Филип Нойс: Австралиялық режиссердің өмір жолы мен шығармашылығы

Кіріспе

Австралиялық кинорежиссер (1950 жылы туған)

Филипп Нойс (1950 жылдың 29 сәуірінде туған) – австралиялық кино және теледидар режиссері. 1977 жылдан бері ол әртүрлі жанрдағы 19-дан астам көркем фильмді түсірді, оның ішінде тарихи драмалар («Newsfront», «Rabbit Proof Fence», «The Quiet American»); триллерлер («Dead Calm», «Sliver», «The Bone Collector»); және әрекет фильмдері («Blind Fury», «The Saint», «Salt»). Ол сонымен қатар Джек Райанның «Патриоттық ойындар» (1992) және «Ашық және қазіргі қауіп» (1994) фильмдерін, сондай-ақ 2014 жылы Лоис Лоуридің «Бүлекші» ромасының бейімделуін режиссерлік етті. Ол Валь Килмер, Харрисон Форд, Дензел Вашингтон, Майкл Кейн, Анджелина Джоли, Николь Кидман, Мерил Стрип, Рутгер Хауэр және 25 жыл бойы Тора Берчпен үш фильмде жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол Австралия мен Солтүстік Америкада «The Cowra Breakout», «Vietnam», «Revenge», «Roots» және Netflix-тің «What/If» сияқты телебағдарламаларды режиссерлік етіп, сценарийін жазып, атқарушы продюсерлік қызметін атқарды. Нойс жұмысы үшін бірнеше марапаттарға ие болды, оның ішінде AACTA сыйлығының «Үздік фильм», «Үздік режиссер» номинациялары және Лонгфорд Лайеллдің өмірлік жетістіктеріне арналған арнайы сыйлығы.

