Кіріспе

Италияның Рим қаласының тарихи орталығында орналасқан понтификалдық университет – Сент-Томас-Аквина университеті (PUST), оның қамқоршысы, Ангеликус Томас-Аквинаның құрметіне «Анджеликум» деп те аталады. Анджеликум доминикандықтар орденімен басқарылады және орденнің томистік теология мен философиясының негізгі орталығы болып табылады. Анджеликумда әйелдер мен ерлер бірге оқиды және теология, философия, канондық құқық, әлеуметтік ғылымдар салаларында бакалавр және магистратура деңгейлерінде, сондай-ақ осы салалармен байланысты сертификаттар мен дипломдар ұсынылады. Оқу курстары итальян тілінде, ал кейбіреулері ағылшын тілінде жүргізіледі. Анджеликумда дін қызметкерлері мен миряндар жұмыс істейді және әлемнің түкпір-түкпірінен келген діни және миряндар студенттерге қызмет көрсетеді.

Тарих

Angelicum-нің бастауы доминикандық миссияда – шындықты зерттеу және оқыту ісінде. Бұл миссия орденнің "Veritas" деген ұранында көрініс тапқан. Әйгілі Доминик де Гусман 1214 жылы орден құрылғанда жоспарлаған доминикандық апостолаттың ерекше педагогикалық сипаты, "академиялық миссиясы бар шіркеу құрған алғашқы орден" аталымымен, орденнің тағы бір ұраны – contemplare et contemplata aliis tradere (ойша зерделеп, содан кейін оның жемістерін басқаларға жеткізу) арқылы айқынды түрде білдіріледі. Папа Онорий III 1216 жылдың желтоқсаны мен 1217 жылдың қаңтарында Уағыздаушылар орденін бекітті. 1217 жылдың 21 қаңтарында "Gratiarum omnium" папалық бұйрығы орденнің педагогикалық миссиясын растап, оның мүшелеріне бұрынғыда жергілікті епископтардың рұқсатына байланысты болған, барлық жерде уағыз айту құқығын берді.

Ортағасырлық шығу тегі (1222): Santa Sabina studium conventuale

Сент-Доминик 1217 жылы Париждегі Сент-Жак монастырында, 1218 жылы Болоньяда, 1220 жылы Паленсия мен Монпельеде және 1221 жылы қайтыс болғанға дейін Оксфордта орденнің алғашқы studia generalia болған, оқу мен уағыздауға бағытталған приораттарды құрды. 1219 жылы папа Онорий III Доминик пен оның серіктерін Санта-Сабинаның ежелгі римдік базиликасына қоныстануға шақырды, олар 1220 жылдың басында осылай істеді. 1220 жылы мамыр айында Болоньяда өткен орденнің алғашқы Бас Шығарылымында әр монастырьда студиум болуы міндетті деп шешім қабылданды. Римдегі Доминикан студиум конвентуалесінің (кейіннен Анжеликумға айналған) ресми негізі, 1222 жылдың 5 маусымында Санта-Сабина кешенін Папа Онорий III-тен Уағыздаушылар орденіне заңды түрде беру арқылы қаланды. Польшаның әулие Гьяцинты және оның серіктері – Бл. Сеслаус, Герман және Генрих Моравиялықтар «қасиетті оқулар гүлденген» Санта-Сабина студиумында оқуға түскендердің алғашқылары болды. Өзінің құрылған күнінен бастап Санта-Сабина студиумы өз мүшелерінен папалық теологтарды жиі дайындаудың ерекше рөлін атқарды. 1218 жылы құрылғаннан бері Киелі Сарайдың Мастері лауазымы әрқашан Уағыздаушылар орденінің монахтарына сеніп тапсырылды. 1218 жылы папа Онорий III Сент-Доминикты Киелі Сарайдың алғашқы Мастері етіп тағайындады. 1246 жылы папа Иннокентий IV Аннибальдо Делли Аннибальдиді (шамамен 1220 – 1272) Сент-Доминик пен Бартоломео ди Бреганцеден кейін Киелі Сарайдың үшінші Мастері етіп тағайындады. Аннибальди алғашқы оқуын Санта-Сабина конвентуальдік студиумында аяқтады, кейін Париждегі студиум генералесіне жіберілді. Аквина Аннибальдиге арнаған «Catena aurea» еңбегін 1265 жылы Санта-Сабина студиумында регенттік қызметін атқару кезінде жазды.

1265: studium provinciale (облыстық оқу орны)

