Кіріспе

Sprint — MS-DOS жүйесі үшін мәтіндік сөз өңдегіш, алғаш рет 1987 жылы Borland компаниясы тарапынан жарияланды.

Тарих

Sprint, бастапқыда FinalWord бағдарламасы ретінде танымал болған, Джейсон Линхарт, Крейг Финсеф, Скотт Лейсон Бурсон, Брайан Хесс және Билл Спитзак Марк оф зе Юникорн (MOTU) компаниясында (штаб-пәтері Кембридж, Массачусетс штатында) жасаған. Сол кезде MOTU Emacs негізінде құрылған мәтін редакторы MINCE және SCRIBBLE жинағын сатты. The FinalWord ретінде, бұл пакет Lotus бағдарламалық қамтамасыз ету нұсқаулықтарын жазу үшін, сондай-ақ Марвин Минскидің "The Society of Mind" кітабын жазу үшін пайдаланылды. FinalWord II Borland компаниясы сатып алғаннан кейін Sprint деп аталды, ол бағдарламаға жаңа пайдаланушы интерфейсін, жаңа нұсқаулықтар мен мүмкіндіктерді қосты. Редактордың жылдамдығы сол кезде өте жоғары болды, 8 мегагерцтік машиналарда кез келген кешігусіз жұмыс істеді. Бұл Borland-тың Еуропадағы даму кезеңі болды: Sidekick және Turbo Pascal Данияда құрылды; ал Еуропалық еншілес компанияның басқаруында Micropro France-тің бұрынғы басшылары болды (Micropro сол кезде WordStar желісімен мәтін өңдеу бағдарламалық жасақтамасында әлемдік көшбасшы еді. Олар француз тіліндегі орфографиялық сөздігі бар алғашқы мәтін өңдеуші пакет WordStar 2000-ді іске қосу арқылы табысқа жетті). Осы себепті өнімді әзірлеу және жарнамалау Францияда жүзеге асырылды. Sprint – американдық бағдарламалық қамтамасыз ету бағдарламасын шығарған компанияның француз тіліндегі нұсқасы американдық нұсқадан бұрын шыққан сирек жобаларының бірі. Sprint v1.0 Францияда сәтті шығарылды, 30 пайыздық нарық үлесін алып, бәсекелес мәтін өңдеушілерден озып кетті. MicroPro ескі Wordstar өнімдерімен және WordStar 2000-мен әлсіреп жатты; WordPerfect аударма және пайдаланушы интерфейсімен қиындықтарға тап болды; ал MS Word жақсы болғанмен, жетілмеген және күшсіз өнім еді, сонымен қатар DOS және мәтінге негізделген еді. Бетта-тестілеудің жоқтығы және мектепке оралуға дейін шығаруға жасалған қысым Sprint 1.0-да 1.01 үлгісімен түзетуді қажет ететін бірқатар ұсақ ақаулар мен қателерге әкелді, сондай-ақ әрбір тіркелген пайдаланушы үшін дискеттердің жаңа жиынтығы қажет болды. 1.0 нұсқасы (француз тіліндегі 1.01-ге балама) бірнеше айдан кейін АҚШ-та және әлемнің басқа елдерінде шығарылды, бірақ клиенттерден аралас пікірлер алды. Sprint-ті сатып алған Borland-тың жанкүйерлері редакторға риза болды, бірақ пакетке неліктен күрделі форматтаушы кіргенін ойлады, ал тек хаттар мен ескертулер жазуға қажет болған бизнес-пайдаланушылар форматтаушы тілінің ауыр нұсқаулығымен не істеу керектігін білмеді. Дегенмен, мәтін өңдеу WYSIWYG-ге көшті. 1.5 нұсқасы Францияда көптеген жаңа мүмкіндіктермен және тұрақтылықпен шығарылды, бірақ басқа елдерде пайда болған жоқ, бірақ әртүрлі еуропалық елдер үшін бірнеше жергілікті нұсқалар жасалды. Сол кезде Borland Scandinavia банкротқа ұшырады, ал Borland France АҚШ-тан үлкен қаржылық көмек алып құтқарылды. Еуропада жұмыс істеген әзірлеушілер Scotts Valley CA ғимаратына көшіп кетті. 1.5 нұсқасы бірнеше жыл бойы Францияда сәтті болды, бірақ Microsoft Word және Windows үлкен қарқын алып, басқа барлық өнімдерді жасырды. Солтүстік Америкада Sprint нарықта күш жинаған жоқ, өйткені WordPerfect және кейін Microsoft Word одан озып кетті. Ол өзінің күшіне, жылдамдығына және үлкен құжаттарды өңдеу қабілетіне баға берген кәсіби жазушылар, зерттеушілер, ғалымдар және бағдарламашылар арасында шағын, бірақ адал және ынталы жанкүйерлерді құрды. Borland өнімді жаңартуға жеткілікті нарық бар деп ойламады және ақырында оны қолдауды тоқтатты.

