Бельгиядағы Бушаут сарайы

Кіріспе

Мейзе қаласы, Бельгия

Бухут қамалы (Kasteel van Bouchout, ; , ʃɑto də bukaut) — Бельгияның Фламанд Брабант аймағындағы Мейзе қаласында орналасқан қамал. 12 ғасырда жас Брабант герцогтығының бұл аймағы Фландрия графтығы мен Гримберген иелері болған Бертут әулеті арасында стратегиялық тұрғыда орналасқан. Ең алғашқы бекініс Гримберген соғыстарының соңында (1150–1170) Вутер ван Крейнем салған. Бухут қамалының Donjon мұнарасы шамамен 1300 жылы Ворринген шайқасында батырлықпен шайқасқан Даниэль ван Бухутпен салынды. 15- және 16-ғасырларда Бухут қамалы Ван дер Марк және Ван Севенберген-Трансильван әулеттеріне тиесілі болды. Қамал күтімсіздіктен зардап шегіп, қирап, испандық үстемдік пен иконокласттардың қиратуы оның жағдайын одан да нашарлатты. Алғашқы ірі жөндеуді шамамен 1600 жылы Кристоф д'Ассонвиль жасады. Төртбұрышты ортағасырлық Бухут қамалы үлкен су тобымен қоршалған және оған ұзын көпір арқылы ғана жетуге болатын. 17 ғасырдың соңында Петер Фердинанд Руз қамалды француздық сәндік бақтармен қоршалған Ренессанс стиліндегі "Шато де Бухут"қа айналдырды. Француз революциясы кезінде (1800–1830) қамалдың бір бөлігі қирады. 1832 жылы граф Амадей де Боффорт қамалды қайта жаңартып, оған қазіргі неоготикалық келбетін берді. 1879 жылдан 1927 жылға дейін Мексика императрицасы Шарлотта Бухут иелігінде тұрды. Оның күйеуі, император Максимилиан I 1867 жылы мексикалық республикашылар тарапынан жазаланды. Содан кейін Шарлотта Бухут қамалында уединен өмір сүрді. 1939 жылдан бастап Бухут иелігі Бельгияның Ұлттық ботаникалық бағына айналды. 1987–1989 жылдарғы соңғы жөндеуден кейін қамал мен оның бөлмелері жиналыстар, лекциялар және көрмелер үшін пайдаланылуда.

Шығу тегі

12 ғасырдың бірінші жартысында Бухут (басқаша нұсқада Бухут деп жазылады және Бук Хаут деп айтылады) аймағы Брабант герцогтігінің құрылуында маңызды рөл атқарды. Бұл Брабант аймағы Фландрия графтығы мен Гримбергеннің бүлікші рыцарьларының арасында стратегиялық тұрғыда орналасқан. Орталық бөлігі батпақты және көбінесе бук ағаштарынан тұрды. Ол "Бок холт" деп аталды, бұл қамалдың атына қатысты болуы мүмкін, Бокхоут. Осы кезеңде Левен герцогы Годфри I Фландрия графымен бейбіт келісімге келді, соның арқасында тұрақты герцогтікті құруға күш салуға мүмкіндік алды. Бірақ ол Гримбергеннің иелері Бертуттардың оған адал емес екенін байқады. Бертуттар отбасы Гримбергенде мықты қамалға ие болды, осылайша Брюггеден Кёльнге (Германия) дейінгі маңызды сауда жолдарын бақылады. Бірнеше әрекетке қарамастан, Годфри I мен II Бертуттар отбасын жеңе алмады (Гримберген соғыстары). Годфри III Бертут қамалының тікелей жанында екі нығайту құрылысын салуға шешім қабылдады. Біріншісі, Неделаар қамалы, 1148 жылы Зенне өзенінің арғы бетінде салынды. Екіншісі Бухут иелігінде, Годфри III-тен иелік алған Вуттер ван Крейнем (Краайнем, Крейнем) салған. Осы кезеңде, 1159 жылы, Фландрияның көмегімен Брабант әскерлері жиырма жылдық Гримберген соғыстарынан кейін Бертуттар отбасын жеңді. Күшті Бертут қамалы толығымен өртенді. 12 ғасырдың екінші жартысында Бухут қамалының қалай болғаны толыққанды белгісіз. Кантильонның сөзіне сүйенсек, нығайту қамал күшті болып саналған. Алайда, әкесі Вуттерден Бухут иелігін мұра еткен Виллем ван Крейнем шамамен 1160–1170 жылдары жердің шағын бөлігіне ие болды. Көптеген кіші дворяндар сияқты, сол кезде "Бухут қамалы" батпақты Бухут иелігінің ортасындағы нығайтылған үйден басқа ештеңе болмауы мүмкін.

