Кіріспе
Еуропалық және Жерорта теңізінің өсімдіктерді қорғау ұйымы қолданатын кодталған идентификатор – ЕЭҚҰ коды, бұрын Байер коды деп аталған, Еуропалық және Жерорта теңізінің өсімдіктерді қорғау ұйымы (ЕЭҚҰ) жүйесінде қолданылатын кодталған идентификатор. Бұл жүйе ауыл шаруашылығы және өсімдіктерді қорғау үшін маңызды өсімдіктер, зиянкестер және патогендерді бірегей анықтау мақсатында құрылған. ЕЭҚҰ кодтары ғылыми және қарапайым атаулардың дерекқорының маңызды бөлігін құрайды. Алғашқыда Bayer компаниясымен басталып, қазіргі таңда кодтардың ресми тізімін ЕЭҚҰ жүргізеді.
An EPPO code, formerly known as a Bayer code, is an encoded identifier that is used by the European and Mediterranean Plant Protection Organization (EPPO), in a system designed to uniquely identify organisms – namely plants, pests and pathogens – that are important to agriculture and crop protection. EPPO codes are a core component of a database of names, both scientific and vernacular. Although originally started by the Bayer Corporation, the official list of codes is now maintained by EPPO.
ЕЭҚҚ кодтар базасы
Барлық кодтар және олармен байланысты атаулар деректер базасына (ЕПКҰ Global Database) енгізілген. Жалпы алғанда, ЕПКҰ деректер базасында 93 500-ден астам түр тіркелген, оның ішінде: 55 000 өсімдік түрі (мысалы, егістік, жабайы өсімдіктер және арамшөптер), 27 000 жануар түрі (мысалы, жәндіктер, кенелер, нематодалар, кеміргіштер), биологиялық күресу агенттері, 11 500 микроорганизм түрі (мысалы, бактериялар, саңырауқұлақтар, вирустар, вироидтар және вирусқа ұқсас). Өсімдіктер бес әріпті кодпен, ал қалған организмдер алты әріпті кодпен сәйкестендіріледі. Көп жағдайда кодтар – бұл организмнің ғылыми атауының есте сақтауға көмектесетін аббревиатурасы, ол тұқымның алғашқы үш немесе төрт әріпінен және түрдің алғашқы екі әріпінен жасалған. Мысалы, жүгеріге (Zea mays) "ZEAMA" коды, ал картоптың қауіпті кесегіне (Phytophthora infestans) "PHYTIN" коды тағайындалған. Әрбір организмнің бірегей және тұрақты коды түрлерді тіркеудің ыңғайлы тәсілін ұсынады. ЕПКҰ коды ғылыми атаулар мен таксономияға енгізілетін өзгерістерден туындайтын көптеген мәселелерден сақтайды, бұл бір түрге қатысты әртүрлі синонимдердің қолданылуына себеп болады. Таксономия өзгерген жағдайда да, ЕПКҰ коды өзгеріссіз қалады.
55,000 species of plants (e. g. cultivated, wild plants and weeds)
27,000 species of animals (e. g. insects, mites, nematodes, rodents), biocontrol agents
11,500 microorganism species (e. g. bacteria, fungi, viruses, viroids and virus like)
Plants are identified by a five letter code, other organisms by a six letter one. In many cases the codes are mnemonic abbreviations of the scientific name of the organism, derived from the first three or four letters of the genus and the first two letters of the species. For example, corn, or maize (Zea mays), was assigned the code "ZEAMA"; the code for potato late blight (Phytophthora infestans) is "PHYTIN". The unique and constant code for each organism provides a shorthand method of recording species. The EPPO code avoids many of the problems caused by revisions to scientific names and taxonomy which often result in different synonyms being in use for the same species. When the taxonomy changes, the EPPO code stays the same.