Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Soka Gakkai негізін қалаушы және тұңғыш президенті Цунесабуро Макигучи (牧口 常三郎, Макигучи Цунесабуро; 23 шілде 1871 жыл (ай күнтізбесі бойынша 6 маусым) – 18 қараша 1944 жыл) – жапондық педагог, қазіргі Soka Gakkai-нің ізашары Sōka Kyōiku Gakkai (Құндылықты қалыптастыру білім беру қоғамы) ұйымын құрып, оның тұңғыш президенті болған.
Educator and founding president of Soka Gakkai
Tsunesaburō Makiguchi (牧口 常三郎, Makiguchi Tsunesaburō; 23 July 1871 (lunar calendar date 6 June) – 18 November 1944) was a Japanese educator who founded and became the first president of the Sōka Kyōiku Gakkai (Value Creating Education Society), the predecessor of today's Soka Gakkai.
Ерте өмір және мансап
Макигучи 1871 жылы 23 шілдеде (ай күнтізбесі бойынша 6 маусым) Ниигата префектурасының Кашивазаки қаласының Арахама шағын ауылында дүниеге келді. Әкесі отбасын тастап кеткен соң, анасы өзін және Макигучиді суға батырып өлтіруге тырысқаннан кейін, оны ағасы Макигучи Зендайу асырап алды. Макигучи қабілетті ұстаз ретінде танылғанмен, билік өкілдеріне деген кешірімсіз ұстанымы қиындықтар тудырды. Оның Білім министрлігінің қызметкерлерімен, мектеп инспекторларымен, аудандық мәслихат депутаттарымен, қалалық кеңес мүшелерімен және Токио қаласының жоғары лауазымды шенеуніктерімен жиі қақтығыстары болды, бұл мектептер арасындағы жиі ауысуларға себеп болды. Оның жақын досы және шәкірті Жосеи Тода 1930 жылы буддизмге өтуіне ерді.
Makiguchi was born in the small village Arahama of Kashiwazaki, Niigata Prefecture, Japan, on 23 July 1871 (lunar calendar date 6 June). After his father abandoned the family and his mother attempted to kill both herself and Makiguchi by drowning, he was adopted by an uncle, Makiguchi Zendayu. Although recognized as an able teacher, Makiguchi's uncompromising attitude toward authorities created problems. His clashes with officials of the Ministry of Education, school inspectors, ward assemblymen, city councilmen, and top officials of the city of Tokyo were frequent and resulted in frequent transfers between schools. His close friend and disciple Jōsei Toda followed his Buddhist conversion in 1930.
Білім реформаторы
Оның жоғарыда аталған еңбегі «Цинсей Чиригаку» (Адам өмірінің географиясы) 1907 жылы Киото және Токио императорлық университеттерінде географияны академиялық тұрғыдан зерттеуден бұрын, ал 1911 жылы Жапонияда географияны оқытудың жаңа тәсілін дамытты. Бірінші Қытай-Жапон және Рус-Жапон соғыстары аралығында жазылған бұл еңбек, адам географиясын формалды және бейресми білім берудің нысаны ретінде ұсынады, адамның қызметі мен табиғи ортасы арасындағы байланыс арқылы қалыптасқан мәдени ерекшеліктерді түсінуге көмектеседі. Макигучи адам географиясын, адам құбылыстарының орналасу теориясы және кеңістіктегі таралуын экономикалық, әлеуметтік және саяси географиямен байланыстыратын білім жүйесі ретінде талқылаған тұңғыш ғалым болды. Макигучидің сөзімен айтқанда: «Дүниемен рухани байланыс арқылы біздің адамдық ерекшеліктеріміз оянады және дамиды». Осы еңбекте Макигучи халықаралық қатынастардағы гуманитарлық бәсекелестік тұжырымдамасын қалыптастырды, былай деп жазды: «Ең маңыздысы – өзіңді қоса, барлық адамдардың әл-ауқатын және қауіпсіздігін қамтамасыз ету, бірақ тек жеке мүдделерді көтеру емес. Яғни, мақсат – басқаларды жақсарту, соның ішінде жеке пайдаға да, басқаларға да тигізетін жолдарды таңдау. Бұл – қоғамдағы өмірді үйлесімді етуге жасалған саналы күш-жігер». Мейдзи үкіметінің Императорлық жарлығын қабылдауынан туындаған білім беру жүйесіндегі мәселелерге жауап ретінде Макигучи 1930 жылдың 18 қарашасында өзінің жақын досы және шәкірті Жосей Тодамен бірлесіп «Сока Кёикугаку Тайкей» (Құндылықты құру педагогикасының жүйесі) атты алғашқы томын жариялады. Бұл күн кейіннен Сока Гаккайдың құрылған күні ретінде қабылданды. Бес жыл ішінде жарық көрген төрт томдық еңбек, оның білім беру туралы ойларын және жүйелі реформаларға қатысты ұсыныстарын баяндайды. Императорлық жарлықта бейнеленгендей, білім беру мемлекетке қызмет етудің орнына, Макигучи білім алушының бақытын қамтамасыз ету мақсатында оқушыға бағытталған білім беруді ұсынды. Ол сондай-ақ мектеп, үй және қоғамның серіктестігін қамтитын білім беру жүйесін құруды ұсынды. Мұндай жүйеде бала күнінің жартысын мектепте, ал қалған жартысын үйде және қоғамда баланың табиғатына және қажеттіліктеріне сай келетін тәлім мен басқа да жұмыстармен айналысуға жұмсауы керек. Макигучи мұндай жүйені енгізудің нәтижесінде, жалыққан, бей-жай оқушылардың ынталы және өздігінен білім алатын оқушыларға айналатынына сенді.