Этимология

Французша жазуына қарамастан, Bouchout, француз тілінде [buʃu] деп айтылады, фламанд атауы, қазіргі жазуда Boekhout деп жазылады және [bukhɔut] деп айтылады. Ол жай ғана "бук" дегенді білдіреді, "boek" немесе "boekhout" голланд тіліндегі "beuk" сөзінің диалектілік түрі. Бұл топоним голланд тілінде сөйлейтін аймақта жиі кездеседі. Қамал өте стратегиялық әскери орналасқандықтан, "боуг-хоут" (жабдықтың иісін сақтау) деген мағынадағы баламалы этимология нақтыланбаған.

Донжон мұнарасы

Даниэль ван Бушут (Бошут және Ванге), Виллем ван Крейнемнің немересі, Бушут әулетінің ең танымал өкілдерінің бірі. Ол «Ван Бушут» деген атауды алғаш рет қолданған және 1288 жылы Ворринген шайқасына қатысқан. Даниэль Рейнвуд ван Гелрді тұтқындауда маңызды рөл атқарды, нәтижесінде герцог Ян I ван Брабанттың жарқын жеңісіне қол жеткізілді. Содан кейін Даниэль ван Бушут герцогтың кеңесшілерінің бірі болды. Дөпере және Убрегц сияқты бірнеше дереккөздер, шамамен 1300 жылы бұрынғы бекінілген үйді мықты қамалға айналдырған рыцарь Даниэль болғанын күшті түрде көрсетеді. Оған үлкен донжон және одан кейін орналасқан бес канал кірді. Донжон мұнарасы бүгінгі күнге дейін сақталған және қазіргі Бушут қамалының ең көне бөлігі саналады. Бұл әскери донжонда екі қабат және платформа бар. Әр қабатта функционалдық бойындар бар. Бірінші қабаттағы нео-готикалық терезелер 1832 жылғы жөндеу жұмыстары кезінде жасалған болуы мүмкін, ал екінші қабаттағы тік бұрышты терезелер көбінесе түпнұсқарақ. Жоғарғы платформада қоршаулар мен меректер бар. Қамал аумағында Бушут әулетінің гербі (қызыл крест) көрінеді. Бұл әулеттің тағы бір тарихи өкілі – Даниэльдің немересі, рыцарь Ян ван Бушут (шамамен 1320–1391 жылдар). 1355 жылы герцогиня Йоханна әкесі, Брабант герцогы Ян III-нің орнына отырды. Бұл мұрагерлік Фландриямен соғысқа әкелді, себебі оның Лорды – Фландрия графы Людовик II – герцог Ян III-нің екінші қызы Маргаритаға үйленген еді. 1356 жылы Брабант әскері Шэутте жеңіліске ұшырады және, әдетте, Бушут қамалы да алынды. Бейбітшілік орнағаннан кейін Ян Брюссельдің қолбасшысы болды. Ол 1371 жылы Баесвайлер шайқасында Герль иелеріне қарсы күресті, бірақ Брабант әскері жеңілді. Алайда 1386 жылы ол Мез өзеніндегі Грав қаласына сәтті шабуыл жасап, әскери беделін қайта жаңартты. Ян Джоанна ван Хельбекеге үйленді, бірақ олардың балалары болмады. Дегенмен, Янтың көптеген заңды емес балалары болғаны белгілі, олар «Бушуттың балалары» деп аталды. 14 ғасырдың соңында Бушут әулеті өздерінің меншіктерін кеңейтті, оларға Бласвельт, Хумбек, ван Лоенхаут және Дипенштейн қамалы кірді. Алайда, әулеттің тікелей тармағы тоқтап қалды және соңғы өкілі Маргарета ван Бушут 15 ғасырдың ортасында Эверхард ван дер Маркқа үйленді. Содан кейін Бушут қамалы Ван дер Марк (1476–1537) және Трансильвания (1537–1590) әулеттеріне тиесілі болды. Осы кезеңде Бушут қамалы күтілмеуіне байланысты құлдырап, тозығы жетті. Сонымен қатар, 16 ғасырда Нидерландыны испандықтар басып алуы және 1566 жылғы иконоборшылық ашу оның жағдайын одан әрі нашарлатты.

