаны бұзыңыз!" – деп шақыру жасады. (Берлин қабырғасы). 15 маусым: Танымал итальяндық әнші-сазгер Адриано Челентано өзінің "Жоан Луи" фильмін совет кинотеатрларында көрсету үшін Мәскеуге келеді, бұл совет әлемін батыс әлеміне ашатын тағы бір қадам. 10 қыркүйек: Анголада Куито Куанавале шайқасы басталып, Оңтүстік Африка шекаралық соғысын одан әрі күшейтеді. 30 қыркүйек: Мұхаммед Нәжібулла Ауғанстан президенті болып, Кеңес-Ауған соғысын тоқтату және елдегі Кеңес әсерін азайту мақсатында Ұлттық келісім саясатын іске асырады. Желтоқсан: Тайланд пен Лаос арасында қысқа соғыс болады. 8 желтоқсан: АҚШ президенті Рональд Рейган мен Кеңес Одағының басшысы Михаил Горбачев Вашингтон қаласында Орташа қашықтықтағы ядролық күштер туралы келісімге қол қояды. Кейіннен бұл Суық соғыстың аяқталуының ресми емес басталуы болды деп саналады. Горбачев START I келісіміне келіседі. 9 желтоқсан: Палестиналықтар Израиль үкіметіне қарсы Бірінші интифаданы бастады.

1988 жыл

20 ақпан: Армения мен Әзірбайжан арасында Бірінші Таулы Қарабақ соғысы болды. 22 ақпан: "ЮСС Йорктаун" және "Кэрон" кемелері Қырым түбегінің жанында, Кеңес Одағының теңіз суларына кіргеннен кейін соқтығысты. 11 мамыр: Кеңес Одағына қызметке кеткен Ұлыбританияның жоғары лауазымды барлау қызметкері Ким Филби (Гаррольд Адриан Рассел Филби) Мәскеуде қайтыс болды. 15 мамыр: Кеңес әскерлері Ауғанстаннан шыға бастады. 29 мамыр – 1 маусым: Рейгэн мен Горбачев Мәскеуде кездесті. INF шарты ратификацияланды. Рейгэнге Кеңес Одағы әлі де зұлым империя деп санайтыны туралы сұрақ қойылғанда, ол "басқа заман, басқа дәуір" туралы айтқанын мәлімдеді. 5 қазан: Чилидің Аугусто Пиночет өзінің билігіне қатысты ұлттық референдумда жеңіліске ұшырады. 3 қараша: Мальдив аралдарында мемлекеттік төңкеріске әрекет жасалды. 6 қараша: Кеңес ғалымы және белгілі адам құқықтары қорғаушысы Андрей Сахаров АҚШ-қа екі апталық сапарға келді. 15 қараша: Палестинаның Тәуелсіздік декларациясы арқылы Палестина мемлекеті ресми түрде құрылды. 7 желтоқсан: Горбачев Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында сөйлеген сөзінде Кеңес Одағы енді Шығыс Еуропа ішкі істеріне әскери түрде араласпайтынын жариялады. 22 желтоқсан: Оңтүстік Африка Оңтүстік-Батыс Африкадан (Намибия) шықты.

