Кіріспе
1954 жылы Энтони Маннның түсірген фильмі
"Алыс ел" – 1954 жылы америкалық "Technicolor" форматында түсірілген, Энтони Манн режиссерлік еткен, Джеймс Стюарт, Рут Роман, Уолтер Бреннан, Джон МакИнтайр және Корин Калвет бас рөлдерде ойнаған вестерн фильмі. Бордэн Чейз жазған сценарий бойынша фильмде өзіне сенімді саяхатшы Юкон аймағындағы Доусон қаласына мал айдап бара жатқанда зұлым, жемқор судьямен қарым-қатынасқа түседі. Бұл Аляскада түсірілген санаулы вестерн фильмдерінің бірі – "Спойлерлер" (1955) және "Аляскаға солтүстікке" (1960) фильмдері де осылардың қатарында, бірақ фильмнің өзі онда түсірілмеген. Бұл Энтони Манн мен Джеймс Стюарттың бірлесіп түсірген төртінші вестерн фильмі болды. Сонымен қатар, Джей С. Флиппен, Гарри Морган, Стив Броди, Роберт Дж. Уилк, Чабби Джонсон, Роял Дано және Джек Элам сынды актерлер де фильмде ойнаған.
Сюжет
1896 жылы Джефф Вебстер Клондайк алтын асығы туралы естіп, досы Бен Татеммен бірге мал төлдерін Юкон штатындағы Доусон қаласына айдап әкелуге бел буады. Жолда ол Скайуэйдегі дарға асу рәсімін бұзып, өзін-өзі тағайындаған судья Ганнонның ашуын қоздырады, сол себепті Ганнон оның малын бір жақты тәртіппен тәркілейді. Доусонға жабдық жеткізуге көмектесуге келіскен соң, Джефф пен Бен малды керуенге қосу үшін қалаға оралады, ал Ганнон мен оның адамдары оларды тызғынмен қуалайды. Канада шекарасын өткеннен кейін Джефф Ганнонның бандасын қуып жете беруден бас тартуға көндіру үшін бірнеше ескерту оқтарын атып, оларды тоқтатып, бірақ судья Джеффты Скайуэй арқылы қайтқанда дарға асуға уәде береді. Джефф Доусонға келгенде, ол кең таралған, бірақ зиянсыз заңсыздықпен күресіп жатқан қаланың халқын көреді және бұл оның ісі емес деп ойлап, оған немқұрайдылық танытады. Ол малын фунтіне 2 доллардан ($2.0, 1896 жылғы бағасымен бүгінгі күнгі шамамен <есептелген сома>) жаңа келген Ронда Каслға сатады, ол оны жұмысқа алған салон иесі және Ганнонның серіктесі, ал ол Хомини, Гритс және Молассестен, жергілікті дәмхананың иелерінен асып түседі. Ронда да, француз-канад қызы Рене Валон да Джеффке қатты қызығады. Келесі оқиғаларын іздеп жүрген Джефф пен Бен кірістерінен 40 000 доллар ($0.04, 1896 жылғы бағасымен бүгінгі күнгі шамамен <есептелген сома> миллион) жұмсап, бар болған алтын кенін сатып алады, осылайша ақшалары екі есеге артады. Ронда Ганнонмен серіктестік құрып, салон ашады, ол кеншілерді алдап, олардың кендерін тартып ала бастайды. Ганнон мен оның қарулы адамдары өз үлестерін (сонан кейін тағы да) алу үшін келеді, бұл Доусонды одан да қауіпті етеді. Джефф бұл іске араласпайды, оның орнына Ганнон басқа істермен айналысып жатқанда өзен арқылы жасырын қашуды жоспарлайды. Бірақ Ганнон Бен ұзақ сапарға арналған қосымша кофе сатып алғанын біліп алып, оның адамдары Бенді өлтіріп, Джеффті жаралайды, содан кейін ол оны өз жағына тартуға мәжбүр етеді. Джефф Ганнонға еркектер арасында дауды шешуге шақырады, бірақ зұлым адам тұзақ қояды. Ронда Джеффті ескерту үшін жүгіріп шығып, арқасынан оқ жеңіп, қаза табады. Джефф осыдан кейін болған атыс кезінде Ганнонды өлтіреді, ал оның қалған бандасы қаладан кетуге келіседі, себебі олар ұзақ жылдардан бері наразылықта болған қала тұрғындарымен күресуге дайын емес, олар ақыры батылдық танытып, қаруланып, бандаға қарсы тұруға бел буады.
Тарихи негіздер
Ганнонның кейіпкері Аляскадағы алтын ірілісі кезінде Скегвей қаласын басқарған, алаяқ және бандиттік топтың көшбасшысы Сопи Смиттен шабыттанған болуы мүмкін. Ол атыста қаза тапты, бірақ фильмде көрсетілгендей емес. Мал Сиэтлге айдалып әкелініп, Скегвейге жіберілді, содан кейін Доусонға дейін әрі айдалып, барлығы шамамен 1500 мильді құрады.