Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Амхара аймағындағы қала, Эфиопия
Town in Amhara Region, Ethiopia
Дебре Табор (лит. "Табор тауы") – Эфиопияның солтүстігіндегі қала және уорда. Амхара аймағының Дебуб-Гондар аймағында, Гондардан оңтүстік-шығысқа қарай 100 шақырым және Тана көлінен шығысқа қарай 50 шақырым жерде орналасқан бұл тарихи қаланың географиялық координаталары және теңіз деңгейінен биіктігі – метр. Аймақта кем дегенде 48 бұлақтың болуы Дебре Табордың дамуына септігін тигізді. Дебре Таборды әуежай (ICAO коды HADT, IATA DBT) қамтамасыз етеді.
Debre Tabor (, lit. "Mount Tabor") is a town and woreda in northern Ethiopia. Located in the Debub Gondar Zone of the Amhara Region, about 100 kilometers southeast of Gondar and 50 kilometers east of Lake Tana, this historic town has a latitude and longitude of with an elevation of above sea level. The presence of at least 48 springs in the area contributed to the development of Debre Tabor. Debre Tabor is served by an airport (ICAO code HADT, IATA DBT).
Шығу тегі
Оның қалай құрылғандығы туралы пікірлер әртүрлі. Жергілікті тұрғындар 13 ғасырда Дебре-Таборды Сенфа Аред IV (Амхари: ሰንፈ አርድ ፬ኛ) (1294–1295) ашқан дейді. Мордехай Абир бұл қаланы Рас Али I құрған деп мәлімдейді; алайда Ричард Панкхерст оның Рас Гугса құрған жері туралы егжей-тегжейлі мәлімет береді және бұл жердің үстінен күштердің көмегімен таңдалғандығы туралы дәстүрді қамтиды. Қай жағдайда болсын, Дебре-Табор 18 және 19 ғасырларда императордың регенттерінің ордасы болды, сол кезеңдерден бірнеше шіркеулер мен екі сарайдың қираған қалдықтары сақталған. Дебре-Табор екі императордың тұсында Эфиопияның астанасы болды: Теводрос II және Иоганн IV. Осының салдарынан, 19 ғасырда бұл қаланың халқы императордың қасында болуына байланысты өзгеріп отырды. Егер император болса, халық саны, мысалы, император Иоганн тұсында 30 000-ға дейін жететін еді; егер болмаса, шамамен 5 000 адам болар еді.
Authorities differ over the facts of its founding. Locals say Senfa Ared IV (Amharic: ሰንፈ አርድ ፬ኛ) (1294–1295) discovered Debre Tabor in the 13th century. Mordechai Abir states that it was founded by Ras Ali I; however, Richard Pankhurst gives a detailed account of its foundation by Ras Gugsa, and includes the tradition that the location was selected with supernatural help. In either case, Debre Tabor was the seat of the Regents of the Emperor in the 18th and 19th centuries, from which periods several churches and the ruins of two palaces survive. Debre Tabor was the capital of Ethiopia under two Emperors: Tewodros II and Yohannes IV. As a result, in the 19th century the population of this town varied depending on whether the emperor was in residence. If he was present, the population could reach 30,000 as it did under Emperor Yohannes; if he was not, it would be around 5,000 people.