1989 жыл

4 қаңтар: Америка мен Ливия арасындағы Сидра шығанағы оқиғасы, 1981 жылғы Сидра шығанағы оқиғасына ұқсас. 7 қаңтар: Жапония императоры Хирохито қайтыс болды, бұл Жапониядағы Шова дәуірінің аяқталуын білдірді. 11 қаңтар: Коммунистік Венгрия саяси реформалар енгізді. 19 қаңтар: Польша үкіметі «Солидарность» кәсіподағын заңдастырды. 20 қаңтар: Джордж Буш АҚШ-тың 41-ші президенті болып инаугурацияланды. 2 ақпан: Кеңес әскерлері Ауғанстаннан шықты. 3 ақпан: Андрес Родригес басқарған төңкеріс салдарынан Альфредо Стросснер биліктен құлатылды. 14 ақпан: Коста-Рика, Сальвадор, Гватемала, Гондурас және Никарагуаның қатысуымен Сальвадордағы Тесоро Бич келісімдері Контра соғысын тиімді түрде аяқтады. 1990 жылдың ақпан айында болады деп жоспарланған еркін сайлаулардың өтетініне келісім бойынша барлық Контра күштері таратылуы керек болды. Алғашқыда бірнеше топ келісімге келіспесе де, кейін қатысуға шешім қабылдады. 15 ақпан: Кеңес әскерлері Ауғанстаннан шыққаннан кейін Ауғанстанда азаматтық соғыс басталды. 19-21 ақпан: Джакартада екінші бейресми кездесу өтті. Бұл кездесуде Вьетнам әскерлерін Камбоджадан шығару және Пол Пот режимінің Камбоджаға оралуына жол бермеу сияқты екі маңызды мәселе шешілді. Кейіннен, 1989 жылдың 30-31 шілдесінде Парижде өткен халықаралық конференцияда дауды шешу жөніндегі жұмыстар жалғасты. 26 наурыз: Кеңес Одағында Халық депутаттарының съезіне алғашқы сайлау өтті. 3 маусым: Аятолла Хомейни қайтыс болды. 4 маусым: Тяньаньмэнь алаңындағы қырғын: Пекиндегі наразылықтарды қытай коммунистік үкіметі басып таңдады, нәтижесінде өлгендердің саны белгісіз. 4 маусым: Польшадағы сайлаулар Коммунистік партияға қолдау көрсетілмегенін көрсетті; «Солидарность» кәсіподағы парламенттегі барлық орындарды және Сенаттағы 99%-ын жеңіп алды. 19 тамыз: Австрия мен Венгрия арасындағы шекаралық қақпа Пан-Еуропалық пикникте ашылды, бұл тізбекті реакцияны тудырды, нәтижесінде ГДР жойылды және Шығыс блогы ыдырады. 23 тамыз: Балтық жолы: Эстония, Латвия және Литвадағы тәуелсіздік жақтастары Таллиннен Вильнюске дейін Рига арқылы үш Балтық мемлекеті бойынша адам тізбегін құрды. Тамыз: Польша парламенті Тадеуш Мазовецкиді Шығыс блогындағы алғашқы коммунистік емес үкімет басшысы етіп сайлады. 7 қазан: Венгрияның биліктегі партиясы – Венгрияның Социалистік жұмысшылар партиясы таратылды. 18 қазан: Венгрия конституциясы көп партиялық саяси жүйеге және сайлауларға мүмкіндік беру үшін өзгертілді. Шығыс Германияда коммунистік көшбасшы Эрих Хонеккердің шамамен 20 жылдық билік мерзімі аяқталды. 7 қараша: Молдавияда азаматтық наразылықтар болды. 9 қараша: Шығыс Еуропадағы төңкерістер: Кеңес реформалары Шығыс Еуропаға коммунистік үкіметтерді ауыстыруға мүмкіндік берді. Берлин қабырғасы бұзылды, себебі политбюро өкілі Гюнтер Шабовски, жаңа келісілген саяхат шектеулерін жеңілдетудің техникалық аспектілері мен процедуралары туралы толық хабардар болмағандықтан, Шығыс Берлинде өткен баспасөз конференциясында шекаралар ашылғанын қате жариялады. 10 қараша: Болгарияның коммунистік көшбасшысы Тодор Живков 35 жыл билікте болғаннан кейін қызметтен алынды. 17-28 қараша: Барқыт революциясы Чехословакиядағы бірпартиялық биліктің аяқталуына әкелді. 2 желтоқсан: 1989 жылғы Хат-Яй бейбіт келісімімен екінші Малайзиядағы төтенше жағдай аяқталды. 3 желтоқсан: Мальта саммитінің соңында Кеңес Одағының басшысы Михаил Горбачев пен АҚШ президенті Джордж Буш ұзақ мерзімді бейбітшілік дәуірі басталғанын жариялады. Көптеген сарапшылар бұл саммитті «Қырық жылдық соғыстың» аяқталуының ресми бастамасы деп санайды. 10 желтоқсан: Моңғол революциясы басталды, онда моңғолдар елдегі бірпартиялық билікті тоқтату үшін бейбіт демонстрациялар өткізді. 14 желтоқсан: Чилиде демократия қайта жаңғыртылды. 16-25 желтоқсан: Румын революциясы: тәртіпсіздіктер Николае Чаушескудің коммунистік үкіметін құлатып, оны және оның әйелі Еленуді өлімге ие қылды. Румыния Шығыс блогының коммунистік үкіметін күшпен құлатып немесе басшыларын өлімге ие қылған жалғыз ел болды. 20 желтоқсан: АҚШ Панамаға басып кірді. 24 желтоқсан: Бірінші Либерия азаматтық соғысы басталды. 25 желтоқсан: Румынияның бұрынғы билік партиясы – Румыния Коммунистік партиясы таратылды. 29 желтоқсан: Вацлав Гавел енді еркін Чехословакияның президенті болды.