Daniel van Bouchout (Boechout and also Wanghe), the grandson of Willem van Craaynem, is one of the most famous members of the Bouchout family. He was the first one to use the name "Van Bouchout" and fought at the Battle of Worringen in 1288. It was Daniel who played a major role in capturing Reinoud van Gelre resulting in a glorious victory for Duke Jan I van Brabant. Thereafter knight Daniel van Bouchout became one of the duke's advisors. Several sources, including Doperé and Ubregts, strongly suggest that it was knight Daniel who transformed the former fortified house into a mighty castle at about 1300. It included a large Donjon and five subsequent canals with an enormous drawbridge of in length. The Donjon Tower is still preserved and is believed to be the oldest part of the current Bouchout Castle. This military Donjon has two levels and a platform. Each level has functional loopholes. The neo Gothic windows at level one most likely were made during the renovations of 1832, while the right angled windows of level 2 are more original. The upper platform has battlements and merlons. At the court site, the coat of arms of the Bouchout family is visible (a red cross). A second historical member of this family was knight Jan van Bouchout (c. 1320–1391), grandson of Daniel. In 1355, Duchess Johanna succeeded her father, Duke Jan III of Brabant. This succession led to a war with Flanders, since its Lord – Louis II, Count of Flanders – was married to Margaret, the second daughter of Duke Jan III. The Brabant forces were beaten in 1356 at Scheut and most likely also Bouchout Castle was taken. After peace was restored, Jan became commander of Brussels. He fought against the Lord of Gerle at the battle of Baesweiler in 1371, but the Brabant troops were defeated. In 1386 however, he led a successful attack on the city of Grave at the river Meuse, thereby restoring his military distinction. Jan married Joanna van Hellebeke, but the couple did not get any heirs. It is known, however, that Jan was the father of a large number of natural descendants, who are known as "the children of Bouchout". At the end of the 14th century, the Bouchout family extended their properties which included Blaasvelt, Humbeek, van Loenhout and Diepensteyn Castle. The direct family line became extinct however and the last representative, Margareta van Bouchout, married Everhard van der Marck in the middle of the 15th century. Thereafter, Bouchout Castle was owned by the Van der Marck family (1476–1537) and the Transylvan family (1537–1590). During this period Bouchout Castle fell into disrepair due to lack of maintenance. Moreover, the Spanish dominance of the Netherlands in the 16th century and the iconoclastic fury of 1566 further worsened its condition.

Алғашқы карталар

Ян Баптист Грамэнің "Галло Брабантия" еңбегіндегі суреті – бұл белгілі ең ерте сурет және ол 17-ғасырдың басындағы Бушут қамалын көрсетеді. 1590 жылы Кристоффель д'Ассонвилл (1528–1606) Жоанна Трансильваннан қамалды сатып алып, "Бохольдия Каструмды" оның даңқты ортағасырлық түріне қайта келтірді. Басты қалпына келтіру жұмыстарының ішінде бастапқы бес каналдың біріккен айналасындағы тоғанға айналуы болды. 14 ғасырда сипатталған өте ұзын көпірге назар салыңыз. Дегенмен, көпір перспектива бұрмаланған болуы мүмкін, себебі ол Донжон мұнарасынан шамамен екі есе ұзын көрінеді. Қамалда тікбұрышты құрылым және әр бұрышында қорғаныс мұнаралары бар, соның ішінде бүгінге дейін сақталған Донжон да бар. Басты ғимарат ішкі ауланың арт жағында орналасқан. Д'Ассонвилл испан кезеңіндегі ең адал министрлердің бірі болды және 1584 жылы Оранж князі Вильгельмге жасалған шабуылға қатысқан деген болжам бар. 1605 жылы Бушут иелігі барондыққа дейін көтеріліп, Кристоффель д'Ассонвиллге Брабант Кеңесінің құрамына кіруге мүмкіндік берді. 1626 жылы Питер Вербист Брабант герцогтығының егжей-тегжейлі мысқа басылған картасын жасады. Бушут барониясы ("Бушут") Брюссельден солтүстікке қарай шамамен 7 миль (11 км) қашықтықта орналасқан (картада оң жақта). Бұл толық картада Гримберген (бұрынғы Бертут қамалы) және Дипенштейн қамалының жері – Стейнхусль де көрсетілген. Бушут қамалын құрғандардың туған жері Брюссельден шығысқа қарай 5 миль (8 км) қашықтықта орналасқан және оған Крайнхем, Стербик және Носегем ауылдары кіреді.