19 ғасыр
Дебре-Табор 1835 жылы Ласта провинциясынан келген әскерлер шабуыл жасады. Дебре-Табор шайқасы 1842 жылдың 6 ақпанында өтті. Дежазмах Убе Хайле Марям мен оның одақтастары Рас Али II әскерлерін жеңіп, Дебре-Таборды қайта тонады, бірақ жеңісті тойлап жатқанда Рас Алидің одақтасы Бірру Алигас оларды тосып алды. Бірру Алигас Убені және оның ұлын тұтқынға алып, оларды босату үшін олардан жағдайлар талап етті. Рас Али Дебре-Таборда төрт шіркеу салдырды: оңтүстік-шығыстағы тау үстінде Иясус, шығыста Эннатиту Мариам және Легиту Мариам, ал солтүстікте Тегур Микаэль. Оның анасы, императрица Менен Либен Амеде үшін тағы бір сарай салынды, бірақ ол Рас Алидің сарайынан кішірек болды. Рас Али 1853 жылдың мамырында қаланы өртеп жіберді, бірақ одан кейін император Тевдорос Дебре-Таборды астанасы ретінде пайдаланды. Бірақ оның жағдайы нашарлағандықтан, 1867 жылы билігінің соңғы жылында қаланы тастап, Магдаладағы бекінісіне көшті. Император Йоханнес IV Дебре-Таборда жиі тұрды, оның тұсында Геруй Гиоргис шіркеуі салынды. Осы жерде император 1878 жылдың қазан айында Египет үкіметіндегі өкіл, генерал Гордонмен кездесті, олар Эфиопияның Қызыл теңізге қол жеткізу талаптарын талқылады. Сондай-ақ, 1881 жылдың қаңтарында Дебре-Таборда Текель Хайманот Годжамның негусы болып жарияланды.
Debre Tabor was sacked by an army from the province of Lasta in 1835. The Battle of Debre Tabor was fought nearby on February 6, 1842; although Dejazmach Wube Haile Maryam and his allies defeated the armies of Ras Ali II and sacked Debre Tabor once again, they were surprised while celebrating their victory by Birru Aligas, an ally of Ras Ali, who captured Wube and his son and extracted concessions from them in return for their release. Ras Ali built four churches in Debre Tabor: Iyasus on the mountain to the southeast, Ennatitu Maryam and Legitu Maryam to the east, and Tegur Mikael to the north. A second palace was built for his mother, the Empress Menen Liben Amede, which was not as large as Ras Ali's. Although he burnt the town in May 1853, following Ras Ali's defeat, Emperor Tewodros used Debre Tabor as his capital until his situation weakened so badly that he was forced to abandon the town in the last year of his reign in 1867 for his stronghold on Maqdala. The Emperor Yohannes IV often resided at Debre Tabor, and during his reign Heruy Giyorgis church was built. Here the Emperor met with General Gordon in October 1878, who was representing the Egyptian government, about Ethiopian demands for access to the Red Sea. It was also in Debre Tabor that Tekle Haymanot was crowned Negus of Gojjam in January 1881.
20 ғасыр
1931 жылы Эфиопия банкі құрылғанда, ол Дебре-Таборда екі қызметкері бар филиал ашты. Екінші итальян-эфиопия соғысы кезінде Дебре-Табор 28 сәуірде Бахир-Дардан келген әскер бөлімімен басып алынды. Оқкупация кезінде қалада телеграф кеңсесі ашылып, пошта байланысы жаңартты. Итальяндықтар Гондардан Дебре-Табор арқылы Дессиге дейін жол салды. Дебре-Табордағы алғашқы мешіт салынды және эвкалипт ағаштары отырғызу аумағы кеңейтілді. Бұл жақсартуларға қарамастан, 1937 жылдың тамызында Дебре-Табор және Бахир-Дар маңындағы гарнизондарға арбенохтардың шамамен бір уақытта, бірақ үйлестірілмеген шабуылдары жасалды. Бірнеше айға созылған шабуылдардан кейін британдықтар полковник Ангелиниді 6 шілдеде қаланы беруге көндірді, бұл оларға Гондар маңындағы ұйымдастырылған итальяндық қарсылыққа қарай, Гюльиелмо Наси басшылығымен жол ашты. Ол сол кезде Итальяндық Шығыс Африкасының әрекет етуші вице-королі және генерал-губернаторы болатын.