1259 жылы Валенсиендегі жалпы тарауда Томас Аквинский, Бонушомо Брито, Флоренций, Альберт және Питер ұстаздарымен бірге жаңадан келгендер мен лекторлар үшін екі жыл философия, екі жыл негізгі теология, шіркеу тарихы және канондық құқық, сондай-ақ төрт жыл теологияны қамтитын оқу бағдарламасын құруға қатысты. Осы курсты аяқтағандар лектор, magister studentium, бакалавр және magister theologiae дәрежесін алды. Валенсиенде ұсынылған жаңа білім беру бағдарламасы философияны инновация ретінде қарастырды. «Бұрынғы уақытта орденде философия мен өнерді оқудың қажеті болмады; жас жігіттер университетте гуманитарлық ғылымдарға дайындықпен қабылданды. Әйгілі Альберт Падуада өнерді оқыды, ал Томас Неапольде теологияны оқыды. Олар теологияны оқуға дайын болды. Алайда, 1259 жылға қарай орденге кіретін жастар жеткілікті дайындықтан өтпегені анық болды; 1259 жылғы жаңа ratio studiorum белгілі бір провинцияларда университеттік өнер факультетіне сәйкес келетін философиялық студиялар (studia philosophiae) құрды». 1265 жылдың ақпан айында жаңа сайланған папа Климент IV Аквинскийді Римге папалық теолог ретінде шақырды. Сол жылы Рим провинциясының Ананьидегі тарауының нұсқауымен Аквинский Санта-Сабинадағы студиумда регент-мастер болып тағайындалды: «Біз Фрайр Томас Аквинскийді Римге, оның күнәларының кешірілуі үшін, зерттеулерді басқару үшін жібереміз». Осы тағайындамамен 1222 жылы құрылған Санта-Сабинадағы студиум орденнің алғашқы провинциалдық студиумына (studium provinciale) айналды, Аквинскийдің басшылығымен 1265 жылдың 8 қыркүйегінен бастап сабақтар өтіле бастады, онда Аквинский және басқалар 1259 жылғы Валенсиен тарапында жазған философиялық студиялар оқытылды. Бұл студиум конвентуальды студиум мен генеральды студиум арасындағы орта мектеп болды. «Осы уақытқа дейін Рим провинциясы ешқандай мамандандырылған білім, өнер, философия ұсынбады; Тоскана мен Меридиональде орденнің алғашқы онжылдықтарында тек қарапайым монастырлық мектептер, онда тұрақты монахтар үшін теологияның негізгі курстары бар болды». Бірақ Санта-Сабинадағы жаңа студиум провинция үшін мектеп болуы керек еді, яғни провинциалдық студиум. Аквинскийдің ертедегі өмірбаянын жазған және онымен бірге болған Толомео да Лукка Санта-Сабинада Аквинскийдің философиялық пәндердің барлық түрлерін оқытқанын айтады. Санта-Сабина провинциалдық студиумының регент-магистрі болған кезде Аквинский өзінің монументалды еңбегін – Summa theologiae құрастыруға кірісті, оны бастаушы студенттерге арналған жұмыс ретінде қарастырды: «Себебі католик шындығының докторы тек біліктілерге ғана емес, сонымен қатар жаңадан бастаушыларды оқытуға да тиіс. Апостол Павылдың 1-хатының 3:1-2 тармақтарында айтылғандай, «Мен сіздерге еттің етін емес, сүт бердім». Осы еңбектегі мақсатымыз – христиан дініне қатысты нәрселерді жаңадан келгендерге лайықты түрде түсіндіру». Санта-Сабинада Томас Prima Pars-тың барлық бөлімін құрастырып, Италияда таратып, Париждегі екінші регенттігіне (1269–1272) кетер алдында оны аяқтады. Санта-Сабинадағы осы кезеңде Аквинскийдің басқа да еңбектері: Catena aurea in Marcum, De rationibus fidei, Catena aurea in Lucam, Quaestiones disputate de potentia Dei (Аквинскийдің Санта-Сабинада өткізген дау-дебаттарын баяндайды), Quaestiones disputate de anima (1265–66 оқу жылында өткізілді), Expositio et lectura super epistolas Pauli Apostoli, Compendium theologiae, Responsio de 108 articulis, Quaestiones disputatae de malo бөлігі, Catena aurea in Ioannem, De regno ad regem Cypri, Quaestiones disputatae de spiritualibus creaturis және кем дегенде Аристотельдің De anima еңбегінің Sententia Libri-нің бірінші кітабы. Аристотельдің бұл еңбегін 1267 жылы Витербодағы Аквинскийдің доминикандық серіктесі Вильгельм Моербеке грек тілінен аударған. «Lectura romana» немесе «alia lectura fratris Thome» деп аталатын, Санта-Сабина провинциалдық студиумында Аквинский диктанттаған Пётр Ломбардтың Сөйлемдеріне екінші түсініктемесінің баяндамасы, Якоб Рануччо 1265 жылдан 1268 жылға дейін Аквинскийдің студенті болған кезде жазған болуы мүмкін. Кейіннен Яков Санта-Сабинада лектор болып, Рим Куриясында қызмет етіп, 1286 жылы, қайтыс болған жылы епископ болды. Николай Бруначчи (1240–1322) Санта-Сабина провинциалдық студиумында және кейін Парижде Аквинскийдің студенттерінің арасында болды. 1268 жылдың қараша айында ол Аквинскийді және оның серіктесі және хатшысы Реджинальд Пиперноны академиялық жылды бастау үшін Витербодан Парижге ертіп барды. 1272 жылдан кейін Бруначчидің Кельндегі ұстазы Альберт Ұлы оны «екінші Томас Аквинский» деп атады. Бруначчи Санта-Сабина студиумында лектор болып, кейін папа куриясында қызмет етті. Ол Данте Алигьеримен Флоренциядан жер аударылған кезінде хаттармен сөйлесіп тұрды.

1288: studium particularis theologiae, 1291 studium nove logice, 1305 studium naturarum

1268 жылы Аквинастың Парижге кетуінен кейін Санта-Сабина студиясының басқа да лекторларының қатарында Хью Айцелин болды. 1288 жылы провинциялық оқу бағдарламасының теологиялық бөлігі Санта-Сабина провинциялық студиясынан Санта-Мария-Сопра-Минервадағы конвентуалды студияға көшірілді және ол studium particularis theologiae деп қайта аталды. Осы кезеңде Санта-Мария-Сопра-Минерва студиясында Николо да Прато, Бартоломео да Сан-Конкордио және Маттео Орсини оқытушылық етті. 1291 жылғы капитулярлық актілерде белгіленген оқу бағдарламасына сәйкес, Санта-Сабина студиясы логика нованы, Батыста тек 12 ғасырдың екінші жартысында қол жеткізілген Аристотельдің мәтіндерін, «Тақырыптар», «Софистикалық дәлелдерді жоққа шығару» және Аристотельдің «Бірінші және Екінші аналитикасын» қамтитын кеңейтілген логика курстарын ұсынуға бағытталған үш studia nove logice-тің бірі ретінде қайта құрылды. Бұл Порфирийдің «Исагогасы», Боэцийдің «Бөліністері мен Тақырыптары», Аристотельдің «Категориялары» мен «Түсіндіру туралы» және Испаниялық Петрдің «Summa logicales» еңбектерін қарастырған логика антиквадан алға басу болды. 1305 жылы Минерва студиясы Рим провинциясында құрылған төрт naturarum студиясының біріне айналды. Атақты уағыздаушы және «Specchio di vera penitenza» авторы Иакопо Пассаванти, шамамен 1333 жылы Парижде оқуын аяқтағаннан кейін Санта-Мария-Сопра-Минерва студиясында лектор болды.

