Кіріспе

Өсімдіктер, жануарлар, саңырауқұлақтар және микроорганизмдер туралы сенімді таксономиялық ақпарат.

Интегралды таксономиялық ақпараттық жүйе (ITIS) – биологиялық түрлердің таксономиясы туралы дәйекті және сенімді ақпарат ұсынуға арналған американдық федералдық агенттіктердің серіктестігі. ITIS 1996 жылы АҚШ федералдық үкіметінің құрамындағы бірнеше агенттіктердің қатысуымен құрылған агенттіктер аралық топ ретінде пайда болды, ал қазірде Канада және Мексика мемлекеттік органдарының қатысуымен халықаралық ұйымға айналды. Деректер базасы таксономиялық сарапшылардың кең қауымдастығынан құрастырылған. Басты мазмұндық қызметкерлер Смитсоновтың Ұлттық табиғи тарих мұражайында орналасқан, ал IT қызметтерін Денвердегі АҚШ Геологиялық қызметі ұсынады. ITIS-тің басты назарында Солтүстік Америка түрлері тұр, бірақ көптеген биологиялық топтар бүкіл әлемде таралған, сондықтан ITIS жаһандық аумақты кеңейту үшін басқа агенттіктермен ынтымақтасады.

Анықтамалық деректер қоры

ITIS түрлердің ғылыми және жалпы атауларының автоматтандырылған анықтамалық дерекқорын ұсынады. 2016 жылдың мамыр айына дейін оның құрамында барлық биологиялық патшалықтардың (жануарлар, өсімдіктер, саңырауқұлақтар және микробтар) құрлықтағы, теңіздегі және тұщы судағы таксондары үшін 839 000-нан астам ғылыми атаулар, синонимдер және жалпы атаулар бар. Жүйе ең аз дегенде Солтүстік Америка түрлеріне баса назар берсе де, Солтүстік Америкада кездеспейтін көптеген түрлерді де қамтиды, әсіресе құстар, балықтар, қосмекенділер, сүтқоректілер, бактериялар, көптеген бауырымен жорғалаушылар, бірнеше өсімдіктер тобы және көптеген омыртқасыз жануарлар топтарын. ITIS-те ұсынылған деректер қоғамдық ақпарат саналады және оларды тиісті сілтеме көрсетілген жағдайда еркін таратуға және көшіруге болады. ITIS биологиялық әртүрлілік туралы ақпараттық жобаларда таксономиялық деректердің де-факто көзі ретінде жиі қолданылады. ITIS әр ғылыми атауды тұрақты және бірегей таксономиялық реттік нөмірмен (TSN) байланыстырады, бұл инвазивті түрлер, қосмекенділердің санының азаюы, көшпенді құстар, балық шаруашылығы қорлары, тозаңдаушылар, ауыл шаруашылығы зиянкестері және жаңадан пайда болатын аурулар сияқты мәселелер туралы ақпарат алу үшін "ортақ белгі" болып табылады. Ол атауларды автор, жарияланған күні, таралу аймағы және библиографиялық ақпаратты қамтитын стандартты жіктемеде ұсынады. Сонымен қатар, ITIS арқылы Американың негізгі ресми тілдерінде (ағылшын, француз, испан және португал) жалпы атауларды табуға болады.

Өмір каталогы

ITIS және оның халықаралық серіктесі Species 2000 әлемдегі түрлердің тізімі мен анықтамалығы – «Өмір каталогын» жыл сайын жаңарту үшін ынтымақтаса жұмыс істейді. «Өмір каталогының» мақсаты 2011 жылға дейін 1,9 миллион түрдің жаһандық тізімін аяқтау еді. 2012 жылдың мамыр айына қарай «Өмір каталогы» 1,4 миллион түрге жетті – бұл барлық тірі организмдердің ең толық және жаңартылған каталогын жасау жолындағы маңызды қадам. ITIS және «Өмір каталогы» 2007 жылдың мамыр айында жарияланған «Өмір энциклопедиясы» жобасының негізгі құрамдас бөліктері болып табылады. EOL әртүрлі Creative Commons лицензиялары негізінде құрылатын болады.

Мұралық деректер қоры

Қазіргі деректер базасындағы ~714 000 (2016 жылдың мамыр айы) ғылыми атаудың шамамен 210 000-ы АҚШ Ұлттық мұхит және атмосфера басқару басқармасының (NOAA) Ұлттық океанографиялық деректер орталығы (NODC) бұрын жүргізген деректер базасынан алынған. Жаңа материал таксономиялық сенімділіктің жоғары стандарттары бойынша тексерілді, ал бастапқы материалдың жартысынан астамы тексеріліп, сол стандартқа сәйкес жақсартылды. 1972 жылы Ричард Шварц, Марвин Васс және Дональд Боеш таксономия үшін «ақылды» сандық кодтау жүйесін құруға бағытталған жұмыстарды бастағаннан кейін, 1977 жылы NODC таксономиялық кодексінің бірінші басылымы жарық көрді. 1984 жылға дейін қағаз түрінде басылымдар шығарылды. Келесі басылымдар 1996 жылға дейін цифрлық форматта жарық көрді. 1996 жыл NODC 8-ші нұсқасының шығуымен белгіленді, ол ITIS-ке көпір ретінде қызмет етті, ол «ақылды» сандық кодтардан бас тартып, тұрақтырақ, бірақ «ақылды емес» Таксономиялық реттік нөмірлерді пайдалануға көшті.

Стандарттар

Биологиялық таксономия өзгермелі, және барлық деңгейдегі таксондардың дұрыс статусы және олардың дұрыс орналасуы туралы пікірлер, жаңа зерттеулердің нәтижесінде үнемі қайта қаралады. Классификацияның көптеген аспектілері ғылыми бағалаудың нәтижесі болып табылады. ITIS дерекқоры жаңа зерттеулер пайда болғанда оларды есепке алу үшін жаңартылып отырады. ITIS-тегі жазбалар оларды қаншалықты тексеруге және растауға болатындығы туралы ақпаратты қамтиды. Оның ақпараты, мүмкіндігі болса, басқа көздермен және алғашқы ғылыми әдебиетпен салыстырылып тексерілуі керек.