January 4: Gulf of Sidra incident between America and Libya, similar to the 1981 Gulf of Sidra incident. January 7: Emperor Hirohito dies, marking the end of the Showa era in Japan. January 11: Communist Hungary introduces political reforms. January 19: the trade union Solidarity is legalized by the Polish government. January 20: George H. W. Bush is inaugurated as 41st President of the United States. February 2: Soviet troops withdraw from Afghanistan. February 3: Alfredo Stroessner was deposed in a coup led by Andrés Rodríguez. February 14: the Contra war effectively ends with the Tesoro Beach Accords happening in El Salvador with Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras and Nicaragua participating. An agreement is made that all contra forces are to disband in return for a free election to be held in February 1990. Although a few groups initially reject the agreement they eventually decide to participate. February 15: the Afghan Civil War begins after Soviet troops withdrawing from Afghanistan. February 19–21: Jakarta Informal Meeting II was held in Jakarta. This meeting succeeded in finding two important issues, namely the withdrawal of Vietnamese troops from Cambodia and the prevention of the return of the Pol Pot regime in Cambodia. Later, efforts to resolve the conflict will continue in International Conference in Paris on July 30–31, 1989. March 26: the Soviet Union holds the first round of legislative elections to the Congress of People's Deputies. June 3: Ayatollah Khomeini dies. June 4: Tiananmen Square Massacre: Beijing protests are crushed by the communist Chinese government, resulting in an unknown number of deaths. June 4: elections in Poland show complete lack of backing for the Communist Party; Solidarity trade union wins all available seats in the Parliament and 99% in the Senate. August 19: the opening of the border gate between Austria and Hungary at the Pan European Picnic set in motion a chain reaction, at the end of which there was no longer a GDR and the Eastern Bloc had disintegrated. August 23: Baltic Way: independence protesters in Estonia, Latvia and Lithuania set up a human chain across the three Baltic states, from Tallinn to Vilnius via Riga. August: Parliament in Poland elects Tadeusz Mazowiecki as leader of the first non communist government in the Eastern Bloc. October 7: Hungarian Socialist Workers' Party, the ruling party of Hungary, is dissolved. October 18: the Hungarian constitution is amended to allow a multi party political system and elections. In East Germany, the nearly 20 year term of communist leader Erich Honecker comes to an end. November 7: civil unrest occurred in Moldova. November 9: revolutions of Eastern Europe: Soviet reforms have allowed Eastern Europe to change the Communist governments there. The Berlin Wall is breached when Politburo spokesman, Günter Schabowski, not fully informed of the technicalities or procedures of the newly agreed lifting of travel restrictions, mistakenly announces at a news conference in East Berlin that the borders have been opened. November 10: Todor Zhivkov, the Communist leader of Bulgaria, is removed from office after 35 years in power. November 17–28: the Velvet Revolution brought the end of the authoritarian one party rule in Czechoslovakia. December 2: end of the Second Malayan Emergency with the Peace Agreement of Hat Yai 1989. December 3: at the end of the Malta Summit, Soviet leader Mikhail Gorbachev and US President George H. W. Bush declare that a long lasting era of peace has begun. Many observers regard this summit as the official beginning of the end of the Cold War. December 10: the Mongolian Revolution begins when Mongolians held peaceful demonstrations to end the one party rule in the country. December 14: democracy is restored in Chile. December 16–25: Romanian Revolution: rioters overthrow the Communist government of Nicolae Ceauşescu, executing him and his wife, Elena. Romania was the only Eastern Bloc country to violently overthrow its Communist government or to execute its leaders. December 20: the United States invades Panama. December 24: the First Liberian Civil War begins. December 25: the Romanian Communist Party, the former ruling party of Romania, is dissolved. December 29: Václav Havel becomes President of the now free Czechoslovakia.