1426: studium generale - жалпы оқу

1304 жылғы Бас шақыру орденнің барлық провинцияларына орденнің тез өсіп келе жатқан мүшелерінің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін studium generale құруды міндеттеді. Санта-Мария-сопра-Минервадағы студиум 1426 жылға қарай орденнің Рим провинциясы үшін studium generale деңгейіне көтерілді және 1539 жылға дейін осы мәртебеде қалды. Ол 1694 жылы тағы да studium generale ретінде бекітілді (төменде қараңыз). 1457 жылдың 7 наурызында, Сент-Томас мерекесінде гуманист Лоренцо Валла «періштелік дәрігер» деп аталатын қасиетті Томас Аквиндскийдің құрметіне жылдық мақтауын жеткізді. Минерва studium generale доминикан қауымы Валланы Аквиндскийді мақтауға ғана емес, сонымен қатар схоластикалық томизмге қатысты гуманистік сын-пікірлерін білдіруге итермеледі. Систо Фабри 1550 жылдардың ортасында Санта-Мария-сопра-Минерва студиумында теология профессоры болды. 1585 жылы, 1583 жылдан 1598 жылға дейін Уағыздаушылар орденінің магистрі болған Фабри, 1577 жылы Сент-Томас колледжіне айналған орден мен студиумның оқу бағдарламасын реформалауға кірісті. Фабридің реформасы Испаниялық Петрдің «Логикалық жинақтарын» және Аристотельдің логикасын қолдана отырып, логикадан екі жылдық оқуды қамтитын тоғыз жылдық білім беру бағдарламасын қамтыды, сондай-ақ Аристотельдің «Жан туралы», «Физика» және «Метафизика» еңбектерін зерттейтін үш жылдық философияны, және Аквинастың «Сумма» еңбегінің үшінші бөлігін спекулятивтік теология үшін, ал екінші бөлігін моральдық теология үшін пайдаланатын төрт жылдық теологияны қамтыды. Фабри сонымен қатар колледжде еврей тілін зерттеу үшін профессорлық қызметін де құрды.

1906 ж. Pontificium Collegium Divi Thomae de Urbe (Қараған қаладағы діни қауым)