Ерекшеліктері

Авариялық қалпына келтіру: Sprint ұсынылған арттымалы сақтық көшірмесіне ие болды, оның алмасу файлы 3 секунд сайын жаңартылып, апаттардан толық қалпына келтіруді қамтамасыз етті. Сауда көрмелерінде бір адам қуат сымын тартып алып, машина қайта іске қосылғаннан кейін машинист жұмысын жалғастырды. Теп келе жазба: Бұл мүмкіндік Sprint-ке қате анықталғанда дереу хабарлауға мүмкіндік берді. Көптілдік өңдеу: Sprint сөздіктерді ауыстыру, дефис қоюды қолдау, сондай-ақ бәсекелестерімен әлі де теңесе алмайтын орфографиялық және синонимдер сөздіктерін қамтыды. Жеке форматтаушы және бағдарламаланатын редактор: Бұл корпоративтік ортада құжаттарды стандарттау немесе "үлгілік" келісімшарттарды құруға ұмтылған пайдалы мүмкіндіктер болды. Мысалы, Францияда Banques Populaires (несие шарты) немесе Conseil d'Etat үшін қолданбалар жасалды, ал кейбір жергілікті мемлекеттік органдар тендерлер мен келісімшарттарға арналған арнайы қолданбалар құрды. Күшті бағдарламалау тілі: Sprint-те бағдарламалау мәтін өңдеушінің ішкі тілімен жүзеге асырылды – C тіліне ұқсас тіл. Бағдарламашылар "ішкі құрылымға енуге" және басқа мәтін өңдеушілерде мүмкін емес деңгейде өзгерістер мен кеңейтімдер қосуға қабілетті болды. Жазылғаннан кейін Sprint бағдарламалары интерфейске компиляцияланып, толық жылдамдықпен орындалады. Интерфейске ауысу: Sprint-ке енгізілген өзгерістер мен кеңейтімдер жеке интерфейстерге сақталуы мүмкін, оларды оңай және жылдам ауыстыруға болады. Бұл әртүрлі тілдерде жұмыс істейтін адамдар үшін пайдалы, себебі әр тілдің әріптері мен белгілеріне кілттерді интерфейске байланысты бейімдеуге болады. Файлдарды басқару: Пайдаланушылар бір уақытта 24 файлмен жұмыс істей алады. Барлық ашық файлдар шығу кезінде сақталуы мүмкін немесе сақталмайды – бірақ олар сол күйінде автоматты түрде қайта ашылады, соның ішінде әрбір файлдың курсор орны, қиып-қою буферінің мазмұны және орфографиялық тексеру күйі. Бұл мінез-құлық апаттан қалпына келтіру алмасу файлы арқылы іске асырылғандықтан (жоғарыда қараңыз), ол сақталған күйді пайдаланып "бірден іске қосылу" мүмкіндігін қамтамасыз етті; бұл сол кезде ерекше жағдай еді. Үлкен құжаттарды өңдеу: Sprint жүздеген беттік үлкен құжаттарды қатаң пішімдеу сәйкестігімен, автоматты мазмұн тізімімен, индекс жасаумен, суреттер тізімімен және сілтемелер тізімімен жариялауға қабілетті. Бұл мүмкіндіктер Sprint-ті техникалық құжаттарды дайындаудағы көшбасшыға айналдырды, ал Borland өзінің барлық нұсқаулықтарын жылдар бойы Sprint-те жасады. PostScript мүмкіндіктері: Sprint өлшемдері бар EPS кескіндерін тікелей басып шығара алады, сондай-ақ тікелей PostScript процедураларын қосуға мүмкіндік берді. Бұл өнім баспа индустриясында өте танымал болды. Мысалы, 200 беттік романды 192 бетке сыйғызу үшін нүкте өлшемін 11-ден 10,56-ға өзгерту жеткілікті болды. Sprint 0,04 қадаммен өлшемді өзгерте алады және сәйкесінше жол арасы мен кернингті масштабтай алады. (192 беттік көлем баспа индустриясында маңызды, онда беттер саны көбінесе 32-ге бөлінуі керек. 200 беттік кітапты 224 бетке басып шығару қажет, ал қалған 24 беті бос болады.) Таныс ортамен үйлесімділік: Редактордың әдепкі кілттері EMACS ұсынған кілттердің жиынтығының ішкі жиыны болды, ал белгілеу тілі Scribe тілінің ішкі жиыны болды, бұл осы құралдармен таныс адамдарға Sprint-ті пайдалануды жеңілдетті.

Қабылдау

1984 жылы BYTE журналы FinalWord 1.16 бағдарламасының аз жадты қажет етуін және көптеген қуатты мүмкіндіктерін жоғары бағалады. Оған сын ретінде, оны пайдалануды үйренудің өте қиындығы мен тұрақсыздығы, соның ішінде төрт күндік еңбекті жойған бір ауыр қате айтылды. 1989 жылы журнал Sprint бағдарламасын BYTE сыйлығының «Ерекшеленгендер» жеңімпаздарының қатарына қосып, «егер сіз [WYSIWYG] функциясы болмаса да көне білсеңіз, Sprint сізге мәтіндік редактор ретінде жеткілікті» деп хабарлады.