Кіріспе

Құстың түрі

Papilio machaon – Ескі әлемнің қарлығаш құйрықты көбелегі, Papilionidae тұқымдасының мүшесі. Бұл көбелек сары қарлығаш құйрық немесе жай ғана қарлығаш құйрық деп те аталады (бұл атау тұқымдастың барлық мүшелеріне қолданылады, бірақ алғаш рет осы түрге берілген). Papilio туысының типтік түрі болып табылады. Бұл кең таралған түр Палеарктиканың көп бөлігінде (Еуропаның көп бөлігіндегі жалғыз қарлығаш құйрық) және Солтүстік Америкада кездеседі.

Этимология

Бұл түр грек мифологиясындағы Махаонның (Μαχάων) құрметіне аталған. Ол Асклепийдің ұлы болған.

Таксономия

Папилио махаонды Карл Линней 1758 жылы «Systema Naturae» еңбегінің 10-шы басылымында шамамен 200 басқа бауырсақ түрімен бірге сипаттады. Кейін Пьер Андре Латрель оны Папилио туысының типтік түрі ретінде белгіледі. «Махаон» деген түрлік атау Гомердің шығармаларындағы Асклепийдің ұлы Махаонға сілтеме жасайды.

Өсіру

Еуропалық көбелектерді (Old World swallowtails) тұтқындықта оңай өсіруге болады. Көбелектерді артқы аулаңыздағы бақта көптеген гусеницаларға жеуге болатын өсімдіктерді отырғызу арқылы жұмыртқа салуға көндіруге болады. Бұл үшін қарапайым рута өсімдіктері өте қолайлы. Жұмыртқаларды немесе жас гусеницаларды жинағаннан кейін, оларды ауа айналымын қамтамасыз ету үшін үстінде тесіктері бар ыдысқа салуға болады. Бір ыдыста бірнеше гусеницаны ұстауға болады, өйткені олар бір-біріне шабуыл жасамайды (бірақ кейде басқа гусеницалардың қозғалысынан қорқуы мүмкін). Оларды кез келген тамақ өсімдіктерімен қоректендіруге болады. Жүректілер үшін қарақұмық – табиғатта оңай кездесетін өсімдіктердің бірі. Дегенмен, қарақұмық сияқты, ақжуа да абай болуды талап етеді, өйткені олар қатаң, ағаш тәрізді сабақтарды жемейді; оларды жұмсақ жапырақтармен қоректендіру керек. Сондай-ақ, оларға рута немесе сүтпетрушка да беруге болады. Оларды қолайсыз өсімдіктермен қоректендіру аштықтан өлімге алып келеді. Гусеницалар өте жылдам жейді; олар тамақтануға немесе демалуға уақыт бөледі, содан кейін тамақтануды жалғастырады. Олар жеткілікті өлшемге жеткен соң, жібектей жіптерімен кез келген бетке жабысады. Олар қуыршаққа айналғанша қозғалмай тұрады. Бұл шамамен бір күнге созылады. Қуыршаққа айналғаннан кейін, оларды ыдыстан өте мұқият алып, жылы жерге қоюға болады. Көбелек қалыптасып, шығуына кететін уақыт температураға байланысты. Егер оны жазғы жылы температурада сақтаса, бір-екі аптада қалыптасады. Ал егер температура төмен болса, ауа райы жеткілікті жылы болғанын сезіну үшін бірнеше айға дейін уақыт кетуі мүмкін. Қуыршақтарды өткізбейтін бетте сақтауға болмайды, өйткені олар шыққанда аздап сұйықтық бөлінеді, бұл көбелек ылғалданып, ұша алмай қалуына себеп болуы мүмкін. Асханада қолданылатын сіңіретін қағазды пайдалану ұсынылады.