Томасо Мария Зиглиара (1833–1893), Альберто Лепиди (1838–1922) және Садок Сабоның Томизмді жаңартуға шақыруына жауап ретінде колледж жоғары деңгейде жетілді. Сабо басшылығымен Анжеликумда археология, геология, палеография, христиан өнері, биология, математика, физика және астрономия пәндері оқытылды. ХХ ғасырдың басында Доминикан Римдегі интеллектуалды білім беру тұжырымы қайта өзгерді. 1895 жылғы (Авила) және 1901 жылғы (Гент) жалпы жиналыстар қазіргі заманғы білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін Сент-Томас колледжін кеңейтуді талап етті. 1904 жылғы (Витербо) Капитул Проповедниктер орденінің жаңадан сайланған Бас шебері Гьясинте Мари Кормиерге (1832–1916) колледжді бүкіл Доминикан орденінің тікелей бағынысындағы studium generalissimum деңгейіне жеткізуді тапсырды: Romae erigatur collegium studiorum Ordinis generalissimum, auctoritate magistri generalis immediate subjectum, in quo floreat vita regularis, et ad quod mittantur fratres ex omnibus provinciis. 1222 жылы құрылған Санта-Сабина монастырындағы орденнің алғашқы римдік студиумының және 1426 жылы Санта-Мария-Сопра-Минервадағы және 1577 жылы Сент-Томас колледжіне айналған жалпы студиумының мұрасын пайдаланған Кормье осы жаңа studium generalissimum-ды Доминикандықтар мен діни емес дін қызметкерлері үшін ортодоксалды томистік ойды таратудың басты құралы ретінде құру ниетін білдірді. 1904 жылы Папа Пий X епархиялық семинарияларға колледжге түсуге рұқсат берді. Ол 1906 жылғы 2 мамырда колледжді Pontificium мәртебесіне көтерді, оның дипломдары әлемнің басқа да понтификалды университеттерімен теңестірілді. 1908 жылғы 8 қарашада, 17 қарашада қол қойылған Апостольдық хатымен Папа колледжді Via San Vitale 15 мекенжайында орналасқан Collegium Pontificium Internationale Angelicum деп атады. Кормье 1916 жылы қайтыс болғанға дейін Анжеликумді дамытып, оған негізгі бағыттарды белгілеп, Бас шебер ретіндегі ұранын – caritas veritatis, «ақиқаттың қайырымдылығы» – сыйлады. Кормье рухани сапасымен және күшті уағыздарымен де танымал болды. 1994 жылғы 20 қарашада Папа Иоанн Павел II оны жарылқады. ХХ ғасырдың бірінші жартысында Анжеликум профессорлары Эдуард Хугон, Регинальд Гарригу Лагранж және басқалар Леоның томистік қайта жаңғыруға шақыруын жалғастырды. Зиглиарадан кейін дәстүрлі түрде Анжеликумге тән болған қайта жаңғырудың негізгі философиялық ұстанымдары кейіннен Папа Пий X бекіткен «Елу төрт томистік тезисте» жинақталды. Томизмді томистік емес категориялармен және болжамдармен синтездеу әрекеттерін қабылдамауы себепті неосхоластикалық томизм кейде «қатаң сақтау томизмі» деп аталды. 1909 жылы 26 профессор жұмыс істеді. Философия мен теологиядан басқа, археология, геология, палеография, христиан өнері, биология, математика, физика және астрономия пәндері де оқытылды. 1917 жылы Анжеликумде аскетикалық және мистикалық теологиядан профессорлық кафедра құрылды, оны Гарригу Лагранж басқарды. Бұл әлемдегі алғашқы осындай кафедра болды. Гарригу Лагранж 1918 жылы киелі өнер, мистика және эстетика бойынша курстар ашты. Мари Ален Кутюрье 1930 жылдан 1932 жылға дейін Анжеликумда Гарригумен бірге оқыды, содан кейін Анри Матисстің Венс-шапалелі, Ле Корбюзьенің Нотр-Дам-ду-Хауттың шапалелі және Доминикан монастырі Сент-Мари-де-Ла-Турет сияқты литургиялық өнер жобаларында маңызды рөл атқарды. Гарригу Лагранж Екінші дүниежүзілік соғыс пен суық соғыс аралығындағы кезеңде модернизмге қарсы «ортодоксалды томизмнің шамшырағы» деп аталды. Ол 1942 жылы Мари Доминик Шенудің жекеменшік айналыстағы «Une école de théologie: le Saulchoir (Étiolles 1937)» кітабын Ватиканның «Құйылған кітаптар тізіміне» енгізу шешіміне ықпал еткен деп есептеледі. Бұл Анжеликумның шынайы схоластиканы жақтауы мен Ив Конгар сияқты тарихи герменевтикаға көбірек көңіл бөлген француздық томистер арасындағы даудың шыңы болды. Конгардың «Христиан дезунисі» де модернизмге күдік тудырды, өйткені оның әдістемесі силогтық талдаудан гөрі діни тәжірибеге негізделген. Белгілі философ және теолог Сантьяго Мария Рамирес и Руис де Дуланто (1891–1967) 1913 жылдан 1917 жылға дейін Анжеликумда «De quidditate Incarnationis» тақырыбында философия ғылымдарының докторы диссертациясын қорғады, 1917 жылғы 27 маусымда лектор болып тағайындалды және 1917 жылдан 1920 жылға дейін сабақ берді. Рамирес студент кезінде 1914 жылғы 28 маусымда Папа Пий X-тің Анжеликумда профессорлар мен студенттерге арналған сөзін тыңдағанын айтады, онда Папа Аквиналықтың ілімдерін басқалардың бәрінен жоғары бағалады, сондай-ақ 1924 жылғы 12 желтоқсанда Анжеликумда Папа Пий XI-нің Сент-Томас Аквинаның ілімдік билігін қайта растаған сөзін тыңдады. 1923 жылғы 29 маусымда Томас Аквинаның қанондалуының алты жүз жылдығына орай, Пий XI-нің «Studiorum ducem» энциклопедиясы Анжеликумды ресми «Томаның орны» деп атады: «Қасиетті білімдерді жетілдіретін институттар өздерінің қасиетті қуанышын білдіргені жөн, ең алдымен, Томас өзінің үйінде тұрғандай сезінетін Pontifical Angelicum College, содан кейін Римдегі басқа да шіркеу мектептері». Осы кезеңде колледждің беделін Анжеликумнің ең көрнекті түлектері мен оқытушыларының бірі, орта ғасырдың ортасындағы Корнелио Фабро «Анжеликум – Римдегі Доминикан орденінің доктриналық миссиясының және Т. Зиглиара, А. Лепиди, Т. Пегес, Э. Хугон, А. Закки, Р. Гарригу Лагранж және М. Кордовани сияқты ең көрнекті жақтастарының дәстүрлі томизмінің авангарды» деп сипаттады. Колледждің танымалдығы Анжеликумдағы қамқоршысы Сент-Томас Аквинаның мерекесін жыл сайын тойлау арқылы одан әрі артты, оның ішінде «уағыздық тридуум», понтификалдық мисса және академиялық симпозиум өтті. 1923 жылғы 8 маусымда Сабо Анжеликум студенттері мен түлектерінің томистік доктринаны қорғауға арналған «Unio thomistica» қауымдастығын құрды. Оның жарияланымдары бастапқыда «Unio thomistica» деп аталды, бірақ кейіннен «Angelicum» деген атқа ие болды, ол теология, философия, канондық құқық және әлеуметтік ғылымдар туралы мақалалары бар итальян, француз, ағылшын, неміс және испан тілдеріндегі тоқсандық журнал болып шықты. 1926 жылы Анжеликум Pontificium Institutum Internationale Angelicum деп аталатын институтқа айналды. 1927–1928 оқу жылында Анжеликум профессоры Мариано Кордовани заманауи философиялық мәселелерді талқылау үшін лаиктерге арналған философиялық үйірме құрды, ол 1960 жылдарға дейін жалғасты. 1927 жылы итальян үкіметі бұрынғы Санти-Доменико-э-Систо монастырын сатуға шешім қабылдады. Монастырь 1575 жылы Папа Пий V Доминикан қарындастары үшін құрған, бірақ 1871 жылғы 9 қыркүйекте діни ордендерді тарату заңына сәйкес итальян үкіметі тарапынан тартып алынған. Орденнің Бас шебері, жарылқаулы Буэнвентура Гарсия де Паредес, монастырды орденге сату арқылы Доминикан мүліктерін қайтаруға мүмкіндік болатынын және оны Анжеликумды орналастыру үшін пайдалануға болатынын түсіндірді.

1928 жылғы 2 маусымдағы жарлық бойынша итальян Әділет министрі Сент-Томас колледжіне Санти-Доменико-э-Систо монастырінің бұрынғы ғимараттарын итальян мемлекетінен 9 миллион лираға (L. 9,000,000) сатып алуға рұқсат берді.

Осылайша Паредес Кормье Анжеликумды жаңа мәртебесіне сәйкес келетін кеңірек алаңда орналастыру жоспарын іске асырды. 1930 жылы Этьен Жильсон және Жак Маритен Анжеликумнан философия ғылымдарының құрметті докторлық дәрежесін алған алғашқы философтар болды. 1928–1929 оқу жылында Па...

1963: Pontificia Studiorum Universitas a Sancto Thoma Aquinate in Urbe (Өрбедегі Санкто Тома аквинатасының университеті)

