Кіріспе
Англо-уэльс ақыны және аудармашы Кэтрин немесе Кэтрин Филипс (1 қаңтар 1631/22 маусым 1664), сондай-ақ "Теңдессіз Оринда" деген атпен де белгілі, англо-уэльс патшашылдық ақын, аудармашы және әдебиетке қалам қадаған әйел болған. Ол Пьер Корнельдің "Помпей" және Горацийдің шығармаларын аударғандығымен, сондай-ақ өлімінен кейін жарияланған өлеңдерімен танымал болды. Ол Джон Драйден және Джон Китс сияқты көптеген көрнекті жазушылардың ықпалды деп санайтын жоғары бағасына ие болды.
Katherine or Catherine Philips (; 1 January 1631/222 June 1664), also known as "The Matchless Orinda", was an Anglo Welsh royalist poet, translator, and woman of letters. She achieved renown as a translator of Pierre Corneille's Pompée and Horace, and for her editions of poetry after her death. She was highly regarded by many notable later writers, including John Dryden and John Keats, as being influential.
Алғашқы жылдар
Лондон қаласында туған Кэтрин, Джон Фаулердің, Лондон қаласындағы өзенге жақын Баклерсберидегі пресвитериандық мата саудагерінің және Кэтрин Оксенбриджтің қызы болды, оның әкесі медицина саласында жұмыс істеген. Кэтрин, көрінетін болса, жақсы жадына ие болған және зиялылық жағынан дамыған, ал әпкесінің айтуынша, төрт жасқа дейін Киелі кітапты оқи білген. Ол 1640-1645 жылдары мектеп-интернатқа барып, онда достарымен бірге өлең жаза бастады және француз романтикалық туындыларын мен кавальер пьесаларын бағалай бастады, кейіннен ол Достық қоғамының мүшелеріне қойған көптеген лақап аттарын олардан таңдады. Бұл мектепті миссис Салмон басқарды, ол сол кезде әйелдер біліміне орталық болған Хакниде орналасқан. Филипс Англия шіркеуінің мүшесі болып, король мен оның саясатын шын көңілімен құрметтегендіктен, пресвитериандық дәстүрлерден, дін мен саясаттан да бас тартты. Олардың екі баласы болды, соның ішінде нәресте кезінде қайтыс болған Гектор есімді ұлы бар. Ол 1655 жылы Лондонда жерленді. Гектордың өлімі оның кейінірек жазған "Әйелінің ұлы Х. П. есімінен жазылған сөздер" және "Менің алғашқы және жақын баламның өлімі туралы" сияқты өлеңдерінің тақырыбы болды. Ол Пьер Корнельдің "Помпей" туындысын аударуды аяқтады, ол 1663 жылы Smock Alley театрында үлкен жетістікке ие болды және сол жылы Дублинде және Лондонда "Помпей" деген атпен басылды. Басқа әйелдер де драмаларды аударған немесе жазған болса да, оның "Помпей" аудармасы француз трагедиясының ағылшын тіліндегі алғашқы ұйқасты нұсқасы және кәсіби сахнада қойылған әйел жазған алғашқы ағылшын пьесасы болды. 1664 жылы оның "Теңдесі жоқ К. П. ханымның өлеңдері" атты поэзия жинағы жарық көрді; бұл рұқсатсыз басылым болды және көптеген қателіктерге толы еді. 1664 жылдың наурыз айында Филипс Корнельдің "Гораций" туындысының дайын аудармасымен Лондонға сапар шекті, бірақ шешек ауруынан қайтыс болды. Ол кейіннен Лондонның Ұлы өрті кезінде қираған Сент-Бенетт Шерехог шіркеуіне жерленді.
Әсерлер
Ол 1671 жылы Жироламо Грациани жазған итальян трагедиясы "Кромуэле" (Кромвель) кейіпкері "Оринданы" – махаббатқа аса сезімтал, қарт жесірді сомдады, ал өзі әйелге ғашық болғандықтан зардап шекті. Бұл трагедия Англияда азамат соғысы кезінде өтеді.
Жыныстық қатынас
Кэтрин Филипстің жеке өміріне қатысты сыншылар арасында әртүрлі пікірлер айтылып жүр, әсіресе оның кейбір әйел достарымен болған қарым-қатынасына байланысты. Әдеби сыншылар Филипстің туындыларында әйелдер арасындағы жақындық пен эротизмнің белгілері жиі кездесетінін атап көрсетеді. Шындығында, оның көптеген өлеңдері «Достық қоғамының» мүшелері Анн Оуэн мен Мэри Обриге арналған немесе олар туралы жазылған, олар тиісінше Люкасия және Росания аттарымен танымал болды. 1661 жылдың 6 желтоқсаны мен 1664 жылдың 17 мамыры аралығында Филипс пен оның досы сэр Чарльз Коттерлдің алмасып жазған хаттары табылған және 1705 жылы жарияланған. Осы хаттарда Филипс Оуэнге деген құрмет сезімін білдіретін тұстар бар, әсіресе Оуэннің сер Чарльзбен үйленуге көндіруге жасаған әрекеті туралы айтылған. Оуэн сол кезде басқа біреумен – Маркус Тревормен бірге Дублинге көшуді жоспарлап жатқандықтан, Филипс оны жанында ұстап тұру үшін осы қадамға баруын қалаған. Алайда, бұл әрекет сәтсіз аяқталды.