His aforementioned work Jinsei Chirigaku (A Geography of Human Life), predates the academic study of geography at the Imperial Universities of Kyoto and Tokyo in 1907 and 1911, respectively, and pioneered a new approach to teaching geography in Japan. Written between the First Sino Japanese War and the Russo Japanese War, the work presents human geography as a subject for both formal and nonformal learning to advance an understanding of cultural differences shaping and shaped by the relationship between human activity and its natural environment. Makiguchi was arguably the first to discuss human geography as a system of knowledge correlating location theory and spatial distribution of human phenomena with economic, social and political geographies. In Makiguchi's words, "it is through our spiritual interaction with the earth that the characteristics that we think of as human are ignited and nurtured within us." In this work, Makiguchi also formulated the concept of humanitarian competition as an approach to international relations, writing that: "The important thing is the setting of a goal of well being and protection of all people, including oneself but not at the increase of self interest alone. In other words, the aim is the betterment of others and in doing so, one chooses ways that will yield personal benefit as well as benefits to others. It is a conscious effort to create a more harmonious community life." In response to problems throughout the education system that resulted from the Meiji government's adoption of the Imperial Rescript, Makiguchi published the first volume of Sōka Kyōikugaku Taikei (The System of Value Creation Pedagogy) together with his close friend and disciple Jōsei Toda on 18 November 1930. The date was later adopted as the Founding Day of Sōka Gakkai. The four volume work, published over a period of five years, sets forth his thoughts on education and proposals for systemic reform. Rather than education serving the state, as embodied in the Imperial Rescript on Education, Makiguchi proposed a student centered education with the purpose of ensuring the happiness of the learner. He also proposed the creation of an educational system comprising a partnership of school, home and community. In this system, a child would spend half a day in school and the other half in apprenticeships and other types of work activities at home and in the community befitting the nature and needs of the child. Makiguchi felt that implementing such a system would change bored, apathetic learners into eager, self directed students.
Құн теориясы, құн жасау және бақыт
Ол құндылықты өзі мен объекті арасындағы қарым-қатынас немесе өзара әрекеттесуден туындайтын немесе жаратылатын нәрсе деп атады; шындық – құндылық емес, оның болуын жасауға болмайды, тек ашуға немесе таба алуға болады; сұлулықтың құндылығы – эстетикалық санаға сезімдік әсердің өлшемі; пайданың құндылығы – өмірдегі жан-жақты дамудың өлшемі; ал жақсылықтың құндылығы – қоғамдық немесе әлеуметтік игілікке үлес қосудың өлшемі. Макигучи үшін құндылық – «қандай да бір нәрсе адамның жағдайына пайда келтіреді ме, зиян келтіреді ме, дамытады ма, әлде кедергі келтіреді ме» дегенге байланысты анықталады. Макигучидің құндылық туралы теориясы «қоғамдық қатысу арқылы жеке адамдардың өзара байланысының қатысушылық сипатын» баса көрсетеді, бұл құндылықты құруға ұмтылудың өзгеру процесі арқылы жеке адамның және қоғамның игілігін мағыналы түрде арттырады. «Адам өмірі – құндылықты жарату процесі», – деп жазды Макигучи, – «ал білім беру бізді сол мақсатқа жетелеуі керек. Сондықтан білім беру тәжірибелері құндылықты қалыптастыруға қызмет етуі тиіс». Брайан Викторияның сөзіне қарағанда, Макигучи «Ничирен мен оның ілімдеріне толық сенімді болған [ ]. Кез келген басқа діни ілімге сену, оның түсінігі бойынша, жойылмаса болмайтын жамандық еді. Яғни, соғыстан кейінгі СГИ-ның керісінше мәлімдемелеріне қарамастан, Макигучи өзінің және өз секталық көзқарастарына қатаң ұшқандардың «дін бостандығына» құрмет көрсетпеген». Дегенмен, Стоун мен Сумимото «толеранттылық» немесе «толерантсыздық» ұғымдарын жапон тарихы мен мәдени контексі тұрғысынан қарастыру керек деп санайды.