1990 жыл

19-20 қаңтар: Кеңес әскерлері Бакуде тәуелсіздік үшін демонстрация жасаған кем дегенде 131 азербайжанды өлтірді. 30 қаңтар: Польша Біріккен Жұмысшылар партиясы таратылып, Польшада демократияның қалпына келтірілуіне мүмкіндік берді. 31 қаңтар: АҚШ-тың «Дұрыс себеп» операциясы аяқталып, Панамада «Азаттықты нығайту» операциясы басталды. 12-14 ақпан: Душанбедегі көтеріліс Тажикстанда болды. 11 наурыз: Литва КСРО-дан тәуелсіздігін жариялады. 3 сәуір: Болгарияның биліктегі партиясы – Болгария Коммунистік партиясы таратылды. 22 мамыр: Солтүстік Йемен мен Оңтүстік Йемен бірікті. 29 мамыр: Борис Ельцин Ресей президенті болып сайланды. Ельцин 1999 жылғы 31 желтоқсанда Владимир Путин билікке келгенге дейін Ресей президенті қызметін атқарды. 30 мамыр: Вашингтон саммиті басталды. 12 маусым: Ресей Егемендік туралы декларация қабылдады, бірақ КСРО-дан тәуелсіздігін ресми түрде жариялаған жоқ. Декларациямен бірге Ресей Совет Федеративтік Социалистік Республикасының (РСФСР) заңдары мен Конституциясы КСРО заңдарынан жоғары екені жарияланды. РСФСР-дың жоғалуы – барлық Кеңес республикаларының ең қуаттысы – КСРО үшін ауыр соққы болды. 2 тамыз: Баас Ирағы Кувейтке басып кірді, Персы шығанағы соғысы басталды. 20 тамыз: Эстония КСРО-дан тәуелсіздігін жариялады. 23 тамыз: Армения КСРО-дан тәуелсіздігін жариялады. 9 қыркүйек: Джордж Буш және Михаил Горбачев Финляндияның Хельсинки қаласында кездесіп, Кувейтке жасалған шабуылды айыптайтын бірлескен декларация қабылдады. 1 қазан: Руандада Руанда үкіметі мен Руандалық патриоттық фронты (RPF) арасындағы азамат соғысы басталды. 3 қазан: Германия қайта біріктірілді. 4 қазан: Мозамбиктегі азамат соғысы коммунизмге қарсы РЕНАМО-ның жеңілуімен аяқталып, биліктегі марксистік партия ФРЕЛИМО билікте қалды. 15 қазан: Михаил Горбачевқа Нобель бейбіт сыйлығы табысталды. 25 қазан: Қазақстан Кеңес Социалистік Республикасы мемлекеттік егемендік туралы декларация қабылдады, онда республиканың құзыреті басқа барлық құзыреттерден басым болады деп белгіленді. Кейіннен келесі жылы, 1991 жылғы 10 желтоқсанда Қазақстан Республикасы болып қайта аталды. 2 қараша: Молдавияда Днестр соғысы басталды. 21 қараша: Еуропалық қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы Париж хартасын ратификациялады. 23 желтоқсан: Словенияда тәуелсіздік туралы референдум өтті, онда көпшілік дауыспен жақтас жарияланды.

