Кіріспе

Еха (yiḥa, ескі ESA ḤW; Ежелгі Оңтүстік Араб: Yḥʾ) – Эфиопияның солтүстік Тиграй аймағындағы Мейкелай аймағындағы қала. Бұл қала, Д’мт патшалығының, Аксум патшалығына дейінгі дәуірдегі астанасы болған деп саналады.

Археология

Ефиопиядағы ең көне тұрған құрылыс – Йеха ғибадатханасы, Йехада орналасқан. Бұл сабей стилінде салынған мұнара, Оңтүстік Арабиядағы ежелгі құрылыстармен салыстыру арқылы шамамен б.з.д. 700 жылға дейін мерзімделген. Қазбадан алынған үлгілер радиокөміртектік сынақтан өтпегенімен, осы күнді Ұлы мұнараның жанындағы жергілікті жазулар растайды. Дэвид Филипсон оның "керемет сақталуын" екі факторға байланысты дейді: "алғашқы құрылысшылардың іргетасын тегіс етуге және оны бекініп жатқан қиыршық тастарға орналастыруға жасаған күтімі; және б.з. 6-шы ғасырында христиан шіркеуі ретінде қайта бағышталғандығы". Сонымен қатар, Йехада Эфиопия Православиелік Тевахедо шіркеуінің монастыры орналасқан. Дәстүр бойынша, ғимараттың негізін Тоғыз қасиеттінің бірі – Абба Афтсе қалаған. Франсиско Альварес Эфиопия туралы еңбегінде 1520 жылы осы қалаға (ол "Аббафасем" деп атады) барғанын айтады және ежелгі мұнара, монастырь және жергілікті шіркеу туралы сипаттама береді. Бұл шіркеу қайта бағышталған Ұлы ғибадатхана немесе 20-шы ғасырдың басында Deutsche Aksum экспедициясы сипаттаған, қазір жойылған ғимарат болған. (Ақсуми сәулет ерекшеліктерін көрсететін қазіргі құрылысы 1948-1949 жылдары салынған.) Орталық Статистика агенттігі 2005 жылғы осы ауылдың халқының саны туралы есеп жарияламады. 1893 жылдың ақпанында британдық антиквари Теодор Бент және оның әйелі Мейбел қысқаша зерттеген Йеха, сондай-ақ 1952 жылы Эфиопия археология институты бастаған бірқатар археологиялық қазбалардың орны болды. Дерг режимі кезінде қазба жұмыстары тоқтатылғанымен, 1993 жылы француз археологиялық тобы оларды қайта бастады.