He distinguished value as that which emerges or is created from the relationship or interaction between self and object; truth, not a value but an object whose existence cannot be created but revealed or discovered; the value of beauty, a measure of sensory impact on aesthetic awareness; the value of gain, a measure of holistic advancement in life; and the value of good, a measure of contribution to social or public well being. For Makiguchi, value is determined by "whether something adds to or detracts from, advances or hinders, the human condition." Makiguchi's theory of value emphasizes a "participatory inter connectedness of individuals through community engagement" that meaningfully enhances the well being of both the individual and society through the transformational process of pursuing value creation. "Human life is a process of creating value," Makiguchi wrote, "and education should guide us towards that end. Thus, educational practices should serve to promote value creation." According to Brian Victoria, Makiguchi had an "absolute faith in Nichiren and his teachings [ ]. Faith in any other religious teaching was, by definition, an evil practice that had to be eradicated. In other words, despite postwar SGI claims to the contrary, Makiguchi had no sympathy for 'freedom of religion' for anyone other than himself and those who strictly adhered to his sectarian viewpoint." However, Stone and Sumimoto argue that notions of "tolerance" or "intolerance" should be seen from the perspective of Japanese historical and cultural context.
Соғыс уақытында тұтқындалу
Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Макигучи Жапонияның Кореяны аннексиялауын қолдады және Жапонияның әскери агрессиясы мен отарлаушылығына, сондай-ақ соғысқа қарсы оппозициялық ретінде қарастырылмайды. 1943 жылы мемлекеттік идеологияға мойынұсыну белгісі ретінде Шинто талисманын қабылдаудан бас тартқаны үшін, ол 1941 жылы жаңартылған Бейбітшілікті сақтау заңын бұзды деген айыппен Джосей Тодамен және Сока Кёику Гаккайдың 20 жетекші мүшесімен бірге "ой қылмыскері" ретінде тұтқындалды. Жетпістен асқан Макигучиге оның нанымынан бас тартуға мәжбүрлеу үшін қатал тексерулер жүргізілді. Сока Кёику Гаккайдың тұтқынға алынған көптеген мүшелері қатал тексеру тактикасына көнді, бірақ Макигучи ешқашан мойынсұнбады, дін бостандығының құндылығын адамның негізгі құқығы ретінде қорғауды жалғастырды. 1944 жылдың 18 қарашасында Макигучи түрмеде дұрыс тамақтанбаудан қайтыс болды. Оның күлі Шидзуока префектурасындағы Тайсекиджи ғибадатханасындағы буддалық ступаға жерленді, ол бүгінге дейін сақталған пагоданың жанында орналасқан.
Before World War II, Makiguchi justified Japan's annexation of Korea, and cannot be considered as an opponent to Japan's military aggression and colonization, nor war. In 1943, due to his refusal to accept the Shinto talisman as a symbol of acquiescence to the state doctrine, he was arrested and imprisoned as a "thought criminal" together with Jōsei Toda and 20 senior leaders of Sōka Kyōiku Gakkai for violating the Peace Preservation Law revised in 1941 and under which tens of thousands were arrested. Already in his seventies, Makiguchi was subjected to harsh interrogation as the authorities sought to force him to recant his beliefs. Most of the other imprisoned members of Soka Kyoiku Gakkai caved to the extreme interrogation tactics, however Makiguchi never yielded, continuing to assert the value of freedom of religion as a fundamental human right. On 18 November 1944, Makiguchi died in prison of malnutrition. His cremated ashes were buried in a Buddhist Stupa in Taisekiji Temple, in Shizuoka Prefecture right next to the Pagoda where it remains today.
Мұра
Дайсаку Икеда Макигучидің педагогикасына негізделген Сока мектептерінің бүкіләлемдік желісін құрды, оның құрамына бірнеше тәуелсіз орта мектептер және екі университет кіреді: Жапонияның Сока университеті және Американың Сока университеті. Жоғары білім берудегі жаһандық азаматтық тәрбие саласындағы маман Пол Шерман: «Сока білімінің халықаралық деңгейде кеңеюі – Макигучидің адам дамуында білім берудің маңызды рөлі туралы ой-пікірлерінің көрінісі. Ол білім берудің басты мақсаты – әлемге жанашырлықпен қатыса білетін, сонымен қатар жергілікті қоғаммен байланысын сақтайтын жаһандық көзқарастағы тұлғаларды тәрбиелеу екеніне сендірген».
Daisaku Ikeda established a secular worldwide network of Soka schools based on Makiguchi's pedagogy, including several independent secondary schools and two universities: Sōka University of Japan and Soka University of America. "The fairly recent growth in the internationalization of Soka education", writes Paul Sherman, specialist in global citizenship education in higher education, "is a reflection of Makiguchi's ideas on the important function of education in human development, in that he believed a key purpose of education was to cultivate global minded individuals who could be empathetically engaged with the world, while at the same time maintain their roots at the local community level."
Фильмде
1973 жылы Тошио Масуда режиссерлік еткен "Нинген какумей" (Адам революциясы) фильмі Макигучидің педагогикалық жолын, оның Жосей Тодамен арақатынасын және оның сенімдері үшін Екінші дүниежүзілік соғыстағы түрмедегі тұтқындығын, сол тұтқындықта қайтыс болғанын көрнекті көрсетеді.
The 1973 film Ningen kakumei (The Human Revolution), directed by Toshio Masuda, dramatizes the educational career of Makiguchi, his relationship with Josei Toda, and his WWII imprisonment for his beliefs during which he died.