Питер-Фердинанд Руз

Питер Фердинанд Руз Антверпенде дүниеге келді. Ол Антверпен қаласының мэрі Ян Карел Руздың (1641 жылы қайтыс болған) және Секлин ханымы Анна Фредерикс ван Букхорсттың ұлы еді. Әке-шесі қайтыс болғаннан кейін, Питер Фердинанд Испания королі Филипп IV-нің маңызды кеңесшісі болған ағасы Питер Руздың асырап алған ұлы болды. Осы кезеңде Нидерландының жеті біріккен провинциясы Испаниямен соғыста болды, бұл 1648 жылы (Мюнстер бейбіт шарты) толық ажырасумен аяқталды. Өмірінде Питер Руз Фройдмонт, Жемеппе, Хан және Гранвелл сияқты бірнеше иеліктерге ие болды. Оның тікелей мұрагерлері болмағандықтан, оның отбасы, соның ішінде асырап алған ұлы Питер Фердинанд жақсы қамқорлыққа ие болды. Питер Фердинанд заңгер болды және 1673 жылы Реном де Франстан Бушут қамалын көптеген қарыздары болғандықтан сатып алды. Францияда бұл Ренессанс дәуірі болды, оның барысында Франция королі Людовик XIV Версаль сарайын салды. Брюссель де сәнді астанаға айналды, онда шаш түзу және сән-салтанат азғындыққа бой алдырғандар үшін кең таралған құбылыс еді. Питер Фердинанд Руз ортағасырлық қамалды француздық сәндік бақтармен қоршалған Ренессанс қамалына айналдырды. Бушут қамалы көптеген картиналармен, талғамды жиһазбен және кітаптарға толы шкафтармен безендірілген болуы мүмкін. Якоб Харревийннің гравюрасындағы көпір, Ян Баптист Грамэйдің (1606) суретімен салыстырғанда, пропорционалдырақ екенін байқауға болады. 1700 жылы Питер Фердинанд мұрагер қалдырмай қайтыс болды және ол ағасы Питер Руздың қасында Санкт-Гедекерк (Брюссель) шіркеуіндегі әсем отбасылық қабірге қойылды. Француз революциясы және Оңтүстік Нидерландының одан кейінгі билігі кезінде (1797–1830) Бушут қамалы ішінара қирады. Ағаш көпір 1795 жылғы суық қыста француз әскерін жылыту үшін бөлшектелді, ал осы бөлігі толып, қамалға кіруді жеңілдетті. Сонымен қатар, қамалдың алдыңғы жағы толығымен қиратылды және әскерлер қамалды тонады. Француз билігі кезінде Бушут көп зардап шеккені анық.

Peter Ferdinand Roose was born in Antwerp. He was the son of Jan Karel Roose († 1641), the mayor of the city of Antwerp and Anna Fredericks van Bouckhorst, lady of Séclin. After his parents died, Peter Ferdinand became the foster son of his uncle Peter Roose who was an important advisor of Filips IV, King of Spain. In this period, the Seven United Provinces of the Netherlands were at war with its suppressor Spain, which ended with a final separation at 1648 (Peace of Münster). During his career, Peter Roose acquired a number of domains including Froidmont, Jemeppe, Han and Granvelle. Since he did not have any direct heirs, his family including his foster son Peter Ferdinand were well taken care of. Peter Ferdinand became a lawyer and acquired Bouchout Castle in 1673 from Renom de France since he had many debts. In France, this was the period of the Renaissance during which Louis XIV of France created the Palace of Versailles. Also, Brussels developed into a fashionable capital where wigs and glamour for the happy few were common items. Peter Ferdinand Roose transformed the medieval Castle into a Renaissance castle surrounded by French ornamental gardens. Most likely, Bouchout Castle was decorated with a wealth of paintings, classy furniture and closets full of books. You may notice that the drawbridge in the etching of Jacobus Harrewijn is more in proportion as compared to the drawing of Jan Baptist Gramaye (1606). In 1700, Peter Ferdinand died without any heirs and he joined the ornamental family grave at the chapel of the St. Goedekerk (Brussels) beside his uncle Peter Roose. During the French Revolution and the subsequent domination of the Southern Netherlands (1797–1830), Bouchout Castle was partly destroyed. The wooden bridge was dismantled and used to warm the French soldiers during the severe winter of 1795, while that part of the pond was filled up to facilitate the entrance to the castle. Further, the complete enforcement at the front was destroyed and the castle was also looted by the soldiers. Clearly, Bouchout suffered a lot during the French dominance.