Өмір және мансап

Нойс Гриффитте, Жаңа Оңтүстік Уэльсте дүниеге келді, Сиднейдегі Баркер колледжінде орта мектепте оқыды және 18 жасында қысқаметражды фильмдер түсіре бастады. "Андерграунд" фильмдерінің плакаты оның қиялын баурап алды, ал 16 АҚШ және Австралия эксперименталды фильмдері жаңа бір сезімді оятып жіберді. Төрт айдан кейін ол өзінің алғашқы қысқаметражды фильмін түсірді – 15 минуттық "Тозақта билік жүргізуге жақсырақ", оны достарына рөлдерді сату арқылы қаржыландырды. 1969 жылы Нойс Сидней киношілер кооперативінің директоры болды. Ян Чапманмен бірге ол Сиднейдегі социалистік кітап дүкенінің үстінде үш жыл бойы кинотеатр басқарды, онда Австралияның жаңа толқынын құраған режиссерлердің қысқа фильмдері көрсетілді: Джиллиан Армстронг, Питер Вейр, Брюс Бересфорд, Джордж Миллер және Пол Кокс. Бұл – австралиялық фильмдерді сирек көретін бумерлер ұрпағы болды, себебі Австралиядағы тарату және көрсету құқықтары британдық және американдық компаниялардың қолында болды. Сидней университетін бітіргеннен кейін, ол 1973 жылы Австралия кино, теледидар және радио мектебіне қабылданды және 1975 жылы өзінің алғашқы кәсіби фильмін шығарды. Оның көптеген фильмдерінде тыңшылық тақырыбы көтеріледі, себебі Нойс әкесінің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австралияның Z Force командалық бөлімінде қызмет ету туралы әңгімелерін тыңдап өскен. Дебюттік фильмі "Бекжол" (1977) шыққаннан кейін, Нойс "Жаңалықтар майданы" (1978) фильмімен үлкен коммерциялық және сындық табысқа қол жеткізді. Бұл фильм Австралия кино институтының (AFI) үздік фильм, режиссер, актер және сценарий сыйлықтарын жеңіп алды, Лондон кинофестивалін ашты және Нью-Йорк кинофестивалінде көрсетілген алғашқы австралиялық фильм болды. Нойс австралиялық теледидар үшін екі мини-сериалда австралиялық режиссер Джордж Миллермен бірге жұмыс істеді: "Құлатылу" (1983) және "Коррадан қашқандар" (1984). Миллер сонымен қатар Нойстің Голливуд студияларының назарына түсуіне себеп болған "Тыныш теңіз" (1988) фильмін өндірді, ол Николь Кидманның мансабын бастады. "Тыныш теңізден" кейін Нойс Америкаға барып, Три Стар Пикчерс үшін Ратгер Хауэрдің басты рөлде ойнаған "Соқыр ашу" фильмін түсірді. 1991 жылы жас отбасымен бірге АҚШ-қа көшіп келген Нойс келесі сегіз жылда бес фильм түсірді, олардың ішінде Харрисон Фордтың қатысуымен түсірілген "Қауіпті жағдай" ең сәттісі болды, ол сыншылар мен көрермендер тарапынан мақталып, 216 миллион долларлық табыс әкелді. 1999 жылы Анжелина Джоли мен Дензел Вашингтонның қатысуымен түсірілген "Сүйектер жинаушы" фильмінен кейін Нойс өзінің туған Австралиясына оралуға шешім қабылдады. Ол "Ұрланған ұрпақтар" фильмін режиссер ретінде өзінің ең мақтан тұтатын жұмысы деп сипаттады: "Бұл фильмді елдің әртүрлі абориген қауымдастықтарына көрсету және олардың реакциясын көру, себебі ол ұрланған ұрпақтардың тағдырын растады". Тәуелсіз қаржыландырылған болса да, фильм австралиялық көрермендер арасында үлкен сәттілікке ие болды және бүкіл әлемде сатылды. Нойс сонымен қатар 2002 жылы Грэм Гриннің романының бейімделуі "Тынық америкалық" үшін мақталды, ол Майкл Кейнге Академия сыйлығының үздік актер номинациясын сыйлады және Лондон кино сыншылары шеңберінен және АҚШ-тағы Ұлттық шолу кеңесінен үздік режиссерлік сыйлыққа ие болды. Оңтүстік Африкада апартеид режимі орнатылған "От тұтану" (2006) фильмінен кейін Нойс 2010 жылы Анджелина Джолидің қатысуымен түсірілген "Тұз" атты тағы бір үлкен бюджеттік студиялық фильм түсіруді шешті, ол оның осы уақытқа дейін ең үлкен коммерциялық хиті болды, ол бүкіл әлем бойынша 300 миллион долларға жуық табыс тапты. Эмилия Кларк пен Джек Хьюстонның қатысуымен түсірілген "Күдік тудыратын" фильмінің Америкада 2020 жылы Roadside Attractions компаниясы шығаруы тиіс болған, бірақ коронавирус пандемиясына байланысты 2021 жылдың мамырына дейін кейінге қалдырылды. 2021 жылы Нойс Светлана Цветконың сценарийін жазған және режиссерлік жасаған "Маған не алдыңды көрсет" фильмінің атқарушы продюсері болды. "Ол біздің көрінісімізге және осы оқиғаны біз қалағандай әдемі етіп айту қабілетімізге сенді және оны жетілдіруге көмектесті", - дейді Цветко 2022 жылғы FilmInk сұхбатында Нойс туралы. Наоми Уоттс ойнаған "Жайсыз сағат" фильмін АҚШ-та Roadside Attractions компаниясы 2022 жылдың наурыз айында шығарды. 2021 жылдың соңында Париждегі Француз кинотеханында Нойстің 17 көркем және 10 қысқаметражды фильмдерінен құралған ретроспектива көрсетілді. Нойстің келесі фильмі, "Жылдам Чарли", Пирс Броснан, Морена Баккарин және Джеймс Каанның қатысуымен түсірілген қараңғы комедиялық триллер, Ричард Венк жазған фильм АҚШ-та 2023 жылдың желтоқсан айында шықты, ол Нойсқа өте жағымды пікірлер әкелді.