1909 жылы тіркелген студенттер саны 120-дан 1960 жылдары 1000-нан асып түсті. Анисето Фернандес уағыздаушылар орденінің басшысы (1962–1974) және Реймонд Сигмондтың ректораты (1961–1964) кезінде Папа Иоанн XXIII 1963 жылдың 7 наурызында, университеттің қамқоршысы қасиетті Тома Аквиннің мерекесінде Angelicum-ге сапар шекті және *motu proprio* «Dominicanus Ordo» арқылы Angelicum-ді понтификалдық университет деңгейіне көтерді. Содан бері ол қаладағы Сент-Томас Аквиннің понтификалдық университеті (Pontificia Studiorum Universitas a Sancto Thoma Aquinate in Urbe) деп белгілі болды. 1963 жылдың 29 қарашасында египеттік ғалым және Ватикан II-де христиан-ислам қатынастары жөніндегі сарапшы Жорж Анавати Ангеликумда «Кеңес кезіндегі Ислам: Ислам-христиан диалогына кіріспе» деген тақырыпта лекция оқыды. 1974 жылдың 19 сәуірінде Папа Павел VI доктор Ангеликустың қайтысының жетінші ғасырлық мерекесіне арналған Халықаралық Сент-Томас Аквин қоғамының халықаралық конгресі аясында Ангеликумның Aula Magna-сында сөз сөйледі. Папа Аквинды жақсы ойлау өнерінің шебері деп сипаттап, оның ілімін Аквинды теңдесі жоқ ұстаз ретінде ұсынды. 1979 жылдың 17 қарашасында, папалыққа келгеніне бір жыл толғанда, Иоанн Павел II өзінің *alma mater*-іне сапар шегіп, «Aeterni Patris» энцикликасының бірінші ғасырлық мерекесіне арналған сөз сөйледі. Папа Аквиннің ой-пікірінің Шіркеу үшін маңыздылығын және Ангеликумның ерекше рөлін растады, онда Аквин «өз үйінде (tamquam in domo sua)» Томалық философиялық және теологиялық дәстүрді жалғастыруда. 1994 жылдың 24 қарашасында, Хайасинте Мари Кормиерді киелі деп жариялағаннан кейін төрт күн өткен соң, Иоанн Павел II Ангеликумге барып, университеттің Aula Magna-сының ашылуына орай профессорлық-оқытушылар құрамы мен студенттерге сөз сөйледі.

Ангеликум бүгінгі күні

Бүгінде Angelicum факультетінің оқытушылары мен студенттері «Тома Аквинскийдің заманауи шәкірттері» болуға ұмтылады, «қазіргі әлемнің түбегейлі өзгерістерін қабылдап, бірақ Тома Аквинскийдің идеалдарынан ешқандай жаңылмайды». Angelicum түлегі, белгілі тарихшы және философ Джеймс А. Вайшэйпл Аквинастың өмір кезеңінен бастап «Томизм Доминикан орденінде әрдайым тірі болды, тіпті Реформация, Француз революциясы және Наполеонның басып алуы салдарынан орденнің саны азайған кезде де». Орденнен тыс жерлерде Томизмнің тағдыры әртүрлі болғанымен, Ангеликум Томизмді сақтаудағы маңызды рөлді тарихының барлық кезеңінде атқарды. Бүгінде sedes Thomae студенттер мен ғалымдарға нағыз Доминикан Томистік философиялық және теологиялық дәстүріне толыққанды енуге мүмкіндік береді. 2014 жылдың тамызына қарай студенттер саны 95 елден келген 1010-ға жуық студентті құрады. Ангеликум студенттерінің шамамен жартысы теология факультетінде оқиды. 2014 жылдың тамызында студенттердің құрамында 29% әйел, 71% ер адам болды. Олардың шамамен 24% -ы дінші емес, 27% -ы епархиялық дін қызметкері, ал 49% -ы діни ордендердің мүшелері. Бұдан өзге, студенттердің 30% -ы Солтүстік Америкадан, 25% -ы Еуропадан, 21% -ы Азиядан, 12% -ы Африкадан, 11% -ы Латын Америкасынан және 1% -ы Океаниядан келді. Ангеликуммен байланысты жақында ғана белгілі болған тұлғалардың қатарында Корнелио Фабро, Джордан Ауман, Кардинал Кристоф Шонборн, Айдан Николс, Войцех Гиртич, Папа Бенедикт XVI және Папа Францисктың Паптық үйінің теологы, сондай-ақ Ангеликумның бұрынғы ректоры және Халықаралық теологиялық комиссияның бұрынғы хатшысы Чарльз Морерод епископы, Алехандро Кроссвэйт, ОП, Ангеликумның әлеуметтік ғылымдар факультетінің деканы және Әділет және бейбітшілік жөніндегі Паптық кеңестің консультанты, Роберт Кристиан, теология факультетінің деканы, сакраменталды теология және экклезиология профессоры, Христиан бірлігін насихаттау жөніндегі Паптық кеңестің консультанты бар. Рухани ғылым профессоры доктор Донна Орсуто Фойер Юнитас орталығының ректоры және жақында Папа Бенедикттің бұйрығымен Ұлы Григорий орденінің Дамы атағымен марапатталды.

Стипендиялар

Рассел Берридің дінаралық зерттеулер жөніндегі стипендиясы марқұм Рассел Берридің құндылықтары мен ұмтылыстарын еврей дәстүрін жалғастыру, діни түсіністік пен көп түрлілікті дамыту арқылы ілгерілетеді. Қаржылық қолдау оқу ақысын, тұруға арналған жәрдемақыны, емтихан төлемдерін, кітап сатып алуға арналған қаражатты және алушының туған еліне жылына бір рет сапар жасау шығындарын қамтуға бағытталған. Уильям Э. Саймон стипендиялық қоры Римде тұратын және Ангеликумда оқуға қажетті қаржылық мүмкіндігі жоқ, бірақ академиялық талаптарға сай келетін студенттерге қаржылық көмек көрсетеді. Әрбір стипендияның сомасы оқу, жатақхана, тамақтану және осыған байланысты төлемдер мен шығындардың жылдық құнының 40% аспауы тиіс. Жыл сайын қор стипендияларының 50% студенттерге бөліп береді. Халықаралық Доминикан қоры (IDF) – коммерциялық емес ұйым, ол Иерусалимдегі Библиялық мектепте, Римдегі Ангеликумда және Каирдегі Шығыс зерттеулері институтында (IDEO) доминикан білім беру бағдарламаларын қаржылай қолдайды. IDF 2011–2012 оқу жылы үшін шамамен 270 000.00 доллар көлемінде гранттар берді, оның көп бөлігі Уильям Э. Саймон стипендиясы, Маккадден МакКирк қоры және Регинальд де Роккуа қорымен келісім бойынша Ангеликумға жұмсалды.

АҚШ-тың федералды несие бағдарламасы

Angelicum АҚШ Федералды несие бағдарламасына қатыса алатын Римдегі мектептер тізімінде бар.

Анхеликум кампусы

Angelicum кампусы Италияның Рим қаласының тарихи орталығында, Квириналь төбесінде, мәңгілік қаланың Монти деп аталатын бөлігінде (рионда) орналасқан. Ол Via Nazionale көшесінің басталысына жақын, Траян базарының қираған орындарының, Via dei Fori Imperiali және Piazza Venezia алаңының үстінде жатыр.

