Кіріспе

1979 жылы Роберт Олдрич түсірген фильм, 1935 жылғы [[вестерн (жанр)]].

"The Frisco Kid" – 1979 жылы Роберт Олдрич режиссерлік еткен американдық комедиялық фильм. Басты рөлдерде Жене Уайлдер – Сан-Францискоға жол тартқан поляк раввині Аврам Белинский және Харрисон Форд – оның досы болған банк тонаушысы.

Сюжет

Раввин Аврам Белинский поляк ешивасының соңғы сынып оқушысынан түсіп, Филадельфияға келіп, Сан-Францискоға барады. Оның қолында Сан-Франциско синагогасына арналған Тора түрмесі бар. Аврам, кінәсіз, сенімді және тәжірибесіз саяхатшы, үш алаяқпен, ағайынды Мэтт пен Даррил Диггс және олардың серіктесі мистер Джонспен кездеседі, олар оны батысқа бару үшін арба мен заттарды төлеуге көмектесуге алдап, оны қатыгездікпен тонап, оны және оның заттарын Пенсильваниядағы бос жол бойына шашыратып тастайды. Сан-Францискоға жетуге бел буған Аврам аяқпен және шаршап-шалдыққан амиш халқының қонысына тап болады. Қарапайым қара киімдерінен ол хасид яһудилерін бағындырады, бірақ бір адамның қалтасында тұрған Киелі кітаптағы христиандық айқышқа назар аударады, бұл кезде ол құлап қалады. Олар Әурамға қамқорлық жасап, оған пойыз билеті алуға жеткілікті ақша жинап береді. Огайода Аврам теміржолда жұмыс істейді, ол ат пен керек-жарақ сатып алу үшін жеткілікті ақша жинап алады. Батысқа қарай бара жатқанда ол Томи Лиллард есімді бейтаныс адаммен дос болады. Ол банкті тонаған, жұмсақ жүректі, ол кейде қиындықтарға қарамастан, Аврамның көмектеспеушілігі мен ашық болмысына әсер етеді. Томи жұма күні банкті тонағанда, Аврам шәмбе күні тіпті ізіне асылған адамдармен де аттанбайды. Екеуі сонымен қатар Американың жергілікті халқының меймандостығын сезінеді, траппистер монастырының үндемеу антын адалдықпен ризашылықпен бұзады. Сан-Францискодан алыс емес шағын қалада тоқтаған кезде Аврам Диггс ағайындылары мен Джонсқа тағы да кездеседі. Ол үш адаммен ұрысып, соққы алғаннан кейін Томми құтқарады, ол олар Аврамнан ұрлаған нәрселерді және одан да көп нәрсені қайтарып алады. Жағалауда Аврэм Томидің жолдарын бөліп жатқанын хабарлағанынан қатты қорқады. Үш қарақшы екеуін қуып, Калифорниядағы жағажайда тосқауылға түседі. Томми Джонсты өлтіріп, Мэтті шағып алады, ол оқиға орныннан қашады. Аврам өзін-өзі қорғауда Даррилді өлтіруге мәжбүр болады. Сан-Францискода Аврам өзінің раввин болуға лайықты екендігіне күмәндана бастайды, себебі ол адамды өлтіргендіктен ғана емес, сонымен қатар Томаны құтқаруға асығып, өзінің ең жақсы досы болған Томмиді құтқаруға асықты. Томми оның сенімін қалпына келтіреді, жағажайда не істегеніне қарамастан, ол әлі де ішкі дүниесі екенін еске салады. Алайда, Мэт, үштіктің жалғыз аман қалған адамы, пайда болады және Аврамды дуэльге шақырады. Аврам өзін-өзі ұстап, бүкіл қоғамда өзінің даналығы мен батылын көрсетеді, оны қарусыздатып, Томмидің көмегімен Сан-Францискодан қудырады. Фильм Аврамның әкесі көрмеген жерден күйеуге шыққан үлкен қызымен емес, Розали Бендермен, ол бірінші көргеннен кейін ғашық болған кіші қызымен, Томмимен күйеу жігіті ретінде некелесуімен аяқталады.