When the Bank of Ethiopia was created in 1931 it opened a branch office with two employees at Debre Tabor. During the Second Italian Abyssinian War, Debre Tabor was occupied by unit which advanced from Bahir Dar on 28 April. During the occupation, a telegraph office was opened in the town and postal service restored. The Italians also constructed a road from Gondar via Debre Tabor to Dessie. The first mosque in Debre Tabor was constructed and eucalyptus planting extended. Despite these improvements, as early as August 1937, there were almost simultaneous but apparently uncoordinated attacks by arbegnoch on garrisons near Debre Tabor and near Bahir Dar. After several months of attacks, the British convinced Colonel Angelini to surrender the town 6 July 1941, allowing the British to advance towards the organized Italian resistance around Gondar under the command of Guglielmo Nasi, who by this point was the acting Viceroy and Governor General of Italian East Africa.
21 ғасыр
2021 жылдың тамыз айының басында Дебре Табор қаласында Фано жасақтары мен Эфиопия Ұлттық қорғаныс күштері (ЭҰҚ) арасында қызу шайқас болды.
In early August 2021, Debre Tabor was the site of fierce clashes between Fano militiamen and the Ethiopian National Defense Force (ENDF).
Климат
Дебре-Табордың жыл бойы қолайлы климаты бар. Жылы маусым 30 қаңтардан 8 маусымға дейін 4,3 айға созылады, орташа күндізгі ең жоғары температура 73°F-тан жоғары. Дебре-Табордағы жылдың ең ыстық айы – сәуір, орташа ең жоғары температурасы 75°F, ал ең төменгі температурасы 57°F. Салқын маусым 11 шілдеден 13 қыркүйекке дейін 2,1 айға созылады, орташа күндізгі ең жоғары температура 66°F-тан төмен. Дебре-Табордағы жылдың ең суық айы – тамыз, орташа ең төменгі температурасы 54°F, ал ең жоғары температурасы 64°F.
Debre Tabor have a comfortable climate all year round. The warm season lasts for 4.3 months, from January 30 to June 8, with an average daily high temperature above 73°F. The hottest month of the year in Debre Tabor is April, with an average high of 75°F and low of 57°F. The cool season lasts for 2.1 months, from July 11 to September 13, with an average daily high temperature below 66°F. The coldest month of the year in Debre Tabor is August, with an average low of 54°F and high of 64°F.
Демография
Эфиопияның Орталық Статистикалық Агенттігі (CSA) жүргізген 2007 жылғы ұлттық халық санағы бойынша, бұл қалада барлығы 55 596 адам тұрады, оның ішінде 27 644 ер адам және 27 952 әйел адам. Тұрғындардың көп бөлігі Эфиопиялық Православие христиан дінін ұстанады, олардың 96,72% осы дінді ұстанатынын, ал 2,54% - ы мұсылман екенін мәлімдеді. 1994 жылғы ұлттық халық санағында Дебре-Табордың жалпы халқы 22 455 адамды құрады, оның ішінде 10 564 ер адам және 11 891 әйел адам. Бұл қаладағы ең ірі этникалық топ – амхара (98,93%); амхар тілінде 99,26% тұрғындар алғашқы тіл ретінде сөйлейді, ал халықтың 92,62% Эфиопиялық Православие христиан дінін ұстанады және 6,15% - ы мұсылман екенін айтты.
Based on the 2007 national census conducted by the Central Statistical Agency of Ethiopia (CSA), this town had a total population of 55,596, of whom 27,644 were male and 27,952 female. The majority of the inhabitants practiced Ethiopian Orthodox Christianity, with 96.72% reporting that as their religion, while 2.54% of the population said they were Muslim. The 1994 national census reported a total population for Debre Tabor of 22,455 in 4,700 households, of whom 10,564 were male and 11,891 were female. The largest ethnic group reported in this town was the Amhara (98.93%); Amharic was spoken as a first language by 99.26%, while 92.62% of the population practiced Ethiopian Orthodox Christianity and 6.15% of the population said they were Muslim.