Кіріспе

Украиналық журналист және белсенді Мирослава Гонгадзе (Миросла́ва Володи́мирівна Ґонґадзе, 19 маусым 1972 жылы туған) – қазір АҚШ-та тұратын украин журналисі. Оның күйеуі, журналист Георгий Гонгадзе 2000 жылы құсырып әкелініп, өлтірілді. Осы оқиғадан бері ол Украинадағы баспасөз бостандығын және журналистердің қауіпсіздігін қорғауға белсенді түрде араласып, күйеуінің өліміне қатысты әділдік орнату үшін күресіп келеді.

Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот

2002 жылдың 16 қыркүйегінде ол Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотқа шағым түсіріп, Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияның 2-бабына (өмір құқығы) сүйеніп, күйеуінің өлімі күштеп жоғалып кету салдарынан болған және Украина билігі оның өмірін қорғауға немқұрайлы қараған деп мәлімдеді. Сондай-ақ ол қорқыныш пен белгісіздік атмосферасы, сондай-ақ тергеу барысында ұсынылған толық емес және қайшылы ақпарат оны елден кетуге мәжбүр етті және Конвенцияның 3-бабына (адамгершіліксіз немесе ар-ұятсыз күйретуге тыйым салу) қайшы келетін азаптарды тудырды деп санайды. 2005 жылдың 31 наурызында сот оның шағымын қабылдауға болады деп шешім шығарып, Украина мемлекетіне қарсы іс жүргізуге келісті. 2005 жылдың 9 қарашасында Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот Мирослава Гонгадзе Украинаға қарсы іс бойынша қайтыс болған журналистің жесірінің пайдасына үкім шығарды. Соттың шешімі бойынша Украина, Георгий Гонгадзенің өмір сүру құқығын қорғамау арқылы Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияның 2, 3, 13 және 41-баптарын бұзған. Үкімде тергеудің жеткіліксіз болғаны және өтініш берушіге көптеген рухани зиян келтіргені айтылған. Сот өтініш берушіге 100 000 евро материалдық және рухани зиянды өтеу ретінде белгіледі.

2006 жылғы кісі өлтіру туралы сот

2004 жылғы президенттік сайлау науқаны барысында оппозициялық кандидат Виктор Ющенко президент болған жағдайда осы істі шешетініне уәде берді. Келесі Оранжевый революциядан кейін Ющенко президент болып сайланды және дереу жаңа тергеуді бастады, елдің бас прокурорын қызметтен алды. Георгий Гонгадзенің қанына қан төгілу ісі бойынша сот процесі 2006 жылдың 9 қаңтарында Киевте басталды. Үш бұрынғы полиция қызметкері Георгий Гонгадзені өлтіргені үшін айыпталуда. Тағы бір күдікті, шетелге қашып кеткен деген болжаммен іздеуде болған, бірақ 2009 жылы Украинада өз аты-жөнімен табылған бұрынғы полиция генералы Алексей Пукач тұтқындалды және оған айып тағылды. Сот басталған күні Мирослава Гонгадзе кісі өлтіруге бұйрық берген адамдарға ешкім айып тақпағанына қатысты: "Олар белгілі және олар бүгін сотта отырғандармен бірдей жазаға тартылуы керек".

Марапаттар мен құрметтер

2014 жылы Украина үкіметі оның кәсіби жетістіктері мен журналистикаға қосқан үлесі үшін "Принцесса Ольга" орденімен марапатталды. 2018 жылы ол Гарвард университетінің Ниман стипендиясын жеңіп алды.