January 19–20: Soviet troops kill at least 131 Azerbaijanis for demonstrating for independence in Baku. January 30: the Polish United Workers' Party is dissolved, allowing democracy to be restored in Poland. January 31: U. S. Operation Just Cause ends, and Operation Promote Liberty begins in Panama. February 12–14: the Dushanbe riots occurred in Tajikistan. March 11: Lithuania declares independence from the Soviet Union. April 3: the Bulgarian Communist Party, the ruling party of Bulgaria, is dissolved. May 22: both North Yemen and South Yemen unified. May 29: Boris Yeltsin is elected as the president of Russia. Yeltsin would serve as Russia's president until resigning on December 31, 1999 with Vladimir Putin taking over. May 30: the Washington Summit begins. June 12: Russia issues the Declaration of Sovereignty but never officially declares its independence from the Soviet Union. With the declaration, it declares that the laws and constitution of the Russian Soviet Federated Socialist Republic (RSFSR) to be above those of the Soviet Union. The loss of the RSFSR which was the most powerful of all the Soviet republics is a major blow to the Soviet Union. August 2: Ba'athist Iraq invades Kuwait, igniting the Gulf War. August 20: Estonia declares independence from the Soviet Union. August 23: Armenia declares independence from the Soviet Union. September 9: George H. W. Bush and Mikhail Gorbachev meet in Helsinki, Finland and issue a joint declaration condemning the invasion of Kuwait. October 1: the Rwandan Civil War begins, between the RPF and the Rwandan government. October 3: Germany is reunified. October 4: the Mozambican Civil War ends with the defeat of the anti communist RENAMO, allowing the ruling Marxist party, FRELIMO, to remain in power. October 15: Mikhail Gorbachev is awarded the Nobel Peace Prize. October 25: The Kazakhstan Soviet Socialist Republic issues a declaration on state sovereignty which gives republic's operations precedence over all others. It is later renamed the following year on December 10, 1991 to the Republic of Kazakhstan. November 2: the Transnistria War begins in Moldova. November 21: the Paris Charter is ratified by the Organization for Security and Co operation in Europe. December 23: Slovenia holds an independence referendum with a majority voting in favor.