19 ғасырдағы жағдай

1830 жылдан бері Бельгия тәуелсіз мемлекет болып табылады және алғашқы жылдары өзінің құқығын дәлелдеуге ұмтылды. Сондықтан жас мемлекет Еуропаның дамуында маңызды рөл атқарған Кейінгі орта ғасырға көп сілтеме жасады. Бушут қамалының 1832 жылы граф Амедей де Боффорт жасаған алғашқы нео-готикалық жаңартуларын осы контекстте қарастыру керек. Бушут графы 1806 жылы Дорникте дүниеге келіп, Парижде құқық білімін алды. 1830 жылы Элизабет Руз де Бейзиге үйленді және 1835 жылы көркем өнер директоры болды. Архитектор Тильман Франсуа Суйс басшылығымен Бушут қамалы ортағасырлық өзгерістерге ұшырады. Нео-готикалық жөндеу жұмыстарының ішінде оңтүстік қанатты бұзу арқылы ашық құрылым жасау, шатыр қасбеттерін готикалық тікбұрыштармен өзгерту, нео-готикалық терезелерді орнату және қамалдың ортағасырлық сәнін күшейту үшін қосымша нео-готикалық элементтер қосу болды. Бұл кезеңді көрнекті отбасылар жинаған ескі заттар мен картиналар да көрсетеді. Мысалы, Бушут қамалының бірінші қабатында орналасқан қару-жарақ галереясын атауға болады. Кейінірек бұл галереяға жақын бөлмелер алынып тасталды, қазір ол 165 м² көлемдегі конференц-зал болып табылады. Жаңартылған Бушут қамалында ас бөлмесіндегі камин, императрица бөлмесі мен ақ бөлмелердің төбелері сияқты бірнеше нео-Ренессанс элементтері де бар. Граф Амедей де Боффорттың († 1858) және оның әйелі графша Элизабет Руз де Бейзидің († 1873) қайтыс болуынан кейін, олардың ұлы Леопольд Бушут қамалының иесі болды. Ол үйленбеген және, көрінеу, Доджон мұнарасында тұрған.

Императрица Шарлоттаның резиденциясы

1879 жылы Бушут иелігі Бельгия королінің сарайына сатылып алынды және Мексиканың Карлота атымен танымал болған, Мексиканың императорлық әйелі Шарлоттаның, корольдің әпкесінің резиденциясы болды. Ол 1857 жылы Фердинанд Максимилианға үйленді, ол кейін 1864 жылы Екінші Мексика империясы тұсында Мексика императоры атанды. Мексика монархистерінің (көбінесе Мексика аристократиясының) және Наполеон III-нің ниетімен Мексика Франция тарапынан басып алынды және құрылғаннан бергі жылдары болғандай, монархиялық үкімет түріне қайта оралды. Алайда, АҚШ-тағы Азамат соғысы аяқталғаннан кейін, Солтүстік Америка Наполеон III-ті әскерін шығаруға мәжбүр етті. Бұл Максимилианды мексикалық республикашылдардан қорғаусыз қалдырды, және әйелінің көптеген жалбауларына қарамастан, ол қалуға шешім қабылдады. Ол қолға түсіріліп, 1867 жылы өлім жазасына кесілді. Шарлотта осы кезеңде көптеген қиындықтарды бастан өткерді, содан кейін оның психикалық денсаулығы нашарлаған деп сипатталды. Императорлық әйел және оның сарайы қамалға орналасты, бірақ ол ешқашан қоғамдық шараларға қатыспады. Шарлотта Австрияның Франц Иосиф I-нің қарындасы болғандықтан, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскерлері оның иелігіне құрметпен қарады. Бұл Мейзе тұрғындарына қамал аумағын паналау үшін пайдалануға мүмкіндік берді. Императорлық әйел 19 қаңтар 1927 жылы қамал ішінде қайтыс болды.