Сайт

Ангеликум орны 1000 жылға дейін Магнанаполи деп аталып, Бақытты Марияға арналған шіркеумен тарихта жазылған. Тоғызыншы ғасырға дейінгі осы орның мәні әлі анық емес. Бір теория бойынша, Магнанаполи атауы "жаңа қаланың бекінісі" деген мағына беретін Bannum Nea Polis сөз тіркесінен туындаған, ол Torre delle Milizie мұнарасын қамтитын, Римнің ең көне сақталған мұнарасы бар көршілес Византия әскери цитаделіне жақын болған.

Архитектуралық ерекшеліктері

1569 жылы доминикандық папа Пий V қасиетті Доминик пен Сикст шіркеуінің құрылысын тапсырды. 1575 жылы оған доминикандық монахтар монастыры қосылды. Кешеннің құрылысында Вигнола, Джакомо делла Порта, Никола және Орацио Торриани, сондай-ақ Винченцо делла Грека қатысты. 1654 жылы мүсінші-архитектор Орацио Торриани шіркеуге екі қабатты баспалдақ қосты. 1870 жылы діни қауым Италия үкіметімен экспроприацияланды. Орден 1927 жылы Италия үкіметінен кешенді қайта сатып ала алды. Көптеген жөндеулер мен кеңейтімдерден кейін, кешенге Angelicum және доминикандық монахтар монастыры орналастырылды. Бүгінде университет кешеннің барлық бірінші қабатын алып жатыр. Қалған бөлігі, шамамен екінші және үшінші қабаттар, монастырь ауласының төңірегіндегі және жер асты кеңістіктеріндегі Доминикан монахтарының қауымына арналған монастырь болып табылады. Angelicum-ның негізгі кіреберісі қасиетті Доминик пен Сикст шіркеуінің оң жағында орналасқан. Ол 1930 жылдардың басында Angelicum-ды жаңа орнына орналастыру үшін жасалған жөндеу жұмыстарының аясында қолданыстағы құрылысқа салынды. Кең баспалдақ Палладиан стиліндегі портикке алып келеді, оның үстінде орденнің "laudare, benedicere, praedicare" ("мақтау, бата беру және уағыз айту") ұраны жазылған доминикандық қалқан орнатылған, сондай-ақ Папа Пий XI-нің гербі де бар. Кіреберіс портигінің астында шамамен 1910 жылы мүсінші Чезаре Аурели (1843-1923) жасаған екі мүсін орналасқан: сол жақта Ұлы Альберт, оң жақта Аквиналық Томас. Аквиналық Томас мүсінінің табанында Папа Пий XI-ге қатысты "Sanctus Thomas Doctor angelicus hic tamquam domi suae habitat" ("Ангелдік дәрігер қасиетті Томас мұнда өз үйінде тұрғандай тұрады") деген жазу бар. Бұл жазу Studiorum ducem паптық энцикликасынан алынған, ол Angelicum-ды томалық білімнің ең басты орталығы ретінде бөліп көрсетеді: "ante omnia Pontificium Collegium Angelicum, ubi Thomam tamquam domi suae habitare dixeris". Ангеликумдағы Аквинаның мүсіні Аурелидің осы туындысының екінші нұсқасы. 1889 жылғы алғашқы нұсқасы Ватикан кітапханасының Sala di Consultazione немесе негізгі анықтама бөлмесінде орналасқан. Римдік Римдік семинариясының бастамасымен мүсіннің Ватикан нұсқасы 1893 жылы Рим папасы Лев XIII-нің епископтық мерейтойын тойлау үшін әлемнің барлық семинарияларының атынан тапсырылды. Мүсін былай сипатталған: Аквиналық Томас сол қолында Summa theologica ұстап отыр, ал оң қолын христиандық ғылымды қорғау үшін созып отыр. Сондықтан ол дәрігердің тағында емес, егеменді қорғаушының тағында отыр. Ол басына дәстүрлі докторлық бирет киіп, терең білімді адамның бет-әлпеті мен мінез-құлқын көрсетеді. Ол ұстаған өшпес кітап, қасиетті ғылымды бекіту және қателіктің батылдығын тоқтату үшін созылған күшті қол, шынымен де ұлы, және Лев XIII-нің сөздерімен, барлық басқа ұлы ұстаздардың дарындылығына тең. 1914 жылы осы мүсіннің батасын беру кезінде Гьясинте Мари Кормиер "Sed Contra: Allocution aux novices étudiants du Collège Angélique pour la bénédiction d'une statue de S. Thomas d'Aquin dans leur oratoire" атты сөз сөйледі.

Анжеликум монастыры

Бақша мен фонтанмен орталық монастырь кампустың жүрегін құрайды. Ежелгі фонтанның екі бассейні Acqua Felice акведукымен сумен жабдықталады, бұл Рим акведуктарының бірі және 1585 жылы Папа Сикст V, шын аты Феличе Перетти, салған Римнің алғашқы жаңа акведукы. Ол сонымен қатар Анджеликумның қоршалған бағының кіреберісіндегі Джованни Баттиста Сорияның (шамамен 1630 жыл) фонтанымен және университет портерханасының немесе портердің бөлмесінің астындағы баспалдақ астындағы фонтанды сумен қамтамасыз етеді, содан кейін су Қиринал төбесінен өтіп, Via del Quirinale көшесіндегі Moses фонтаны немесе Fontana dell'Acqua Felice-ге жетеді. Вигнола жобалаған, бірақ оның қайтысынан кейін аяқталған аркалы галереялар монастырьді қаптаған. Ұзын қабырғаларында он, ал қысқа қабырғаларында жеті арка биік пьедесталдардан көтерілген тоскана стиліндегі пілястрлармен демеліп тұр. Жай фриз тегіс триглифтер мен метопалармен төменгі және жоғарғы деңгейлерді бөліп тұрады. Он бір оқу бөлмесі монастырьді айналап орналасқан, соңғысы – Aula della Sapienza (Даналық залы), университеттегі докторлық диссертациялардың қорғалуына арналған орын. Монастырьдан тыс жерде әкімшілік кеңселер мен Sala delle Colonne орналасқан, ол ежелі мәрмәр бағаналарымен және аркалы төбелерімен, кеш Ренессанс стиліндегі фрескалардың іздерімен әсемделген қабылдау бөлмесі, бастапқыда кітапхана қызметін атқарған. Монастырьді айналаған екінші деңгейде Доминикан профессорларының тұрғын үйлері мен Sala del Senato (Академиялық Сенат залы) орналасқан. Соңғысы монастырьдің басқару бөлмесі болды және Липпо Ваннидің 14 ғасырдағы Әндірейдің триптихі, 13 ғасырлық айқыш және белгісіз әулиенің толық дене мүсіні, Рим императорлық бронясына салынған, әшекейленген.