Даму

Фильм жеті жыл дамырылды. Ұзақ уақыт бойы ол "No Knife" деп аталды, содан кейін қысқа ғана уақытқа "Greenhorn" деп аталды, бірақ кейін біреу "The Frisco Kid" деген атауды ұсынды. Роберт Олдрич түсірілімге дайындық кезінде режиссер Дик Ричардсты алмастырды. (Тағы бір дерек көзі Уэйннің сценарийдегі "әдепсіздік" салдарынан фильмге түскім келмейтінін айтады.) Уайлдер 1976 жылы оған фильм ұсынылғанын, бірақ ол бас тартқанын мәлімдеді. Сценарий қайта жазылды, ол келесі жылы оны қайта оқып, бұрынғыдан жақсы болғанын ойлады, бірақ тағы да бас тартты. Дегенмен, екінші түзетілген нұсқасын оқығаннан кейін ол фильмге қатысуға келісті. Warner оны сценарийді жетілдіруге шақырды, сондықтан ол үшінші нұсқаны жасауға көмектесті, содан кейін төртінші нұсқаны өзі жазды. Олдрич: "Бетт Дэвистен басқа, Джинмен жұмыс істеген ең жақсы актер – ол. Ол өте сезімтал, өте зиялы" деді. Уайлдер де Олдричпен жұмыс істеуден ләззат алды, бұл фильмді "Жас Франкенштейн кір жинаған он екі сарбазбен кездеседі" деп сипаттап, "оның сахнаны түсіру әдісі мен жұмыс істеген барлық режиссерлердің арасында ең көркемдігі" деді. Форд кейін: "Джинмен жұмыс істеу қызықты болды [бірақ] режиссер Роберт Олдрич маған қараған сайын, ол Джон Уэйннің болмауына қаншалықты ренжіді деп ойладым" деді.

Кассалық жинақ

Фильм алғашқы жылы АҚШ кассасында 4,7 миллион доллар тапты.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтында фильм 28 рецензияға негізделген 54% рейтинг алды. Бір рецензияда: "Тіпті зерделі Джин Уайлдер немесе сүйкімді Харрисон Форд та "Фриско Кидті" есте қаларлық сюжетке айналдыра алмайтын, бірқалыпты комедиялық эпизодтардан құтқара алмайды". The New York Times газетінің Винсент Канби "Фриско Кидті" "көңіл көшірмейтін хаос" деп сипаттады: "Адамдар келіп-кетіп, қызықты нәрселер істейді, бірақ олар тек жақын туыстарына немесе этникалық мәдениетке құмар адамдарға ғана ұнайды". Ол сюжеттің дамуының жетіспеушілігін сынға алып, ақылды идеяға негізделгенімен, "Фриско Кид" өзінің уәдесін орындамайтынын айтты. Роджер Эберт фильмге ара-тура пікір білдірді, ол "Cat Ballou" фильмін көргеннен кейін "комедиялық вестерндер тақырыбында мәңгілікке көңілі толып қалғанын" мойындады. "Фильм жақсы идеяға негізделген, әрине. Бірақ осы материалға қалай қарау керек? Комедиялық стиль қандай болуы тиіс? "Фриско Кид" барлық мүмкін стильдерді сынап көреді". Джордан Хиллер оны "25 маңызды еврей фильмдерінің" бірі деп атап, "ерекше тазалығымен және өзіне сенімсіздіксіз қарапайымдылығымен" жоғары бағалады. Ол оны "бір жағынан комедиялық фарс, екінші жағынан драмалық достастық туралы фильм, үшінші жағынан спагетти-вестерн" деп сипаттап, "Фриско Кидтің суретшінің сүйкімді, жастық шалақылығының сезімі бар" деді. "Фриско Кид – барлық ақымақтықтар мен әзіл-қалжыңдарды есептемегенде, "Тора" туралы фильмнің өзі" деді. Рецензент Кен Хэнк: "Роберт Олдричтің соңғы фильмінде этникалық юморға, көбінесе еврейлерге қатысты, тым көп сүйену бар, бірақ ол [Олдричтің] кәсібилігі фильмге жақсы қызмет етеді. Техникалық тұрғыдан кемшілік табу қиын, ол көптеген сахналарға көркемдік сезімдерін сыйға тартып, оларды теледидарлық материалдан жоғарырақ деңгейге көтереді. Әурам мен оның күмәнді серігі Томмидің (Харрисон Форд) үндістер тайпасының тұтқыны болғандағы би сахнасы, сондай-ақ Сан-Франциско көшелеріндегі соңғы атыс эпизоды жақсы мысалдар. Ешқашан ұлы фильм болмаса да, ол жағымды, көңілді фильм – Уайлдер мен Фордтың күшті (дегенмен, күмәнді) химиясының арқасында жақсы танылатын ескі ойын-сауық". Movie Metropolis-тен Пуччо фильмді "күлкілі және әсерлі" және "көңілді" деп сипаттады: ""Фриско Кид" керемет фильм емес; тіпті кино өнерінің ең жақсы стандарттары бойынша өте жақсы фильм емес; бірақ ол өте мейірімді және жұмсақ фильм болғандықтан, ұнатпау қиын. Фильм ақырындап дамиды, режиссер құрғақ, нәзік фарс пен ашық жарқыраудың арасында дұрыс комедиялық тонды табуда қиындыққа тап болады; бірақ ол әрбір көрініске жүрек сыйлайды, сондықтан, мүмкін, Олдричтің мақсаты "жүрек жылыту" болған шығар, егер олай болса, ол одан жақсырақ жасай алмады". Пуччо: "Джин Уайлдер сияқты жақсылықты ешкім жасай алмайды. Сонымен қатар, көптеген актерлер Уайлдер сияқты өздерінің мәдениетін және діни сенімдерін тойлауға дайын емес, бұл қасиетті ол, мүмкін, [Мел] Брукстан алған".