Бельгияның ұлттық ботаникалық бақшасы

1927 жылы императрица Шарлотта қайтыс болғаннан кейін, жиһаздың көп бөлігі Брюссельдегі Лейкен сарайына көшірілді. Бақытымызға орай, Бушоу және Мейзе қалаларын қамтитын иелік Бельгия мемлекетіне сатылды. Содан кейін, иеліктің бір бөлігі 1958 жылы жұртшылыққа ашылған Ботаникалық баққа айналдырылды. 1939 жылы бельгиялық әскерлер Бушоу қамалында орналасты және 1939 жылдың қараша айында оны тонады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бушоу қамалын неміс әскерлері басып алды және иелік аумағында төрт нығайтылған бекініс салды. 1944 жылдың қарашасында бірінші ұшатын бомба иеліктің батыс жағына түсіп, Бушоу қамалының көптеген терезелерін қиратты. Екінші ұшатын бомба Мейзе қамалына түсіп, ол толығымен өртенді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі онжылдықтарда Бушоу қамалының жағдайы нашарлай бастады. 1960 жылдары қамалды қалпына келтіру жоспарлары жасалды. Қамал, ақыры 1987-1989 жылдары толыққанды қалпына келтірілді. Одан бері ол Бельгияның Ұлттық ботаникалық бағының айналасындағы кездесулер, лекциялар мен көрмелерге арналған орын қызметін атқаруда. Бушоу қамалы (сол жақтағы картада №3) Бельгияның Ұлттық ботаникалық бағының ортасынан төмен орналасқан және оған басты кіреберіс арқылы оңай жетіп болуға болады. Қамалдың оңтүстігінде, жалға берілген шаруа қожалығындағы Бау-бақша дүкенінде (№4) баққа қатысты көптеген ботаникалық заттар мен кітаптар сатылады. Оңтүстік-шығысқа қарай үлкен жылыжай кешені (№5) келушілерге жаңбырлы ормандар, Жерорта теңізі және құрғақшылық мұссондық жылыжайлар сияқты әртүрлі климат аймақтарында саяхаттауға мүмкіндік береді. Бушоу иелігінің үлкен батыс бөлігіне үлкен емен ағаштары (№20), ара улары (№38), жабайы раушан гүлдері (№36) және жапырақты ағаштар (№23) кіреді. Бушоу қамалының шығысында бұрынғы апельсинхана (№10) демалуға, ішімдік ішуге және тамақтануға арналған орынға айналдырылған. 2010 жылдың 17 маусымында Бушоу қамалы Нидерландының бұрынғы премьер-министрін қабылдады. Ян Петер Балкененде өзінің еуропалық достары үшін, соның ішінде Германия канцлері Ангела Меркель үшін қоштасу кешін ұйымдастырды.

After Empress Charlotte died in 1927, most of the furnishings were transferred to the Palace of Laeken in Brussels. Fortunately, the domain which included Bouchout Castle and Meise Castle was bought by the Belgian State. Thereafter, part of the domain was developed into a Botanical garden, which became public in 1958. In 1939, Belgian soldiers were billeted at Bouchout Castle and looted it in November 1939. During World War II, Bouchout Castle was occupied by German soldiers, who also built four fortified shelters at the domain. In November 1944, a first flying bomb struck the west side of the domain, causing most windows of Bouchout Castle to break. A second flying bomb struck Meise Castle, which burnt completely. The condition of Bouchout Castle worsened again during the decades after World War II. In the 1960s plans were made for the restoration of the castle. The castle was finally restored between 1987 and 1989. Since then, it has served as a place for meetings, lectures and exhibitions, surrounded by the of the National Botanical Garden of Belgium. Bouchout Castle (nr. 3 at the map to the left) is somewhat below the centre of the National Botanic Garden of Belgium and can be easily reached from the main entrance. To the south of the castle, the Garden Shop (number 4) at the Tenant Farm displays a large number of botanical items and books related to the garden. Further to the southeast, a large complex of greenhouses (number 5) enables the visitors to travel through various climates such as the rainforest, the Mediterranean and drought monsoon greenhouses. The large western part of the Bouchout Domain includes a field of large oaks (number 20), beehouses (number 38), wild roses (number 36) and maple trees (number 23). To the east of Bouchout Castle, the former Orangery (number 10) harbours a place to relax, drink and eat. On 17 June 2010, Bouchout Castle hosted the former Prime Minister of the Netherlands. Jan Peter Balkenende gave a farewell party for his European friends, including Angela Merkel, Chancellor of Germany.