1991 жыл

5 қаңтар: Бірінші Оңтүстік Осетия соғысы басталады. 26 қаңтар: Сиад Барре биліктен қуылды, Сомали Демократиялық Республикасы таратылды және Сомали азамат соғысы басталды. 9 ақпан: Литвада көпшілік дауыспен тәуелсіздік туралы референдум өтті. 23 наурыз: Сьерра-Леонеде азамат соғысы басталды. 31 наурыз: Грузияда тәуелсіздік туралы референдум өтті, онда көпшілік Кеңес Одағынан бөлінуге дауыс берді, бірақ Абхазия мен Оңтүстік Осетияның көпшілігі бойкот жасады. Хорватияның тәуелсіздік соғысы басталды, бұл Югославияның ыдырауының бастамасы болды. 9 сәуір: Грузия Кеңес Одағынан тәуелсіздігін жариялады. 19 мамыр: Хорватия тәуелсіздік туралы референдум өткізді, онда көпшілік тәуелсіздікке дауыс берді. Сол күні Украина өзін Украина деп атады. Ресми тәуелсіздік референдумы желтоқсан айында өтті. 27 тамыз: Молдова Кеңес Одағынан тәуелсіздігін жариялады. 31 тамыз: Өзбекстан мен Қырғызстан тәуелсіздіктерін жариялады. 1991 жылдың қыркүйегі: Заирде наразылықтар болды. 7 қыркүйек: Македонияда көпшілік дауыспен тәуелсіздік туралы референдум өтті. 9 қыркүйек: Тәжікстан тәуелсіздігін жариялады. 21 қыркүйек: Армения 1990 жылдың тамызында тәуелсіздігін жариялағанмен, көпшілік дауыспен Кеңес Одағынан тәуелсіздік алу үшін референдум өткізді. 26 қазан: Түрікменстанда көпшілік дауыспен тәуелсіздік туралы референдум өтті. 27 қазан: Түрікменстан тәуелсіздігін жариялады. 12 қараша: Индонезия әскері Шығыс Тиморды оккупациялаған кезеңде кем дегенде 250 тәуелсіздік жақтасын өлтірді. 1 желтоқсан: Украинада тәуелсіздік туралы референдум өтті, онда көпшілік тәуелсіздікке дауыс берді. 22 желтоқсан: Грузияда азамат соғысы басталды. 25 желтоқсан: Михаил Горбачев КСРО президенті лауазымынан кетті. Кремль үстінде Кеңес Одағының туы соңғы рет түсіріліп, кейін Ресей туымен ауыстырылды. Сол күні АҚШ президенті Джордж Буш Борис Ельциннен телефон арқылы хабар алғаннан кейін, Рождество сөз сөйлеп, Суық соғыстың аяқталғанын мойындады. 26 желтоқсан: КСРО Жоғарғы Кеңесінің Республикалар Кеңесі Кеңес Одағын таратып жіберді. Америка Құрама Штаттары әлемдегі жалғыз супердержава атанды.

January 5: the First South Ossetia War begins. January 26: Siad Barre was ousted from office, ending the Somali Democratic Republic and beginning the Somali Civil War. February 9: Lithuania holds an independence referendum with a majority voting in favor. March 23: the Sierra Leone Civil War begins. March 31: Georgia holds an independence referendum with a majority voting for independence from the Soviet Union but is boycotted by most Abkhazians and South Ossetians. The Croatian War of Independence begins, marking the breakup of Yugoslavia. April 9: Georgia declares independence from the Soviet Union. May 19: Croatia holds an independence referendum with a majority voting in favor of independence. declares its independence from the Soviet Union renaming itself Ukraine that day as well. An official independence referendum happens later in December
August 27: Moldova declares independence from the Soviet Union. August 31: Uzbekistan and Kyrgyzstan declare independence from the Soviet Union. September: 1991 Zaire unrest occurred. September 7: Macedonia holds an independence referendum with a majority voting in favor of independence. September 9: Tajikistan declares independence from the Soviet Union. September 21: Armenia holds an independence referendum with a majority voting for independence from the Soviet Union despite declaring independence in August 1990. October 26: Turkmenistan holds an independence referendum with a majority voting for independence from the Soviet Union. October 27: Turkmenistan declares its independence from the Soviet Union. November 12: the Indonesian Army massacred at least 250 East Timorese pro independence protesters during the Indonesian occupation of East Timor. December 1: Ukraine holds an independence referendum with a majority voting in favor of independence. December 22: the Georgian Civil War begins. December 25: Mikhail Gorbachev resigns as President of the USSR. The flag of the Soviet Union is lowered for the last time over the Kremlin and is later replaced by the Russian flag. Also that day U. S. President George H. W. Bush, after receiving a phone call from Boris Yeltsin, delivers a Christmas Day speech acknowledging the end of the Cold War. December 26: the Council of the Republics of the Supreme Soviet of the USSR dissolves the Soviet Union. The United States became the world's only superpower.