Angelicum аудиториясы

Sala delle Colonne-ның шығысында 1100 адамдық жартылай шеңберлі, қабатталып орналасқан орындықтары бар Aula Magna Giovanni Paolo II орналасқан. Бұл зал 1930 жылдардағы жөндеу жұмыстары кезінде римдік инженер Винченцо Пассарелли (1904–1985) салған. Aula Magna жақында Ангеликумның ең көрнекті түлектерінің бірі, Иоанн Павел II-нің құрметіне қайта аталды. Іргелес Сан-Раймондо кіші залында 350 адам отыра алады. Осы залдардан әрі университет кафесі, Angelicum кітап дүкені және университет кітапханасы орналасқан.

Angelicum әкімшілік ғимараты

Палаццо деи Деканати (Декандар ғимараты) кампустың батыс шетінде, бас қақпалардың ішкі жағында орналасқан. Анхеликумның батыс шегарасын Салита дель Грилло көшесі құрайды.

Ангеликум кітапханасы

Angelicum кітапханасының негізгі бөлігі 1870 жылы Biblioteca Casanatense-мен бірге Италия үкіметі тәркілемеген Angelicum мәтіндік мұрасының сол бөлігінен тұрады. Сент-Сикст және Доминик монастырындағы кітапхана бастапқыда 40 000 томдық кітаптарды Sala delle Colonne-де сақтаған. Кітапхана кеңейген сайын, үлкен терезелері Angelicum қоршалған бақтағы құрма ағаштарына қарап тұрған, Aula Magna астында орын табылды. Колледжде бүгінде сақталған жинақ шамамен 400 000 том, 6 000-ға жуық қолжазба, 2 200 инкунабула, оның ішінде 64 грек кодексі және 230 еврей мәтіні, соның ішінде 5 самариялық кодексінен тұрады және ғылыми қоғамға ашық. Кітапхананың бағалыларының арасында болашақ Папа Иоанн Павел II, Карол Йозеф Войтыланың Реджинальд Гарригу Лагранж жетекшілігімен жазылған және 1948 жылдың 19 маусымында қорғалған Doctrina de fide apud S. Ioannem a Cruce (Святой Иоанн Крестадағы Иман доктринасы) докторлық диссертациясының түпнұсқасы бар.

Анжеликум бақшасы

Кампустың оңтүстік жағында қоршалған бақ жеке меншік үйлермен шектеседі. Бақтың кіреберісінде Джованни Баттиста Сорияның шамамен 1630 жылы салған фонтаны орналасқан.

Университет шіркеуі, шіркеуі және хоры

Кампустың солтүстік жағында университеттің Әулие Доминик және Сикст шіркеуі, Қасиетті Евхаристия капелласы және Ұжым орналасқан. Шіркеу көптеген өнер туындыларының нысаны болды. 18-шы ғасырда Антонио Каналетто қалам мен ақ түсті бояу және қара құмырсқамен жасалған эскиз салған, ол қазір Британ мұражайының қорында сақтаулы, онда "Римдегі Әулие Доменико және Сикст шіркеуі; кіреберісіне екі жақты баспалдақпен, алдыңғы планда екі әйелге бас иіп отырған ер адам" бейнеленген. Италияда туған американдық суретші Джон Сингер Сарджент Италиядағы кең саяхаттары барысында 1906 жылы кампустың Әулие Доминик және Сикст шіркеуінің сыртқы баспалдағы мен балюстрадасын маймен салған. Сарджент бұл ансамбльді "миллионерді құртқа дейін кемітетін ұлы фасадка апаратын тамаша қисық баспалдақ пен балюстрада" деп сипаттады. Сурет қазір Оксфорд университетінің Эшмолеан мұражайында ілулі тұр. Сарджент осы суреттен сәулеттік элементтерді кейін Гарвард университетінің 1869-1909 жылдар аралығындағы президенті Чарльз Уильям Элиоттың портретінде де пайдаланған. Сарджент балюстрада мен баспалдақтың бірнеше дайындық қаламмен салған эскиздерін жасаған, олар Гарвард университетінің Фогг мұражайының өнер коллекциясында сақталады. Шіркеутің суреттерін Этторе Рослер Франц және Ээро Сааринен де салған. Шіркеу мен баспалдақ 1950 жылғы Алессандро Бласетти режиссерлік еткен "Прима коммунионе" фильмінде де көрсетілген, ол сақталуға тиіс 100 итальяндық фильмнің тізіміне енген.

Қоршаған аумақ

Кампустың солтүстік жағы Панисперна көшесі арқылы Рим вилласы Альдобрадинидің периметрі қабырғасымен шектеседі, бұл 17 ғасырдағы князьдік вилла, оның бақтары 19 ғасырда Виа Национале құрылысымен қысқартылды және қазірде Халықаралық жеке құқық институатының (UNIDROIT) бас кеңсесі орналасқан. Виа Националемен қиылысатын кампустың артында "Виа Маццарино" көшесі орналасқан, ол 1628 жылдан кейін колледждің теология профессоры Микеле Маццариноның құрметіне аталған, ол 1642 жылы Папа VIII Урбанның тұсында Киелі сарайдың басқарушысы болып тағайындалды, ал 1645 жылы Папа X Иннокентийдің бұйрығымен Экс-ан-Прованстың архиепископы болды. Маццариноның інісі Джулио Маццарино, "Жюль Мазарин" деген атпен танымал, Франция королі XIV Людовиктің бас министрі болды. Кампустың шығыс шеті Салита дель Грилло көшесімен шектеседі, одан әрі Траян базары мен форумы орналасқан.

