Кіріспе

"Өткен пролог" – американдық ғылыми фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы: Терең ғарыш тоғызы" сериалының үшінші бөлімі, ол бірінші маусымда көрсетілді. Алғашқы эфир 1993 жылдың 11 қаңтарында синдикациялық тарату арқылы басталды. Эпизодты Кэтрин Пауэрс жазды, ал атқарушы продюсер Майкл Пиллер және продюсер Питер Аллан Филдс қосымша элементтер енгізді. Режиссерлікті Винрих Колбе жүзеге асырды. Оқиға 24-ші ғасырда Баджор планетасына жақын, Құс жолы галактикасының Альфа және Гамма квадранттары арасындағы тұрақты құртұңғышқа жақын орналасқан Deep Space Nine ғарыш станциясында өрбуде. Баджорлықтар империалистік кардассиандардың қатыгез, ондаған жылдық оккупациясынан қалыпқа келген кезде оқиғалар дамиды. Бұл эпизодта баджорлық террорист станцияда пана іздеп, кардассиандардан қашып, бұрынғы зорлық-зомбылық әрекеттерінен бас тартады. Ол Дурас әпкелерімен (Барбара Марш және Гвинит Уолш) байланысқа түседі, бұл оның жаңадан террористік әрекеттер жоспарлап отырғанына күдік туғызады және майор Кира Нерис (Нана Визитер) өзінің адалдығын қайта қарастыруға мәжбүр етеді. Эпизодта Эндрю Робинсон сомдаған Гарак кейіпкері таныстырылады, ол екінші маусымда қайта оралып, серияның соңына дейін жиі пайда болады. Кейіпкердің мінез-қалпын Робинсон жасады, ол өз жұмысы үшін Колбеден мақтау алды. "Өткен пролог" маусымның екінші ең көп тамашаланған бөлімі болды, Nielsen рейтингі 13,4 пайызды құрады. Эпизод сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, Гарактың таныстырылуы мақталып, сюжеттің болжамдылығына назар салынды, себебі эпизодтың соңында жағдай сақталуы керек болды.

Сюжет

Deep Space Nine экипажы баджорлық Тана Лосты (Джеффри Нордлинг) кардассиандықтар шабуылдаған кемеден құтқарады. Олар Тахнаның террористік ұйымның белгілі мүшесі екенін айтады және оны қайтаруды талап етеді, бірақ Тахна саяси пана сұрап, бұрынғы досы майор Кира Нериске (Нана Визитер) көмекке шақырады. Командир Бенджамин Сиско (Эвери Брукс) оның өтінішін қабылдайды. Кейін Одо (Рене Аубержоноис) Тананың Дурас сестерімен (Барбара Марш және Гвинит Уолш) жасырын сөйлесіп жатқанын көреді. Тахна Кирадан runabout пайдалануға рұқсат сұрайды. Доктор Джулиан Башир (Александр Сиддиг), жаңа досы Элим Гарактан (Эндрю Робинсон) естігеніне орай, Дурас сестерінің баджорлықпен кездесіп, оған bilitrium құтысын беруді жоспарлап жатқанын біледі – бұл кристалл қосылысы, антиматериялық түрлендіргішке қосылса, зор қуатты бөліп шығара алады. Гарак кардассиандықтар Тананы неге қуа жатқанын түсіндіреді: ол олардан біреуін ұрлаған, демек бомба жасауға қажетті материалдары бар. Нақты дәлел болмағандықтан, экипаж оған runabout беруге келіседі және мәміледен кейін тұтқындауды жоспарлайды. Кира өзінің баджорлық қарсылықтағы өткені мен қазіргі адалдығы туралы ойланып, Танамен бірге runabout-қа мінуді ұсынады. Командир Сиско мен бас инженер Майлз О'Брайен (Колм Мини) жақын жердегі екінші runabout-та күтеді, ал Тана мен Кира мәмілені аяқтайды. Екінші runabout пайда болғанда Тахна өзін алдағандарын түсінеді, жағдайды кардассиандық соғыс кемесінің келуі одан әрі қиындатады. Тахна Кираға станцияға қайтуға бұйрық береді, құрт тесігін жарылғыш құрылғымен жоюды көздейді, себебі онда Баджор Федерацияны өз аумағына шақыруға себеп болмайды, ол мұны жаңа оккупация деп санайды. Кира runabout-ты бір жаққа бұрып, Тананың құлауына себеп болады, содан кейін кемені құрт тесігі арқылы Гамма квадрантына бағыттайды, онда бомбаны шығарып, кеңістікте қауіпсіз жарылуын қамтамасыз етеді. Бірақ Тана қаруын қайта қолға алып, Кираға Альфа квадрантына оралуға бұйрық береді. Сонда Сиско Танаға ультиматум қояды: немесе станция билігіне тапсырыл, немесе кардассиандықтар тарапынан жойыл. Тахна қаруын Кираға беріп, өзі ұсталып береді; Кира оған бір күні неліктен осылай істегенінің дұрыс екенін түсінетінін айтады.

