Кіріспе

Француз жазушысы

Пол Моран (13 наурыз 1888 – 24 шілде 1976) – француз жазушысы, оның әңгімелері мен повестері стильімен, өткірлігімен және көркемдік шеберлігімен бағаланды. Оның ең өнімді әдеби кезеңі 1920-1930 жылдардағы соғыстар аралық кезең болды. Ол қоғамның жоғарғы топтары мен өнер авангардысының құрметіне ие болды, олар оны өте бағалайтын жазушы ретінде қабылдады. Ол ертедегі модернист және имиджизм өкілі саналды. Моран Париж саяси зерттеулер институтын бітірген, ол оны дипломатиялық мансапқа дайындады, сондай-ақ Оксфорд университетінде оқыды. Жоғары топқа жататын, бай әйелге үйленген Моран түрлі дипломатиялық қызметтерде болды және көп саяхаттады. Ол өзінің әлеуметтік ортасындағы адамдар сияқты, жеңілдік пен құқықтармен өмір сүрді, таптық айырмашылықтың қажеттілігіне және сөзсіздігіне сенді. Моран нәсілдік, этникалық және антисемиттік идеологияларды жақтады. Оның ой-санасына әсер еткен жазушылар Фридрих Ницше, Освальд Шпенглер және ақ нәсілдің басымдығы туралы трактат авторы Джозеф Артур де Гобино болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол француз Виши режиміне адалдық серт берді, үкіметтік қызметкер болып жұмыс істеді және нацистермен ынтымақтастық жасады. Соғыс жылдарында ол Румыния мен Швейцарияда Виши елшісі қызметін атқарды. Моран экзистенциализмге қарсы болған гусарлар әдеби қозғалысының демеушісі және шабыттандырғыш тұлғасы болды. Ол беделді Француз академиясына төрт рет түсуге өтініш берді және 1968 жылы Шарль де Голль наразылығына қарамастан қабылданды.

Алғашқы жылдар

Бастапқы деректер бойынша, Моран Ресейде француз ата-анасының отбасында дүниеге келген, олар кейін Парижге көшіп кеткен. Моранның әкесі Эжен Моран драматург және суретші болған. Үлкен Моран Луврде куратор болып, École des Arts Décoratifs директоры қызметін атқарды. Моран үйі әлеуметтік элитаның және өнер мен әдебиет саласындағы белгілі тұлғалардың жиналатын орны болды. Сол кездегі танымал опералардың композиторы Жюль Массенет, мүсінші Огюст Роден және жазушы Оскар Уайльд қонақтары болды. Жастық шағында Моран актриса Сара Бернхардт пен ақын Стефан Маллармемен таныстырылды. Көп қырлы жазушы және дипломат Жан Жироду оның ұстазы болды және өмір бойына дос болды. Оның әкесі Альфред Дрейфустың кінәсіздігіне сенетіндермен бірігіп, бірақ Моран үйіне еврейлерді кіргізбеу саясатын ұстанды. Моран, фин-де-сиекл сезімталдығы бар адам, «өнер үшін өнер» деген қағидаға сенеді. Әкесінің «әрқашан күдікпен қара» деген кеңесінен кейін, оның бойында терең пессимизм қалыптасты. Ол Фридрих Ницше мен Освальд Шпенглердің философтарының өркениеттің құлдырауына және төмендеуіне сенімін қолдаған зиялы жақтаушысы болды. Моран үшін топтық айырмашылықтар өркениетті қоғамның табиғи тәртібін көрсетеді және ол нәсілдің басымдығы/кемсіздігіне негізделген теорияларды қабылдады. Оған 1853 жылы жазылған «Адам нәсілдерінің теңсіздігі туралы эссе» атты еңбегінде ақ нәсілдің басымдығын дәлелдеген аристократ Джозеф Артур де Гобиноның жазулары әсер етті. Моран Оксфорд университетінде оқуға жіберілді. 1913 жылы ол Лондондағы француз елшілігінің мәдени атташесі болып тағайындалды. Англиядағы уақыты оны британдық қоғамның және аристократияның көрнекті өкілдерімен таныстырды.