Noyce was born in Griffith, New South Wales, attended high school at Barker College in Sydney and began making short films at the age of 18. A poster for a screening of "underground" films had captured his imagination and the 16 US and Australian experimental films ignited something else. Four months later he shot his first short film, the 15 minute Better to Reign in Hell, financed by selling roles to his friends. In 1969, Noyce became the manager of the Sydney Filmmakers Co op, a collective of filmmakers. With Jan Chapman, he ran the Filmmaker's Cinema for three years atop a socialist bookshop in Sydney, screening the short films of the directors who would go on to form the Australian New Wave: Gillian Armstrong, Peter Weir, Bruce Beresford, George Miller and Paul Cox. These were a generation of boomers who had grown up rarely seeing an Australian film, as British and American interests controlled distribution and exhibition in Australia. After graduating from Sydney University, he joined the Australian Film, Television and Radio School in 1973 and released his first professional film in 1975. Many of his films feature espionage, as Noyce grew up listening to his father's stories of serving with the Australian Commando unit Z Force during World War II. After his debut feature, the medium length Backroads (1977), Noyce achieved huge commercial and critical success with Newsfront (1978), which won Australian Film Institute (AFI) awards for Best Film, Director, Actor and Screenplay; it opened the London Film Festival and was the first Australian film to play at the New York Film Festival. Noyce worked on two miniseries for Australian television with fellow Australian filmmaker George Miller: The Dismissal (1983) and The Cowra Breakout (1984). Miller also produced the film that brought Noyce to the attention of Hollywood studios – Dead Calm (1988) which launched the career of Nicole Kidman. After Dead Calm, Noyce went to America to direct Blind Fury starring Rutger Hauer for Tri Star Pictures. Moving with his young family to the United States in 1991, Noyce directed five films over the following eight years, of which Clear and Present Danger, starring Harrison Ford, was the most successful, critically and commercially, grossing $216 million. After 1999's Bone Collector starring Angelina Jolie and Denzel Washington, Noyce decided to return to his native Australia for Stolen Generations saga Rabbit Proof Fence, which won the AFI Award for Best Film in 2002. He has described Rabbit Proof Fence as "easily" his proudest moment as a director: "Showing that film to various Aboriginal communities around the country and seeing their response, because it gave validity to the experiences of the stolen generations." Although independently financed, the film was a huge hit with Australian audiences and sold worldwide. Noyce was also lauded for The Quiet American, the 2002 adaptation of Graham Greene's novel, which gave Michael Caine an Academy Award Best Actor nomination and earned best director awards from London Film Critics' Circle and National Board of Review in the US. After the Apartheid set Catch a Fire (2006) in South Africa, Noyce decided to make another big budget studio film with 2010's Salt starring Angelina Jolie, which proved to be his biggest commercial hit to date, making nearly $300 million worldwide. Above Suspicion, starring Emilia Clarke and Jack Huston, originally to be released in America in 2020 by Roadside Attractions was delayed until May 2021 due to the Coronavirus Pandemic. In 2021, Noyce became executive producer on the film Show Me What You Got, written and directed by Svetlana Cvetko. "He clearly believed in our vision and ability to tell this story in the beautiful way we wanted, and just simply helped us enhance it," Cvetko says of Noyce in a 2022 FilmInk Interview. The Desperate Hour, starring Naomi Watts, was released in the US by Roadside Attractions in March 2022. In late 2021, a 17 feature and 10 shorts retrospective of Noyce's work was presented at the Cinémathèque Française in Paris. Noyce's next film, Fast Charlie, a darkly comedic thriller starring Pierce Brosnan, Morena Baccarin and James Caan, written by Richard Wenk was released in the US in December 2023,earning Noyce highly positive reviews.