Өндіріс

"Өткен пролог" пилоттан кейін эфирге екінші болып көрсетілсе де, "Жалғыз адамнан" кейін үшінші болып түсірілді. "Жалғыз адам" эпизодынан кейін шаш пен макияжға бірнеше өзгерістер енгізілді, оның ішінде Одоның кейіпіне өзгерістер жасалды, ал майор Кира рөліндегі Нана Визиторға қарапайым, қысқа шаш кесімі жасалды. Визитор өзгерістерге ұсыныс жасады, себебі кейіпкердің күнделікті шашын жасауына сенбеді, оның орнына минимал күш жұмсалатын көрініс қалады. Эпизодты Винрих Колбе режиссерлік етті, ол "The Next Generation" сериясының финалын, "All Good Things" эпизодын және франшизаның төрт түрлі сериясындағы 48 эпизодын режиссерлік еткен. Катарин Пауэрс эпизодтың жалғыз сценарий авторы болып табылады, бірақ Гарак сияқты элементтерді атқарушы продюсер Питер Аллан Филдс жасаған. Оның сценарийінің алғашқы нұсқасында Кира мен Тахна махаббаттас ретінде бейнеленген, бірақ бұл нұсқаны атқарушы продюсер Майкл Пиллер қабылдамады. Бастапқыда эпизодта террорист зорлық-зомбылықтан бас тартып, баджорлар өлтіргенге дейін кардассиандармен бейбітшілікке ұмтылуы көрсетілген. Эпизодтың аты Уильям Шекспирдің "Боранынан" алынған: "өткен – пролог".

Қонақ ретінде көріністер

Пиллердің ұсынысымен Дурас сестер эпизодқа енгізілді. Бұл дуэт бұрын "The Next Generation" сериясының "Redemption" атты екі бөлімінде көрінген, содан кейін "Firstborn" және "Star Trek Generations" фильмінде пайда болды. Адмирал Роллман кейіпкері алғаш рет "Өткен шақтағы сыр" эпизодында пайда болды, ал кейін екінші маусымдағы "Шыбырлаулар" эпизодында қайта оралды. Рольманды сомдаған Сьюзан Бейдің "Жұлдыздар жолы" франшизасымен тығыз байланысы бар, себебі ол "Жұлдыздар жолы: Бастапқы серия" және фильмдерде Споктың рөлін орындаған Леонард Нимойдың әйелі болды, соның ішінде "Жұлдыздар жолы: Энтерпрайз" сериясындағы контр-адмирал Максвелл Форест рөлін де қайталап орындады. Эпизод Елим Гарак қайта-қайта пайда болатын кейіпкердің таныстырылуымен есімдері шешілді. Филдс сол кездегі кейіпкер туралы: "Біз оны толыққанды тыңшы етуді қаламадық, себебі эпизодтан кейін онымен не істейміз? Оны Баджордағы түрмеге қамауға тура келер еді. Сондықтан біз өте нәзік жолмен жүрдік", - деді. Робинсон Гарак рөліне қайта шақырылды, ал Грэм "Құғынға түскен" эпизодындағы аңшы рөліне бекітілді. Колбе бастапқыда Робинсонды "дұрыс емес таңдау" деп ойлады, бірақ актер эпизодты "жандандырды" деп есептеді.

Қабылдау

"Өткен пролог" алғаш рет 1993 жылдың 11 қаңтарында телеарналар арқылы таратылды. Ол Nielsen рейтингісінде 13,4 пайыз көрсетіп, уақыт белдеуінде екінші орынға ие болды. Бұл маусымның екінші ең жоғары рейтингілі эпизоды болды, "Эмиссари" эпизодынан кейін. 2012 жылы Зак Хэндлен The A. V. Club үшін Гарактың алғашқы пайда болуынан бастап-ақ "көзге түсетінін" жазды және ол бірден маңызды кейіпкер екені анық болды. Ол Кираның адалдық мәселесін "The Next Generation" эпизодының "Preemptive Strike" бөліміндегі Ро Лареннің тәжірибесімен салыстырды, бірақ бұл жақсы жұмыс істемеді, себебі эпизодтың соңында Кира басты кейіпкер болғандықтан, жағдай сақталуы керек еді. Ол бұл жақсы эпизод болғанын, бірақ тамаша емес екенін қорытындылады. "Өткен пролог" 1996 жылдың 24 қыркүйегінде АҚШ-та "A Man Alone" эпизодымен бірге LaserDisc форматында шығарылды. 1997 жылдың 8 ақпанында бұл эпизод Жапонияда жарты маусымдық жинақтың 1-ші томының бір бөлігі ретінде LaserDisc форматында жарық көрді. Бұл жинаққа "Эмиссари" эпизодынан бастап "Үйге қарай жылжы" эпизодына дейінгі эпизодтар, сонымен қатар ағылшын және жапон тілдерінде аудио тректері кірді. Бұл эпизод 2017 жылы 48 дискіден тұратын, 176 эпизодты қамтитын толық сериялық жинақпен бірге DVD форматында шығарылды.

Сағаттық нұсқаулықтар

2018 жылы SyFy баджорлық кейіпкер Кира Нерис туралы қысқаша танысу үшін "Өткен пролог" эпизодын ұсынды. Олар бұл эпизод Кираның өміріне және оккупация кезеңіндегі бұрынғы байланыстарына шолу жасауға көмектесетінін түсіндірді; оқиға дамыған сайын, оның Федерациямен қарым-қатынасы да орнатылады.