Мектептің ұраны мен әнұраны

1908 жылы колледж Collegium Pontificium Internationale Angelicum болып өзгертілген кезде, Блаженді Гьясинте Мари Кормиер оған уағыздаушылар орденінің бас шешені ретінде өзінің жеке ұранын – caritas veritatis сыйлады. Бұл латын тіліндегі фразаның сөзбе-сөз мағынасы – «шындықтың қайырымдылығы» және ол Гипполық қасиетті Августинның «Құдай қаласы» еңбегінде кездеседі. Сондай-ақ, қасиетті Тома Аквинский белсенді және көкейкесті өмірді салыстырғанда оны келтіреді: «Unde Augustinus dicit XIX De civ. Dei, Otium sanctum quaerit caritas veritatis; negotium justum, scilicet vitae activae, suscipit necessitas caritatis». Алдус Хаксли «Мәңгілік философия» кітабында оны былай аударады: «Ақиқатты сүю қасиетті демалыс іздейді, ал сүйіспеншілік қажеттілігі тура іс-әрекеттерге кіріседі». Августиннің бұл сөз тіркесі Сент-Тьеррилік Вильгельмнің жазбаларында да қолданылған. Angelicum қазіргі таңда мектеп әніне ие емес.

Angelicum regalia (аңкелік патшалық)

Angelicum түлектерінің академиялық киімі факультет түсіне сәйкес келетін қара тога немесе академиялық көйлек пен академиялық сақинадан тұрады. Сонымен қатар, докторлық дәреже үшін төрт бұрышты бирета, ал лицензиаттық дәреже үшін үш бұрышты бирета кию керек. Дәстүр бойынша, бирета кигізу рәсімі "birretatio" деп аталады. Рим Папасының университеті немесе факультетінен докторлық дәреже алғандар үшін «Доктордың мәртебесінің басты белгісі – төрт мүйізді бирета». 1917 жылғы Канондық құқық кодексінің 1378-ші қағидасы және 1922 жылғы түсіндірме философия, теология және канондық құқық бойынша докторлық диссертациялар үшін төрт мүйізді *biretum doctorale* және докторлық сақина немесе *annulum doctorale* талап етеді, сондай-ақ бирета факультет түсіне сәйкес безендірілуі керек («*diverso colore ornatum pro Facultate*»). «Дәстүрлі» Angelicum биретасы доминикан киіміне сәйкес ақ түсті. Алайда, Angelicum академиялық кеңесі 2011 жылғы мамыр айындағы отырысында лицензиат және докторлық дәреже үшін факультет түсіне сәйкес жиегі мен шашы бар қара бирета қолданылуы мүмкін екенін мәлімдеді. Биретаның тамыры діни емес, ол 14 ғасырда Шіркеу тарапынан қабылданды: «Көптеген синодтар осы бас киімді [пилеус немесе бас сүйек] бас киімнің орнына пайдалануға бұйырды, ал Бергамо синоды 1311 жылы дін қызметкерлеріне биретаны діни емес адамдар сияқты киюге бұйырды» (Герберт Норрис, «Шіркеу киімдері: олардың пайда болуы мен дамуы», 1950, 161-бет).

Angelicum athletics (Анжеликум атлетикасы)

Олимпиадалық ұраны Citius, Altius, Fortius (Жылдамдап, биіктеп, күштірек) Анри Дидон 1891 жылы Париждегі жастар жиыны үшін тудырған, ал кейіннен оның досы Пьер де Кубертен 1894 жылы оны ресми Олимпиадалық ұраны ретінде ұсынды және 1924 жылы ол ресми мәртебе алды. Дидон 1862 жылы Сент-Томас колледжінде теологиялық білімін аяқтады. Клерикус кубогы – Римнің әртүрлі паптық университеттері арасында жыл сайын өткізілетін футбол турнирі. Командалар әрбір паптық университеттің семинаристерінен, дін қызметкерлерінен және студенттерінен құралған. Лиганы мемлекеттік хатшы кардинал Тарцизио Бертоне бастады, ол футболға жанкүйер. Ангеликум алғаш рет 2011 жылы қатысып, 2012 жылы екінші орынды жеңіп алды. Клерикус кубогы тарихында 65 елден ойыншылар қатысты, олардың көп бөлігі Бразилия, Италия, Мексика және АҚШ-тан келді. Жыл сайынғы турнирді Centro Sportivo Italiano ұйымдастырады. Лиганың ресми мақсаты – «христиан қауымдастығында спорт дәстүрін қайта жандандыру». Басқаша айтқанда, Римде оқып жатқан, шамамен жүз елден келген мыңдаған семинаристер мен студенттер арасында достық спорттық жарыстарды өткізу үшін арналған алаң. 2011 жылдың қараша айында Минерва бағасы Ангеликумның талисманы болып сайланды. Офис кампустың батыс жағында, қақпалардың ішінде, оң жақта орналасқан. Фойер Юнитастағы Lay Centre – Ангеликумнан жаяу арақашықтықта орналасқан студенттерге арналған халықаралық колледж. Сан-Томассо конвиттасы Доминикан орденінің 1963 жылы Римдегі дін қызметкерлері үшін құрылған, олар Рим университеттерінің бірінде білім алуға келген. Шамамен 55 студент-дін қызметкері бар. Олар әлемнің бес құрлығынан келген. Үйде үш доминикандық тұрады, олар үйдің практикалық және рухани қажеттіліктерін қамтамасыз етеді: Ректор, Рухани жетекші және Кассир. Үйдің өмірі күнделікті Эвхаристия тойлауға бағытталған.

Кітап дүкені

Angelicum кітап дүкенін Римнің Libreria Leoniana басқарады. Университет кітапханасының жанында орналасқан, ол діни әдебиеттерге, итальян және басқа елдердің тілдеріндегі әдебиеттерге маманданған, сонымен қатар кеңсе тауарлары, фотокөшіру, компьютерлік және кітап мұқабалау қызметтерін ұсынады. Оқу жылында жұмыс істейтін уақыты: сағат 9:00-ден 13:00-ге дейін және 15:00-ден 18:00-ге дейін. Сенбі күндері мен тамыз айында жабық.